2023'ten bu yana Diyarbakır'daki sulama kanalları, göletler ve barajlarda yaşamını yitiren çocuklara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın

98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yal cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) verilerine göre 2025 yılında Türkiye'de yaklaşık 21,4 milyon çocuk yaşamakta ve çocuklar toplam nüfusun yüzde 24,8'ini oluşturmaktadır. 2024 yılında 1-17 yaş grubunda 6 bin 149 çocuk yaşamını yitirmiş, bu ölümlerin 1.538'i dışsal yaralanma ve zehirlenmelerden kaynaklanmıştır. Aynı yıl trafik kazalarında 642 çocuk yaşamını yitirirken 68 bin 396 çocuk yaralanmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezinin Ekim 2026'da yayımladığı rapora göre, 2026 yılının ilk altı ayında kamuoyuna yansıyan vakalarda 344 çocuk yaşamını yitirmiş, bunların 326'sı önlenebilir nedenler, 18'i ise şüpheli ölüm kapsamında değerlendirilmiştir. Aynı dönemde 224 çocuk ağır yaralanma, şiddet veya istismar mağduru olmuştur. Raporda trafik kazalarında 83, açık su alanlarındaki boğulmalarda 49, iş cinayetlerinde 35, intihar vakalarında 29, şiddet ve cinayetlerde 28 çocuğun yaşamını yitirdiği belirtilmektedir. Sağlık hizmetleriyle bağlantılı olaylarda 24, eğitim hizmetleriyle bağlantılı olaylarda 21 çocuk ölümü kaydedilmiştir. Yaşamını yitiren çocukların 38'inin mülteci veya göçmen olduğu, Diyarbakır'da ise 15 çocuk ölümünün tespit edildiği aktarılmıştır. Diyarbakır'da çalıştığı inşaatta yüksekten düşerek yaşamını yitiren 16 yaşındaki Velat Kılıç, trafik kazasında yaşamını yitiren üç kardeş ve ateşli silahlarla meydana gelen çocuk ölümleri, çocukların çalışma yaşamında, ulaşımda ve gündelik yaşamda karşılaştıkları risklerin somut örnekleridir.

FİSA Çocuk Hakları Merkezinin izleme çalışmalarında ise 2026 yılının ilk beş ayında en az 303, Haziran-Ağustos döneminde en az 239 çocuk ölümü tespit edilmiştir. Farklı yöntemlerle ve kamuoyuna yansıyan vakalar üzerinden derlenen bu veriler, çocukların yaşam hakkını koruyacak önleyici politikaların geliştirilmesi, kamu kurumlarının sorumluluklarının incelenmesi ve çocuk ölümlerine ilişkin düzenli, güvenilir verilerin oluşturulması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki sulama kanalları, göletler ve barajlarda meydana gelen boğulma vakalarında kaç çocuk yaşamını yitirmiştir? Verilerin yıllara ve illere göre dağılımı nasıldır?

2. Aynı dönemde Diyarbakır'da DSİ'nin sorumluluğundaki sulama kanalları, göletler ve barajlarda kaç çocuk yaşamını yitirmiştir? Olayların ilçe ve tesis bazındaki dağılımı nasıldır?

3. Diyarbakır'da yerleşim alanlarından geçen veya çocukların erişimine açık olan sulama kanallarının toplam uzunluğu ne kadardır? Bu kanalların ne kadarında koruyucu bariyer, çit veya benzeri güvenlik önlemleri bulunmaktadır?

4. Diyarbakır'da çocukların yaşam güvenliği açısından riskli olduğu belirlenen kaç sulama kanalı, gölet ve baraj alanı bulunmaktadır? Bu alanlarda hangi önlemler alınmıştır?

5. . 2023-2026 yıllarında Diyarbakır'daki sulama tesislerinin güvenliğinin artırılması amacıyla ne kadar ödenek ayrılmış ve ne kadarı kullanılmıştır?

6. Sulama kanalları ve diğer su yapılarında meydana gelen çocuk ölümlerinin ardından kaç idari inceleme veya soruşturma yürütülmüş, hangi eksiklikler tespit edilmiştir?

7. Çocukların açık su alanlarında yaşamını yitirmesini önlemek amacıyla DSİ, yerel yönetimler ve ilgili diğer kamu kurumları arasında hangi ortak çalışmalar yürütülmektedir?

8. Diyarbakır'da yerleşim yerlerine yakın sulama kanallarının güvenli hâle getirilmesi ve riskli alanlarda koruyucu altyapının güçlendirilmesi amacıyla yeni bir yatırım planlanmakta mıdır?

   SLotL