Doktorların yurt dışına gitmesini önlemek amacıyla yapılan çalışmalara ilişkin

İlgi (o :11/10/2023 tarihli ve 43452547-120.07.04/1301565 sayılı yazı.

Gaziantep Milletvekili Sayın Hasan ÖZTÜRKMEN tarafından verilen "Doktorların yurt dışına gitmesini önlemek amacıyla yapılan çalışmalara ilişkin" 7/5128 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmuştur.

Adres: Sağlık Bakanlığı Bilkent Yerleşkesi Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı 6001. Cadde No:9 Çankaya/Ankara Tel: (0312) 585 16 54-55 Faks: (0312) 433 5503 Gaziantep Milletvekili Sayın Hasan ÖZTÜRKMEN tarafından verilen "Doktorların yurt dışına gitmesini önlemek amacıyla yapılan çalışmalara ilişkin" 7/5128 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabıdır.

SORULAR:

Avrupa Birliği (AB) İstatistik Ofisi Eurostat'ın paylaştığı 2021 yılı verilerine göre, Türkiye'nin doktor sayısında Almanya, İtalya, Fransa ve İspanya'nın ardından beşinci sırada bulunduğu, ülke nüfusuna göre yapılan hesaplamaya göre de kişi başına düşen doktor sayısı açısından 100 bin kişiye 218 doktor ile Türkiye'nin Avrupa'da son sırada yer aldığı bilgisine yer verilmiştir.

Son dönemde sağlıkçılara yönelik artan şiddet olayları ile hekimlerinin hak ettikleri ücretleri alamaması nedeniyle Türkiye'den yurt dışına göç eden doktor sayısı her geçen yıl giderek artmaktadır. Özellikle, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 9 Mart 2022 tarihinde yaptığı açıklamada doktorlara dönük, "Açık konuşuyorum, varsın gidiyorlarsa gitsinler." şeklindeki ifadeleri sonrası hekimlerin yurt dışı taleplerinde gözle görünür bir artış yaşanmaya başlamıştır.

Bu durumun bir sonucu olarak, Türk Tabipleri Birliği'nden gidecekleri ülkelere sunmak üzere iyi hal belgesi' talep eden hekim sayısı 2012 yılında sadece 59 hekim iken bu rakam 2013 yılında 90'a, 2014 yılında 118'e, 2016 yılında ise 245'e yükselmiştir. 2017 yılında 482 olan iyi hal talep formu başvurusu sayısı 2018 yılında 802'ye 2019 yılında 1057'ye, 2020 yılında 931'e, 2021 yılında ise 1405'e çıkmıştır. 2022 yılında 1341'i pratisyen, 1344'ü uzman hekim olmak üzere 2 bin 685 hekim başvuruda bulunurken 2023 yılının ilk altı ayı itibariyle toplam 1361 hekim 'iyi hal belgesi' başvurusunda bulunmuştur.

Söz konusu rakamlar, 'sağlıkta dönüşüm' politikasının yarattığı ağır tahribatı çarpıcı bir şekilde ortaya koymaktadır.

Buna göre;

SORU 1- Son dönemde artan şiddet olaylarını önlemek ve hekimlerin çalışma koşullarını iyileştirmek adına bir düzenleme yapmayı planlıyor musunuz?

SORU 2- Türk Tabipleri Birliği'nden gidecekleri ülkelere sunmak üzere 'iyi hal belgesi' talep eden hekim sayısının 2012 yılında sadece 59 iken 2023 yılının ilk altı ayı itibariyle 1361'e yükselmesine, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın sağlık emekçilerini hedef alan açıklamalarının sebep olduğunu düşünüyor musunuz?

SORU 3- Sağlıkta dönüşüm politikanızın yarattığı ağır tahribatı ve toplumun sağlık hakkını tehdit eden hekim açığını gidermek adına bakanlığınızın bir eylem planı var mıdır?

SORU 4- Her sene katlanarak artan doktor göçünü önlemek adına herhangi bir önlem almayı düşünüyor musunuz, eğer öyleyse bu önlemler nelerdir?

CEVAPLAR:

Bakanlığımıza bağlı sağlık kuruluşlarındaki sağlık personeli ihtiyacını karşılama konusundaki tüm planlama çalışmalarımız, sağlık tesislerinin sağlık personeli ihtiyacını ve vatandaşlarımızın tam ve zamanında sağlık hizmetine ulaşmalarını temin etmek için, hem ilgili sağlık tesislerinin talepleri doğrultusunda, hem de kendi sağlık politikalarımızın gereği olarak sürekli devam etmektedir.

Uluslararası sağlık personeli göçü Bakanlığımızın gündeminde yer alan oldukça önemli bir konudur. Bakanlığımız uluslararası sağlık personeli göçü yönetiminin önemli olduğu bilincindedir. Bu kapsamda ulusal/uluslararası literatür araştırmaları, mevcut durum analizleri, uluslararası veri karşılaştırmaları, çok paydaşlı farklı sektörlerin de yer aldığı toplantılara katılım, uluslararası raporların takip edilmesi vb. bilimsel araştırma yöntemleriyle ülkemizde sağlık işgücünde çalışma şartlarının iyileştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Sağlık çalışanlarının çalışma koşulları ve özlük hakları, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hususlar devletin çeşitli Kurumları tarafından yayımlanan mevzuat ile düzenlenmektedir. Bu nedenle İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı gibi ilgili Bakanlıklarımızla istişareler yapılarak ve koordinasyonla çalışmalarımız yürütülmektedir.

Yakın zamanda gerçekleştirilen Beyaz Reform kapsamında sağlık çalışanlarının maaş, ek ödeme ve özlük haklarının iyileştirilmesi, Mesleki Sorumluluk Kurulunun oluşturulması, sağlıkta şiddetin katalog suçlar arasına alınması, sağlıkta şiddet ile ilgili mevcut hukuki düzenlemelerin etkin şekilde uygulanmasının sağlanması gibi maddeler yer almaktadır. Beyaz Reform kapsamında yapılan iyileştirmeler sonrasında pek çok hekimimiz kamuya geri dönmüştür.

Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.