Mersin'de yer alan Adamkayalar kabartmalarının korunmasına ve turizme kazandırılmasına ilişkin
Kaynak göster
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 5 Ekim 2023 tarihinde 7/5114 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 13 Kasım 2023).
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Mersin'de yer alan Adamkayalar kabartmalarının korunmasına ve turizme kazandırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5114, 5 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5114-mersin-de-yer-alan-adamkayalar-kabartmalarinin-korunmasina-ve-turizme-kazandirilmasina-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/434c73db-3ed3-4b12-9d15-018b04033d03
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Basında yer alan bilgide: "Define avcıları iş başında! 'Göbeklitepe kadar önemli bir nokta' Mersin Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Murat Durukan, definecilerin tahribatı nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Adamkayalar kabartmalarının bir an önce ören yeri statüsüne getirilip, önlem alınmasını istedi. Erdemli ilçesinde Şeytan Deresi Kanyonu'nda bulunan önemli arkeolojik değerleri arasında yer alan 11 erkek, 4 kadın, 2 çocuk, bir dağ keçisi ve kartaldan oluşan Adamkayalar kabartmalarına ulaşmak, sarp bir yamaçta yer alması nedeniyle zor bir şekilde gerçekleşiyor. Keçilerin bile zor inebildiği kayalıklardan geçerek Adamkayalar'a ulaşan meraklılar, bu anı kameralarla görüntüleyerek ölümsüzleştiriyor. Tüm bu zorluklara karşın Adamkayalar bölgesi bugüne kadar hiçbir tarihi kalıntı bulunmamasına karşın define avcıları tarafından talan ediliyor. Kentin 60 kilometre batısında yer alan Adamkayalar'ın son derece önemli bir turizm cazibe merkezi olduğunu belirten Mersin Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Murat Durukan, bölgenin hala ören yeri statüsü kazanmadığı için korunamadığını söyledi. Durukan, "Adamkayalar'da maalesef ciddi eksikliğimiz var. Herhangi bir rehabilitasyon çalışması yapılmadı. Adamkayalar'a iniş çıkış oldukça tehlikeli hatta zahmetli. Yoğun bir talep görmesine rağmen gelen ziyaretçiler görmeden dönüyor. 90 derecelik bir yamaç inişi yapmak zorunda kalıyorlar. Adamkayalar, Nemrut kadar, Göbeklitepe kadar önemli bir nokta. Dolayısıyla Adamkayalar'ın bir an önce ören yeri statüsüne kazandırılması gerekiyor. Bununla ilgili bir proje hazırlanıp derhal uygulamaya geçilmesi gerekiyor. Kentte henüz çok büyük
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara boyutlu bir turizm faaliyeti söz konusu değil. Bunun en büyük sebebi turizm cazibe alanlarımızın eksikliği. Adamkayalar bu eksikliği giderebilecek nokta. Bölgeye yapılacak tesis, güvenlik önlemi, kamera ve ışıklandırma sistemi Adamkayalar'ı özel bir yer haline getirecektir. Bunlar çok basit projelerdir. Bir an önce hayata geçirirsek hem Mersin'in hem de Anadolu'nun yeni bir turizm cazibe alanı kazanabileceğini söyleyebiliriz" dedi." ifadelerine yer verilmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur?
Eğer buiddialar doğruysa konu ile ilgili bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
Konu hakkında soruşturma başlatılmış mıdır?
Bakanlığınızın Adamkayalar'ın tarihi dokusunu korumak amacıyla yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
Bakanlığınızın Adamkayalar'ın turizme katkı amacıyla tesis yapmayı planlamakta mıdır?
Bakanlığınızın Adamkayalar için ören yeri statüsü verilmesi ile ilgili yapmış olduğu çalışmalar var mıdır?
Adamkayalar'a gitmek isteyen ziyaretçilerin gidiş yolunun tehlikeli olması sebebiyle Adamkayalar'ı göremeden geri döndükleri iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa Adamkayalar'a gidiş yolunun düzenlemesi ile ilgili yapılan çalışmalar var mıdır?
Bakanlığınızın Adamkayalar'ı define avcılarından korunması amacıyla yapmış olduğu çalışmalar var mıdır?
Son 10 yılda tahrip edilen tarihi doku sayısı kaçtır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)Y'ca;
Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 24.06.1996 gün ve 2527 sayılı kararı ile Arkeolojik Sit Alanı olarak tescilli Adamkayalar'ın bulunduğu alanda 2009 tarihinde gerçekleşen ve adli mercilere suç duyurusunda bulunulan tahribat olayı dışında, gerek Silifke Müzesi Müdürlüğü uzmanlarının yerinde yapmış oldukları incelemelerden gerekse takibi yapılan söz konusu alanda konuşlandırılmış 2 fotokapandan elde edilen görüntülerden tahribatın olmadığı tespit edilmiştir.
Yeni bir izinsiz uygulamaya yönelik herhangi bir tespit bulunmamakta olup Adamkayalar'da yapılan 2009 yılındaki kaçak kazı ve tahribatlara ilişkin olarak 2863 sayılı Yasa kapsamında yasal işlemlerin başlatılması için konu Silifke Cumhuriyet Başsavcılığı ve İlçe Jandarma Komutanlığına iletilmiş; Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca da gerekli karar alınmıştır.
Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu kararıyla Şeytan Deresi Vadisinde yer alan Adamkayalar Ören Yerinde bulunan Rölyeflere ulaşım güzergahı ve karşılama merkezini içeren Çevre Düzenleme Projesi ve Raporu onaylanmıştır. Söz konusu kurul kararıyla onaylanan proje kapsamında ziyaretçi karşılama merkezi yapılması onaylanmıştır.
Mersin ilinde Bakanlığımıza bağlı Mersin Müzesi Müdürlüğü, Anamur Müzesi Müdürlüğü, Silifke Müzesi Müdürlüğü ve Tarsus Müzesi Müdürlüğü olmak üzere 4 Müze Müdürlüğümüz ve bu müzelere bağlı toplam 8 müze ve 11 örenyeri bulunmakta olup Adamkayalar'ın örenyeri statüsünde işlevlendirilmesi hususu önümüzdeki yıllarda Bakanlığımızca değerlendirilecektir.
Mersin ili, Silifke ilçesi Şeytan Deresi Vadisi'nde yer alan tescilli Adamkayalar'a dair çevre düzenleme ve ulaşım güzergahı konusunda 07.10.2019 tarihinde, Mersin Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından proje ihalesi yapılmıştır. Bu kapsamda Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulunun kararıyla ulaşım güzergahı projeleri onaylanmıştır. Projenin uygulamasına yönelik olarak, Bakanlığımız bütçe imkanları doğrultusunda önümüzdeki yıllarda yatırım programına alınması değerlendirilecektir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa muhalefet teşkil eden kaçak kazı ve tahribatlara ilişkin olarak yürütülen çalışmalarda, taşınmazlara ait güvenlik ve denetim ilgili kolluk kuvvetleri, yerel yönetimler ve müze müdürlükleri koordinasyonunda gerçekleştirilmektedir. Söz konusu alanlarda kültür varlıklarının bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarar görmesine sebebiyet verenler hakkında 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 65. ve 74. Maddelerine muhalefetten Bakanlığımızca suç duyurusunda bulunularak adli süreçler titizlikle takip edilmektedir Ayrıca söz konusu alanda caydırma ve tespit amaçlı konuşlandırılmış 2 fotokapan yer almaktadır.
"Kültür varlıklarının tahribatı söz konusu olduğunda, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 9. ve 10. maddeleri kapsamında gerekli işlemler yapılmaktadır.
Bakanlığımız (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Mersin ili, Erdemli ilçesinde yer alan Adamkayalar Antik Kentinin yer aldığı alan 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen herhangi bir Turizm
Merkezi veya Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırları içerisinde yer almamaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan