Ev işçilerinin maruz kaldıkları hukuka aykırılıklara ve desteklenmeleri amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Adalet Bakanı Sayın Akın Gürlek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

Ev işçileri, özel konutlarda çoğu zaman tek başına çalışan, kayıt dışı istihdam edilen ve iş güvencesinden yoksun bırakılan bir emek grubudur. Bu nedenle maruz kaldıkları şiddet, taciz, ücret gaspı, alıkoyma, tehdit, cinsel saldırı, hakaret, ayrımcılık, zorla çalıştırma, kötü muamele ve sosyal güvenlik ihlalleri çoğu zaman yargıya taşınamamakta; taşınsa dahi delil, tanık ve ispat sorunları nedeniyle sonuç alınması güçleşmektedir. Ev İşçileri Dayanışma Sendikası (EVİD-SEN) raporunda, ev işçilerinin yaşadıkları şiddet ve tacizi tanımlayabildiği ancak başvuru - mekanizmalarına çok düşük oranda başvurduğu; başvurmama gerekçeleri arasında işini kaybetme korkusu, sonuç alınamayacağı inancı ve başvurulacak merciin bilinmemesinin öne çıktığı belirtilmektedir. Bu tablo, adalete erişim sorununun yapısal hale geldiğini göstermektedir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2020-2026 yılları arasında ev işçilerinin maruz kaldığı şiddet, taciz, cinsel saldırı, tehdit, hakaret, ücretin ödenmemesi, zorla çalıştırma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma veya benzeri fiiller nedeniyle açılan soruşturma ve dava sayısı kaçtır?

2. Adli istatistiklerde "ev işçisi", "gündelikçi", "yatılı bakıcı", "hasta/yaşlı/çocuk bakıcısı" gibi meslek grupları bakımından ayrı veri tutulmakta mıdır? Tutulmuyorsa ev işçilerinin adalete erişimini izlemek için ayrı veri sınıflandırması yapılacak mıdır? — ,

3. Evişçilerinin çalıştıkları özel konutlarda yaşanan şiddet ve taciz vakalarında delil toplama, tanık yokluğu, kamera kaydı bulunmaması ve işverenle güç eşitsizliği gibi sorunlara karşı savcılıklara özel bir rehber veya genelge gönderilmiş midir?

   SİV

   Ev işçilerine yönelik şiddet, taciz ve zorla çalıştırma iddialarında mağdurun işini kaybetme, barınma yerini kaybetme veya sınır dışı edilme korkusu nedeniyle şikâyetçi olamaması dikkate alınarak koruyucu adli tedbirler uygulanmakta mıdır?

4. Ev işçilerine yönelik davalarda ücretsiz hukuki yardım, adli yardım, baro yönlendirmesi ve mağdur destek hizmetlerine erişim nasıl sağlanmaktadır?

5. Ev işçilerinin ücret alacağı, kıdem tazminatı, sigorta bildirimi, fazla mesai, çalışma süresi ve iş kazası gibi haklarına ilişkin açılan davalar bakımından özel bir yargısal veri tutulmakta mıdır?

6. Özel konutlarda çalışan ev işçilerinin maruz kaldığı cinsel taciz ve cinsel saldırı iddialarında mahremiyet, delil, güç ilişkisi ve misilleme riskleri dikkate alınarak mağdur odaklı soruşturma yöntemleri uygulanmakta mıdır?

7. Bakanlığınız, ev işçilerine yönelik şiddet, taciz ve emek sömürüsü vakalarında savcılar, hâkimler, adli destek personeli ve mağdur hizmetleri birimleri için özel eğitim programı hazırlayacak mıdır?

8. Ev işçilerinin adalete erişimini güçlendirmek amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, barolar ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir başvuru ve yönlendirme mekanizması kurulacak mıdır?