Zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ülkemiz, zeytin ve zeytinyağı üretiminde önemli bir potansiyele sahip olmasına rağmen, zeytin üreticileri "artan girdi maliyetleri, yükselen işçilik giderleri, düşük üretici fiyatları ve ihracat pazarlarında yaşanan sorunlar nedeniyle ciddi ekonomik sorunlar yaşamaktadır.

"Ticaret ve Ziraat Odaları ile üreticiler, mevcut fiyatlarla zeytin hasadının maliyetinin karşılanamadığını, üreticilerin işçiye Ücret ödemek bir . yana, hasadı kendileri gerçekleştirdiklerinde dahi zarar edebileceklerini ifade etmiştir. Zeytinyağına litre başına en az 50 TL prim desteği verilmesi ve ihracatçıların Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kapsamında desteklenmesi gerektiği de dile getirilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ayrıca, zeytinyağı üretiminde 500 bin ton düzeyinde rekolte beklentisi bulunduğu, ürünün tamamının iç piyasada tüketilememesi nedeniyle her yıl önemli miktarda stok devrettiği ve bazı üretim bölgelerinde alımların durduğu, üreticilerin hasat yapmaktan vazgeçtiği belirtilmektedir.

Zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin zarar etmesi yalnızca çiftçilerin gelir kaybı anlamına gelmemekte; kırsal istihdamı, tarımsal üretimin devamlılığını, ülkenin ihracat gelirlerini ve tüketicilerin gelecekte uygun fiyatlarla ürüne erişimini de tehdit etmektedir.

Bu çerçevede, üreticilerin emeğinin karşılığını alabilmesi, zeytinlerin dalda kalmasının önlenmesi ve Türkiye'nin zeytin ve zeytinyağı sektöründeki rekabet gücü ile üreticilerin korunması gerekmektedir.

SERTLN

Bu bilgiler ışığında;

SORULAR

1. 2026 yılı zeytin hasat sezonunda, zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin kilogram veya litre başına ortalama üretim maliyeti ne kadardır? Bu hesaplamalar yapılırken işçilik, gübre, zirai ilaç, sulama, enerji, nakliye, bakım ve hasat giderleri ayrı ayrı dikkate alınmış mıdır?

2. Bakanlığınızın 2026 yılı için zeytin ve zeytinyağı üreticilerine yönelik belirlediği veya esas aldığı bir maliyet-fiyat dengesi çalışması bulunmakta mıdır? Üreticinin zarar etmemesi için gerekli görülen asgari alım veya satış fiyatı hesaplanmış mıdır?

3. 2026 yılı hasat döneminde, yüksek girdi fiyatları ve düşük hasat fiyatları nedeniyle zeytinlerin dalda kalma riski Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir? Bu kapsamda risk altındaki üretici sayısı, etkilenen üretim alanı ve toplanmadan kalması beklenen ürün miktarına ilişkin herhangi bir tespit yapılmış mıdır?

4. Zeytin ve zeytinyağı üreticilerine, artan maliyetler karşısında doğrudan gelir desteği veya ürün bazlı prim desteği sağlanması yönünde bir çalışma yürütülmekte midir? Zeytinyağı için litre başına en az 50 TL prim desteği verilmesi konusundaki taleplere yönelik her hjangi bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz?

5. Zeytin ve zeytinyağı üreticilerine yönelik mevcut desteklerin 2026 yılı itibarıyla kapsamı ve toplam bütçesi nedir? Bu desteklerin üretim maliyetleri ve enflasyon karşısındaki reel değeri son beş yılda nasıl değişmiştir?

6. Hasat maliyetlerini karşılayamayan küçük ve orta ölçekli üreticilere yönelik özel bir destek programı hazırlanmakta mıdır? Özellikle aile işletmelerinin, küçük üreticilerin ve geçimini zeytincilikten sağlayan kırsal hanelerin üretimden çekilmesini önlemek amacıyla hangi tedbirler alınacaktır? Şayet alınma ise bu tedbirler nelerdir?

7. Zeytin ve zeytinyağında üretici fiyatları ile tüketici fiyatları arasındaki farkın nedenleri araştırılmış mıdır? Üreticinin düşük fiyatla ürün satmak zorunda kalırken tüketicinin yüksek fiyatla ürün satın almasının önüne geçmek amacıyla yapılan her hangi bir çalışma var mıdır?

8. Türk zeytinyağının uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırmak amacıyla ihracatçılara DFİF kapsamında destek verilmesi yönünde Ticaret Bakanlığı ve ilgili diğer kurumlarla bir çalışma yürütülmekte midir? Böyle bir destek planlanıyorsa uygulama takvimi nedir?