Konut kiralarında yaşanan artışlara ve barınma ihtiyacının çözümüne yönelik çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili

Türkiye İstatistik Kurumunun 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırmasına göre hanehalklarının tüketim harcamaları içinde en yüksek payı yüzde 29,3 ile konut ve kira harcamaları almıştır. En düşük gelirli yüzde 20'lik gruptaki hanelerde bu oran yüzde 38,7'ye, tek kişilik hanelerde ise yüzde 41'e ulaşmıştır.

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfının 22 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı araştırmaya göre 2025 yılında konut giderleri gelirden düşüldükten sonra kiracıların yüzde 37,2'si yoksulluk eşiğinin altında kalmaktadır. Kiracı hanelerde yaşayan çocuklarda bu oran yüzde 49, Güneydoğu Anadolu'daki kiracılarda ise yüzde 66,3'tür. Aynı araştırmada kirası gelirinin yüzde 40'ını aşan kiracıların payının 2019 yılındaki yüzde 5,5 seviyesinden 2025 yılında yüzde 12,8'e yükseldiği belirtilmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Eylül 2026 verilerine göre yeni kiracı kira endeksi yıllık nominal yüzde 26,6 artmıştır.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. Türkiye'de 2023-2026 yıllarında konut ihtiyacı, kiracı hane sayısı, gelir gruplarına göre kira yükü ve karşılanabilir konut açığına ilişkin Bakanlığınızca hangi araştırmalar yapılmıştır? Bu araştırmaların sonuçları ve illere göre dağılımı nedir?

2. 2023—2026 yıllarında TOKİ tarafından tamamlanan, hak sahiplerine teslim edilen ve yapımı devam eden sosyal konut sayısı kaçtır? Bu konutların illere, gelir gruplarına ve * başvuru kategorilerine göre dağılımı nedir? iÇi

3. Sosyal konut projelerine başvuran ancak gelir, peşinat, taksit tutarı veya diğer koşullar nedeniyle konuta erişemeyen yurttaşlara ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır? Dar gelirli hanelerin ödeme gücüne uygun sosyal konut modellerini geliştirmek amacıyla hangi çalışmalar yürütülmektedir?

4. İstanbul'da başlatılan kiralık sosyal konut uygulamasında ilk etapta tahsisi öngörülen 1.071 konuttan kaçı hak sahiplerine teslim edilmiştir? Toplam 15 bin konut hedefi için uygulama takvimi nedir? Başvuru sayısı, tahsis koşulları, kira bedelleri ve gelir gruplarına göre dağılım nasıldır?

5. Kiralık sosyal konut uygulamasının diğer illere yaygınlaştırılması planlanmakta mıdır?

   Özellikle konut maliyeti sonrası yoksulluk oranının yüksek olduğu Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve depremden etkilenen iller için hangi çalışmalar yürütülmektedir? , SMA

6. Apartman ve site aidatlarının belirlenmesi, ortak giderlerin şeffaflığı, yönetim şirketlerinin denetlenmesi ve kat malikleri ile kiracıların itiraz haklarının korunması amacıyla Bakanlığınızca hangi düzenlemeler ve denetimler yapılmaktadır? 2023—2026 yıllarında bu konularda kaç şikâyet alınmış, kaç denetim gerçekleştirilmiş ve hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

7. Dar gelirli kiracıların güvenli ve sağlıklı konutlara erişimi bakımından, özellikle eski ve afet riski taşıyan binalarda yaşayan hanelere yönelik hangi destekler sağlanmaktadır? Kentsel dönüşüm ve güçlendirme programlarında kiracıların barınma ve taşınma ihtiyaçlarının karşılanması için hangi önlemler alınmaktadır?

8. Barınma giderlerinin hane gelirine oranını azaltmak, sosyal kiralık konut stokunu geliştirmek ve yerel yönetimlerle iş birliği içinde karşılanabilir konut üretimini artırmak amacıyla hazırlanmış bir ulusal eylem planı bulunmakta mıdır? Varsa hedefleri, bütçesi, uygulama takvimi ve illere göre öngörülen konut sayıları nelerdir?