HGS ödeme sistemine ve HGS borçları nedeniyle haklarında icra takibi başlatılan kişilere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ulaşım altyapısında yürütülen özelleştirme ve Yap-İşlet-Devret (YİD) politikaları, kamusal bir hizmet olan karayollarını kâr odaklı özel şirketlerin inisiyatifine bırakmıştır. Bu durumun en somut yansıması Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) tahsilatlarında yaşanmaktadır. Farklı işletmecilerin ayrı tahsilat portalları kullanması ve eskiden yalnızca plaka ile yapılabilen HGS sorgulamalarına e-Devlet şifresi gibi aşamaların getirilmesi borç takibini güçleştirmektedir. Dijital sistemlere erişimin halihazırda zor olduğu bir ortamda, bu kanalları kullanamayan yada dijital okuryazarlığı kısıtlı yurttaşların ödeme yapmakta ciddi güçlük çektikleri ve doğrudan cezai yaptırımlarla karşı karşıya kaldıkları görülmektedir.

HGS ihlallerinde 15 gün içinde ödenmeyen geçişlere uygulanan 4 katına kadar idari para cezası ve özel şirketlerin alacaklarını derhal hukuk bürolarına devretmesi, cüzi geçiş ücretlerini fahiş vekalet ücreti ve dosya masraflarına dönüştürmüştür. HGS sistemindeki bu karmaşadan ve denetimsizlikten beslenen tahsilat yöntemi nedeniyle adliyelerdeki icra daireleri kilitlenmiş, yurttaşlar ağır bir ekonomik mağduriyete sürüklenmiştir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Özel şirketlere devredilen otoyol ve köprülerde, son 5 yılda kesilen toplam HGS ihlalli geçiş cezası sayısı ve tahsil edilen toplam tutar nedir?

2. HGS borçları nedeniyle özel işletmeciler tarafından icraya verilen toplam dosya sayısı kaçtır?

3. HGS sorgulamalarında plaka bazlı pratik ödeme yerine e-Devlet şifresi zorunluluğu getirilmesinin gerekçesi nedir?

4. Dijital sistemlere erişimi veya dijital okuryazarlığı olmayan yurttaşların mağduriyet yaşamaması adına fiziksel ve alternatif ödeme kanalları artırılacak mıdır?

5. Farklı şirketlerin dağınık tahsilat sistemleri yerine, tüm HGS geçişlerinin tek bir ekrandan sorgulanıp ödenebileceği kamusal ve merkezi bir altyapı kurulacak mıdır?

6. 15 günlük yasal süre dolmadan önce araç sahiplerine SMS veya e-posta yoluyla uyarı bildirimi yapılması özel şirketler için zorunlu hale getirilecek midir?

7. Cüzi borçların doğrudan avukatlara ve icraya devredilmesini önleyecek, icra öncesi bir idari itiraz veya uzlaşma mekanizması oluşturulması planlanmakta mıdır?