Motosiklet sürücülerinin güvenliğinin sağlanması amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Ali KARAOBA Uşak Milletvekili

Türkiye'de motosiklet kullanımının hızla artması, karayollarının güvenlik standartlarının motosiklet sürücülerinin ihtiyaçları doğrultusunda yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 yılında 1.334 motosiklet sürücüsü ve 191 motosiklet yolcusu hayatını kaybetmiş, 130 bin 578 motosiklet sürücüsü yaralanmıştır. Trafik kazalarında hayatını kaybeden motosiklet sürücülerinin sayısındaki artış, yalnızca sürücü davranışlarının değil, yol altyapısının ve koruyucu güvenlik sistemlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Motosiklet sürücüleri tarafından tarafımıza iletilen şikâyetlerde özellikle metal bariyerlerin açıkta kalan direkleri, uygun olmayan viraj tasarımları, bozuk yol kaplamalatı, çukurlar, mazgal kapakları, kaygan yol çizgileri, yetersiz aydınlatma ve yol bakım çalışmalarının oluşturduğu tehlikelere dikkat çekilmektedir. Otomobil sürücüsü için sınırlı hasara neden olabilecek bir yol kusuru, motosiklet sürücüsü açısından ölümcül sonuçlar doğurabilmektedir. Özellikle virajlarda ve yoldan çıkma ihtimalinin yüksek olduğu kesimlerde geleneksel bariyer sistemlerinin motosiklet sürücüleri üzerindeki etkilerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir. Avrupa ülkelerinde motosiklet sürücülerinin bariyer direklerine doğrudan çarpmasını önlemeye yönelik alt koruma sistemleri, yol güvenliği denetimleri ve riskli güzergâhların motosiklet sürücüleri açısından yeniden düzenlenmesi gibi çalışmalar yürütülmektedir. Avrupa Komisyonu, motosiklet ve moped kullanıcılarının güvenliğini artırmak amacıyla daha güvenli bariyerler, gelişmiş araç teknolojileri ve yol altyapısına ilişkin araştırmaları desteklemektedir.

Türkiye'nin 2021-2030 Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi kapsamında trafik kaynaklı can kayıplarının azaltılması hedeflenirken, motosikletlerin yoğun olarak kullanıldığı yolların bu hedeflere uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Motosiklet sürücülerinin yaşamını korumak, yalnızca sürücünün kask takmasını denetlemekle sınırlı olamaz. Yolların ve bariyerlerin de motosiklet sürücülerinin hayatta kalmasını sağlayacak biçimde tasarlanması zorunludur. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye genelinde 2020-2026 yılları arasında yol kusurları, bariyerlere çarpma, uygunsuz yol kaplaması, çukur, mazgal ve yol bakım eksiklikleriyle bağlantılı kaç motosiklet kazası meydana gelmiştir? Bu kazalarda kaç kişi hayatını kaybetmiş ve yaralanmıştır? Söz konusu kazaların Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki güzergâhlara göre dağılımı nedir?

2. Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki yollarda motosiklet sürücülerinin bariyer direklerine çarpmasını önleyen alt koruma sistemleri kaç kilometrelik kesimde kullanılmaktadır? 2020-2026 yılları arasında motosiklet dostu bariyerlerin kurulması veya mevcut bariyerlerin dönüştürülmesi için yıllara göre ne kadar harcama yapılmıştır?

3. Virajlar, dağ yolları, bölünmüş yollar, kavşaklar ve motosiklet kazalarının yoğunlaştığı güzergâhlarda risk haritaları hazırlanmış mıdır? Motosiklet sürücülerinin güvenliğini artırmak amacıyla kaygan yol çizgileri, bozuk asfalt, tehlikeli mazgal kapakları, bariyer bağlantıları ve yetersiz aydınlatma gibi altyapı eksikliklerinin giderilmesi için hangi çalışmalar yürütülmektedir?

4. Avrupa ülkelerindeki motosiklet dostu yol tasarımı, güvenli bariyer sistemleri ve motosikletlere özel yol güvenliği denetimi uygulamalarının Türkiye'de yaygınlaştırılması amacıyla hangi çalışmalar yapılmaktadır? Mevcut karayolu tasarım ve bakım standartlarının motosiklet sürücülerinin ihtiyaçları doğrultusunda güncellenmesi planlanmakta mıdır?

5. Bakanlığınızın. sorumluluğundaki karayollarında motosikletlerin güvenli şekilde durabilmesi için dinlenme noktaları, korunaklı park alanları ve acil durma alanları oluşturulmasına yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır? Bu amaçla 2026 ve 2027 yılları için herhangi bir yatırım bütçesi ayrılmış mıdır?

6. 15 Mayıs 2025 tarihinde yapılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişikliği sonrasında motokurye faaliyetleri kapsamında kaç işletmeye yetki belgesi verilmiş, kaç motosiklet kayıt altına alınmıştır? Yetki belgesi bulunmayan faaliyetlerin önlenmesi ve kuryelerin güvenli taşımacılık koşullarının sağlanması amacıyla kaç denetim gerçekleştirilmiştir?

7. Uşak ili dahil olmak üzere motosiklet kazalarının yoğunlaştığı güzergâhların belirlenmesi, tehlikeli bariyerlerin değiştirilmesi ve motosiklet sürücülerine uygun yol güvenliği yatırımlarının gerçekleştirilmesi için 2027 yılı yatırım programında hangi projelere yer verilmesi planlanmaktadır?