Sayıştayın 2025 Yılı Denetim Raporu'nda Spor Toto Teşkilat Başkanlığıyla ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Gençlik ve Spor Bakanı Sayın Osman Aşkın Bak tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Sayıştay Başkanlığı tarafından yayımlanan Spor Toto Teşkilat Başkanlığı 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu'nda, kamu kaynaklarının kullanımı, bahis faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin yönetimi ve özel şirketlerle yapılan sözleşmeler açısından önemli mali riskler ortaya konulmuştur.

2025 yılında yaklaşık 883,6 milyar TL gelir elde eden Spor Toto Teşkilat Başkanlığının denetim raporunda, özellikle elektronik bahis platformunda uygulanan yüksek bahis oranları nedeniyle artan komisyon maliyetleri ile sanal bayilerle yapılan sözleşmelerde kamu zararının telafisine yönelik düzenlemelerin yetersizliği dikkat çekmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Sayıştay'ın birinci bulgusunda, başbayi tarafından işletilen elektronik platformda "Kral Oran" adı altında diğer sanal bahis sitelerinden daha yüksek bahis oranlarının uygulandığı tespit edilmiştir. Haziran 2025'te gerçekleştirilen banka entegrasyonuyla birlikte kullanıcıların doğrudan banka kanalları üzerinden bakiye yükleme ve ikramiye çekme işlemlerini gerçekleştirebildiği, böylece fiziki bayilere gitme zorunluluğunun ortadan kalktığı belirtilmiştir.

Buna rağmen elektronik platform üzerinden gerçekleştirilen bahislerin fiziki bayilerin cirosuna dâhil edilerek bu bayilere komisyon ödenmeye devam edildiği, ayrıca söz konusu komisyon oranlarının diğer sanal bayilere kıyasla daha yüksek olduğu Sayıştay tarafından tespit edilmiştir. Raporda, bu uygulamanın Spor Toto Teşkilat Başkanlığının komisyon maliyetlerini ' artırdığı ve sanal bahis siteleri arasındaki adil rekabet koşullarını bozduğu açıkça ifade edilmiştir.

Bİ Stotu

Nitekim Spor Toto Teşkilat Başkanlığının 2025 yılı bütçe gerçekleşmelerine göre bayi komisyon giderleri 28 milyar 360 milyon TL'yi aşmıştır. Bu tutarın ne kadarının elektronik platform üzerinden yapılan işlemlerden kaynaklandığı ve yüksek komisyon uygulamasının kamuya getirdiği ilave maliyetin ne olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır.

Sayıştay Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile sanal bayiler arasında yapılan sözleşmelerin mali hükümler açısından yetersiz olduğu belirtilmiştir. Raporda; sanal bayilerin oyun oynatmaması, bahis bedellerini kayıt dışı tahsil etmesi, satış toplamlarını gizlemesi ve diğer sözleşme ihlallerinin kamu idaresi açısından doğrudan mali kayıp riski oluşturduğu, ancak bu zararların nasıl telafi edileceğine ilişkin açık ve bağlayıcı düzenlemelerin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Özellikle sanal bayilerin ruhsatlarının iptal edilmesi durumunda, bayilerden alınan teminatların hangi koşullarda kamu zararının karşılanması amacıyla kullanılacağı veya gelir kaydedileceğinin açıkça düzenlenmemiş olması, kamu alacaklarının korunması bakımından önemli bir eksikliktir. Sayıştay, bu nedenle ilgili yönetmelik ve sanal bayi sözleşmelerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirtmiştir.

Kamu kaynaklarının özel şirketlerle yapılan sözleşmeler yoluyla kullanıldığı bu ölçekteki bir mali yapıda, yüksek komisyon ödemelerinin gerekçelerinin ortaya konulması, sözleşmelerin kamu yararına uygunluğunun denetlenmesi ve kamu gelirlerinde oluşabilecek kayıpların önlenmesi zorunludur.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Spor Toto Teşkilat Başkanlığının 2025 yılında gerçekleştirdiği 28.360.136.474,65 TL tutarındaki bayi komisyon ödemesinin ne kadarı fiziki bayilere, ne kadarı sanal bayilere yapılmıştır? Elektronik platform üzerinden gerçekleştirilen bahis işlemleri nedeniyle fiziki bayilere ödenen toplam komisyon tutarı ne kadardır?

2. Başbayi tarafından işletilen elektronik platformda uygulanan "Kral Oran" sisteminin diğer sanal bahis sitelerinden daha yüksek oranlar sunmasının gerekçesi nedir? Bu uygulama hangi tarihte, hangi makamın kararıyla ve hangi sözleşme hükümlerine dayanılarak başlatılmıştır?

3. Haziran 2025'te gerçekleştirilen banka entegrasyonu sonrasında elektronik platformun toplam bahis piyasasındaki payı ne kadar artmıştır? Platformun 2024 ve 2025 yıllarındaki toplam bahis hacmi ve pazar payı nedir?

4. Elektronik platform üzerinden yapılan işlemlerde fiziki bayilerin doğrudan aracılığına ihtiyaç kalmamasına rağmen, bu işlemlerin fiziki bayi cirosuna dâhil edilerek yüksek oranlı komisyon ödenmesinin gerekçesi nedir? Söz konusu komisyonların hangi hizmetin karşılığı olarak ödendiği belirlenmiş midir?

5. Sayıştay tarafından tespit edilen yüksek komisyon uygulamasının Spor Toto Teşkilat Başkanlığına getirdiği ilave maliyet hesaplanmış mıdır? Elektronik platformdaki bahis işlemlerine diğer sanal bayilerin komisyon oranları uygulansaydı 2024 ve 2025 yıllarında toplam ne kadar daha az komisyon ödenecekti?

6. Sayıştayın rekabet koşullarını bozduğu ve komisyon maliyetlerini artırdığı yönünde tespitte bulunduğu "Kral Oran" uygulaması sona erdirilmiş midir? Erdirilmemişse gerekçesi nedir? Bu uygulama nedeniyle kamu kaynaklarında oluşmuş olabilecek ilave maliyetlere ilişkin herhangi bir idari veya mali inceleme başlatılmış mıdır?

7. Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile sözleşmesi bulunan sanal bayi şirketlerinin sayısı kaçtır? Bu şirketlerin unvanları, 2023, 2024 ve 2025 yıllarındaki toplam bahis hacimleri ve kendilerine ödenen komisyon tutarları ayrı ayrı ne kadardır?

8. Son beş yılda sanal bayilerin bahis bedellerini kayıt dışı tahsil etmesi, satış toplamlarını gizlemesi, oyun oynatmaması veya diğer sözleşme yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle Spor Toto Teşkilat Başkanlığının uğradığı tespit edilmiş mali kayıp bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa yıllar ve şirketler itibarıyla toplam tutarı ne kadardır? Sanal bayilerin sözleşme ihlalleri nedeniyle son beş yılda toplam ne kadar teminat nakde çevrilmiş, gelir kaydedilmiş veya ilgili şirketlere iade edilmiştir? Sözleşme ihlallerinden kaynaklanan ve tahsil edilemeyen kamu alacağı bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa tutarı ne kadardır?

9. Spor Toto Teşkilat Başkanlığının özel şirketlere ödediği komisyonların kamu yararına ve maliyet etkinliği ilkelerine uygunluğunun değerlendirilmesi ile sanal bayi sözleşmelerinden doğabilecek kamu zararlarının önlenmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme veya denetim başlatılmış mıdır? Başlatılmışsa sonuçları nelerdir?