Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu için belirlenen geçiş ücretlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Türkiye'nin önemli tarım, sanayi, lojistik ve turizm merkezlerinden biri olan Mersin'de ulaşım altyapısını güçlendirmesi ve özellikle yaz aylarında yaşanan trafik yoğunluğunu azaltması kesimi, 19 Ekim 2026 tarihinde trafiğe açılmıştır. Proje, 19 Nisan 2022 Salı günü Resmi Gazete'de yayımlanarak, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27'nci maddesi gereğince Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından projeye acele kamulaştırılma kararı verilmiştir.

Otoyolun hizmete girmesiyle birlikte açıklanan geçiş ücretleri, Mersin'de yaşayan ve bu güzergâhı günlük yaşamında kullanmak zorunda olan vatandaşlar açısından ciddi bir maliyet oluşturacaktır. Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan tarifeye göre, Çeşmeli-Kızkalesi arasındaki yaklaşık 41 kilometrelik kesimin tamamını kullanan birinci sınıf araçlardan 220 TL ücret alınmaktadır. Bu tutar, kilometre başına 5 TL'nin üzerinde bir maliyete karşılık gelmektedir. Buna karşılık, Adana-Mersin Otoyolu'nda 49 kilometrelik güzergâh için 45 TL ücret alınması, otoyollar arasındaki fiyatlandırma farklarının hangi ölçütlere göre belirlendiği sorusunu gündeme getirmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Özellikle Erdemli ve çevresinde yaşayan, işe, okula veya işyerine ulaşmak için bu güzergâhı düzenli olarak kullanacak öğretmenler, kamu çalışanları, esnaf, çiftçiler ve diğer ücretli çalışanlar açısından geçiş ücretleri önemli bir ulaşım gideri oluşturacaktır. Otoyolun sağladığı zaman tasarrufunun vatandaşlar için erişilebilir olması, ulaşım yatırımlarının kamu yararı doğrultusunda değerlendirilmesi bakımından önem taşımaktadır.

Projenin işletilmesi ve devri işinin ihalesi 23.09.2021 tarihinde yapılmış, İşe ait Uygulama Sözleşmesi 22.12.2021 tarihinde imzalanmıştır. Yap-İşlet-Devret modeliyle gerçekleştirilen projede sözleşme koşulları, geçiş ücretlerinin belirlenme yöntemi, döviz kuru ve enflasyon kaynaklı maliyetlerin kamuya etkisi ile araç geçiş garantilerinin bütçe üzerindeki olası yükü, kamu kaynaklarının etkin ve şeffaf kullanımı açısından açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bu çerçevede, vatandaşların ödeme gücünü gözeten bir fiyatlandırma politikasının uygulanması, güzergâhı düzenli kullanan Mersinliler için indirimli abonman veya benzeri tarifelerin değerlendirilmesi ve kamuoyunun sözleşme koşulları hakkında bilgilendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu'nun 19 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren geçiş ücretleri hangi maliyet, finansman ve fiyatlandırma kriterleri esas alınarak belirlenmiştir? Kilometre başına düşen ücretin hesaplanmasında hangi parametreler kullanılmıştır?

2. Bu ücret belirlenirken vatandaşların gelir düzeyi, bölgedeki çalışanların günlük ulaşım ihtiyacı ve alternatif güzergâhların maliyeti dikkate alınmış mıdır?

3. Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu'nu düzenli olarak kullanmak zorunda olan Mersinli vatandaşlar için indirimli abonman, aylık kullanım paketi, sık geçiş indirimi veya benzeri uygulamaların hayata geçirilmesi planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa uygulamanın kapsamı ve takvimi nedir?

4. Adana-Mersin Otoyolu'nda. 49 kilometrelik güzergâh için 45 TL ücret uygulanırken Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu'nda yaklaşık" 41 kilometrelik güzergâh için 220 TL ücret alınmasının nedenleri nelerdir? İki otoyolun kilometre başına ücretleri arasındaki fark hangi teknik ve mali gerekçelere dayanmaktadır?

5. Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu'nun yapım ve işletme maliyetleri, finansman giderleri, sözleşme süresi ve işletmeci şirkete öngörülen gelirler nelerdir? Projenin toplam yatırım bedeli ve finansman yapısı ne kadardır?

6. Otoyolun işletmeye açıldığı tarihten itibaren araç sınıflarına ve güzergâhlara göre öngörülen yillik trafik hacmi ne kadardır? Araç geçiş garantileri hangi kriterler esas alınarak belirlenmiştir?