Bankacılık sektöründe müşterilerin bilgisi ve onayı dışında finansal işlemler gerçekleştirildiği iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yakılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Av. Dr. Ni. Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili

Bankacılık sektöründe müşterilerin bilgisi ve onayı dışında kredi kullandırılması, uzun yıllardır işlem görmeyen hesaplar üzerinden yetkisiz finansal işlemler gerçekleştirilmesi ve bu işlemlerin bankaların iç kontrol ve denetim mekanizmalarınca zamanında tespit edilememesi, finansal sistemin güvenilirliği ve müşteri haklarının korunması bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında bankaların iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi, müşterilerin bilgisi dışında gerçekleştirilen işlemlerin boyutunun ortaya konulması ve bu tür işlemleri önleyici tedbirlerin belirlenmesi önem taşımaktadır.

Bu kapsamda, 1 Ocak 2025 ile 15 Ekim 2026 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak, 2025 ve 2026 yılı verileri ayrı ayrı belirtilmek suretiyle;

SORULAR

1. Türkiye genelinde faaliyet gösteren bankalarda, müşterilerin bilgisi ve onayı dışında kredi kullandırıldığı iddiasıyla yapılan şikâyetlerin sayısı kaçtır?

2. Müşterilerin bilgisi ve onayı dışında kullandırıldığı tespit edilen kredilerin sayısı kaçtır? Bu kredilerin toplam tutarı kaç Türk lirasıdır?

3. Söz konusu işlemlerden etkilenen müşteri sayısı kaçtır? Bunların kaçı kamu bankalarının, kaçı özel bankaların müşterisidir?

4. Bankalarda 1 yıl, 3 yıl, 5 yıl ve 10 yıldan uzun süredir müşteri kaynaklı işlem görmeyen hesapların sayısı kaçtır?

5. Uzun süre hareketsiz kalan hesaplar üzerinden gerçekleştirildiği tespit edilen yetkisiz kredi, para transferi ve yatırım işlemlerinin sayısı kaçtır?

6. Bu işlemlerin toplam parasal tutarı kaç Türk lirasıdır?

7. Hareketsiz hesaplar üzerinden gerçekleştirilen usulsüz işlemlerin kaçı banka çalışanları veya yöneticileri tarafından gerçekleştirilmiştir?

8. Müşterilerin bilgisi ve onayı dışında kredi kullandırılması veya hesaplarından para transferi yapılması nedeniyle kaç banka çalışanı ve yöneticisi hakkında idari soruşturma başlatılmıştır?

9. Söz konusu işlemler nedeniyle kaç banka çalışanının iş sözleşmesi feshedilmiş, kaç kişi hakkında adli mercilere suç duyurusunda bulunulmuştur?

10. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yapılan denetimlerde, müşterilerin bilgisi dışında gerçekleştirilen işlemler nedeniyle kaç bankada mevzuata aykırılık tespit edilmiştir? >

11. Tespit edilen mevzuata aykırılıklar nedeniyle bankalara 'Uyğulanan idari para cezalarının toplam tutarı kaç Türk lirasıdır?

12. Müşterilerin bilgisi dışında gerçekleştirildiği tespit edilen işlemler nedeniyle oluşan toplam müşteri zararı kaç Türk lirasıdır?

    Cik

13. Bu zararlar nedeniyle kaç müşteriye geri ödeme yapılmıştır? Müşterilere iade edilen toplam tutar kaç Türk lirasıdır?

14. Müşterilerin onayı dışında kullandırıldığı tespit edilen kredilerden kaçının anapara, faiz ve diğer borçları iptal edilmiştir?

15. Bankaların iç kontrol ve iç denetim sistemleri tarafından tespit edilemeyip müşteri şikâyetleri üzerine ortaya çıkarılan usulsüz işlem sayısı kaçtır?

16. Uzun süre hareketsiz kalan hesapların düzenli olarak incelenmesi, hesap hareketlerinin müşterilere aylık olarak bildirilmesi ve olağan dışı işlemlerin otomatik olarak denetlenmesi konusunda herhangi bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

17. Banka çalışanlarının müşteri onayı olmadan kredi kullandırmasını, yatırım işlemi gerçekleştirmesini veya hesaplardan para transferi yapmasını önlemek amacıyla ilave güvenlik ve denetim tedbirleri alınması planlanmakta mıdır?