Orman köylülerine ve kooperatiflere yönelik ORKÖY desteklerine ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tara

Orman Genel Müdürlüğünün 2025 Yılı Faaliyet Raporuna gör€ ORKÖY desteklerinden yararlanması hedeflenen 12.100 ailenin yalnızca 10.830'una wâşılmış, desteklenmesi planlanan 11 kooperatiften ise yalnızca 7'si desteklenmiştir. Genel Müdürlük, hedeflerin gerisinde kalınmasında bütçe imkânlarının ve bazı projelerin yüksek maliyetlerinin etkili olduğunu belirtmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Diğer taraftan, Orman Genel Müdürlüğünün 22 Nisan 2026 tarihli açıklamasına göre 2025 yılında üretilen 314 bin ton odun dışı orman ürününün ülke ekonomisine katkısı 13 milyar TL, orman köylüsüne katkısı ise 1,5 milyar TL olarak açıklanmıştır. Orman kaynaklarından sağlanan ekonomik değerin yerel üreticilerin gelirine ne ölçüde yansıdığının ve orman köylülerine tanınan yasal hakların uygulamadaki karşılığının ortaya konulması gerekmektedir.

Anayasa'nın 169'uncu ve 170'inci maddeleri, ormanların korunması ve orman köylüsünün kalkındırılması bakımından Devlete sorumluluk yüklemektedir. 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 40'ıncı maddesi ise belirli ormancılık işlerinin öncelikle orman köylülerine ve kooperatiflerine yaptırılmasını öngörmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. ORKÖY kapsamında 2025 yılında hedeflenen 12.100 aileden 1.270'ine ve 11 kooperatiften 4'üne neden ulaşılamamıştır? 2021—2025 döneminde ve 2026 yılında ayrılan kaynakların ne kadarı fiilen kullanılmıştır? Desteklerin il bazında dağılımı ve hedeflerin karşılanamadığı bölgelerdeki eksiklikler nelerdir?

2. 2021—2025 döneminde ve 2026 yılında kaç orman köylüsünün ve kooperatifin ORKÖY destek başvurusu reddedilmiş veya sonuçlandırılmamıştır? Başvuruların bütçe yetersizliği, krediye uygunluk ve diğer nedenlerle dağılımı nedir? Destek alamadığı için üretim veya yatırım faaliyetini gerçekleştiremediğini bildiren köylülerin mağduriyetini gidermek amacıyla hangi işlemler yapılmıştır?

3. Orman Kanunu'nun 40'ıncı maddesinde öngörülen önceliğe rağmen 2021—2025 döneminde ve 2026 yılında kaç ormancılık işi orman köylüleri ve kooperatifleri yerine diğer yüklenicilere verilmiştir? Bu işlerin toplam bedeli ve istisna uygulanmasının gerekçeleri nelerdir? Öncelik hakkının ihlal edildiği yönündeki şikâyetlerden kaçı haklı bulunmuş, sorumlular hakkında hangi işlemler yapılmıştır?

4. Orman Genel Müdürlüğünün odun ve dikili ağaç satışlarından elde ettiği gelir ile üretim, kesim, taşıma ve istifleme işlerinde çalışan orman köylülerine ve kooperatiflere yapılan ödemeler 2021—2025 döneminde nasıl değişmiştir? Birim iş bedellerinin artan işçilik, yakıt ve ekipman maliyetlerini karşılamadığı dönemler tespit edilmiş midir? Ödemesi geciken veya alacağı karşılanmayan köylü ve kooperatif sayısı kaçtır?

5. Bakanlığınızın 2025 yılı için açıkladığı odun dışı orman ürünlerinin ülke ekonomisine 13 milyar TL, orman köylüsüne 1,5 milyar TL katkı sağladığına ilişkin tutarlar hangi yöntemle hesaplanmıştır? Ürün bazında köylünün elde ettiği gelir ve ürünün işlenerek satışından doğan ekonomik değer nedir? Yerinde işleme amacıyla desteklenen tesislerin kaçı faaldir ve kaç üreticinin gelirinde ölçülebilir artış sağlanmıştır?

6. Orman ürünlerinin üretimi ve toplanması sırasında amenajman planlarına aykırılık, izinsiz üretim veya ekolojik tahribat nedeniyle 2021—2025 döneminde ve 2026 yılında kaç denetimde ihlal tespit edilmiştir? Bu ihlallerin ne kadarı giderilmiş, sorumlulara hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Orman köylüsünün gelirini artırma hedefiyle yürütülen faaliyetlerin orman varlığına zarar vermemesi nasıl denetlenmektedir?

7. Ormancılık üretim, kesim ve taşıma işlerinde 2021—2025 döneminde ve 2026 yılında kaç iş kazası ve ölüm meydana gelmiştir? Köylülerin ve kooperatiflerin yürüttüğü işlerde koruyucu ekipman, eğitim ve iş güvenliği yükümlülüklerine ilişkin kaç eksiklik tespit edilmiştir? Tekrarlanan ihlallerin önlenememesinin nedenleri ile eksikliklerden sorumlu işletmeler ve görevliler hakkında yapılan işlemler nelerdir?

8. Bakanlığınızın 2027-2030 döneminde ORKÖY desteklerinden yararlanan aile ve kooperatif sayısını artırmak, orman ürünlerinden köylünün elde ettiği geliri yükseltmek ve sürdürülebilir üretimi sağlamak için belirlediği sayısal hedefler nelerdir? Bu hedeflere ayrılacak bütçe, sorumlu birimler ve uygulama takvimi nedir? Önceki yıllarda hedeflerin gerisinde kalan uygulamalarda hangi değişiklikler yapılacaktır?