Batman il merkezini ve havaalanı çevresini kapsayan alana yapılması öngörülen imar planına ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

"Batman'a vizyon katacak dev imar planı" olarak duyurulan planın Batman'ın merkez ilçesi ile havaalanı ve çevresini kapsayan alanda yapılması öngörülmektedir. Şehrin temiz su ihtiyacını karşılayan 47 su kuyusundan 44'ünün bulunduğu Batman Çayı ve havzasının imara açılmasının jeolojik olarak geçirimli özellikteki topraklarda sızmalara neden olacağı ve atık suların yeraltı sularına karışmasıyla meydana gelecek kirlenmenin toplum sağlığına, flora-faunaya, geçim kaynaklarına ve ekosisteme olası olumsuz sonuçları bütün bir bölgeyi etkileme riski taşımaktadır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının; yerleşmeye, çevreye ve yapılaşmaya dair mevzuatı hazırlamak, kentsel dönüşüm çalışmalarını yürütmek, uygulamaları denetlemek, mesleki hizmetlerin gelişmesini sağlamak, çevre kirliliğini önlemek ve çevrenin ve doğanın korunmasını , sağlamak ve iklim değişikliği etkileriyle mücadele etmek üzere yapılandırıldığı göz önünde bulundurulursa;

I-Havza bazlı kümülatif çevresel etki değerlendirmeleri hangi kriterlere göre yapılmaktadır?

2-Söz konusu imar planı sürdürülebilir sağlıklı bir çevre yaratımı için uygun mudur, bu konuda uygunluk görüşü alınan kurum ve kuruluşlar hangileridir?

3-Kentin su ihtiyacının yüzde 95'ini karşılayan bir havzada meydana gelecek olası bir kirlenme durumunda temiz su kaynağına nereden ulaşılacağı, suyun nasıl getirileceği ve bunların maliyet analizi yapılmış mıdır? '

4-Plan kapsamındaki parsellerin ne kadarlık bir kısmı tarla ve sulu tarla niteliğindedir? Tarım dışı kullanım izni olmayan arazilerin imara açılmasındaki kamu yararı nedir?

5-Arazi kullanım kararlarının arazinin niteliğine uygun, eşitlikçi bir bakış açısıyla dengeli dağılımı için Bakanlığınız hangi bilimsel, nesnel ve teknik gerekçeleri ve/veya şartları aramaktadır?

6-Şehir planlarının kaç yıllık bir zaman dilimini kapsayacak şekilde yapılması öngörülmektedir? Planların bu zaman dilimine uygun olup olmadığı hangi yol-yöntem ve araçlarla tespit edilmekte ve denetlenmektedir?

CEVAP

08.04.2017 tarih ve 30032 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nde "MADDE 2 -(1) Bu Yönetmelik; atık yönetimi, balıkçılık, enerji, kıyı yönetimi, mekânsal planlama, ormancılık, sanayi, su yönetimi, tarım, telekomünikasyon, turizm ve ulaştırma sektörlerine ilişkin hazırlanan ve 29/07/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan projeler için çerçeve oluşturan plan/programlara Stratejik Çevresel Değerlendirme yapılması, yaptırılması, izlenmesi ve eğitim verilmesine ilişkin idari ve teknik usul ve esasları kapsar.(2) Bu Yönetmelik hükümleri; milli savunma ve sivil savunma kapsamında yer alan plan/programlara, mali plaw/programlar ile bütçe plan/programlarına, imar planlarına ve sınıraşan plan/programlara uygulanmaz." Hükmü bulunmaktadır.

"Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği" ekinde ÇED'e tabi projeler EK-1 ve Ek-2 Listesinde belirlenmiştir. Önergeye konu havaalanı ve çevresi ile su kuyularını içine alan imar planında yönetmelik ekinde belirtilen projeleri ve faaliyetleri içermemektedir.

Batman Belediyesi mülkiyetinde olan ve belediye tarafından işletilen, Batman Kentinin içmesuyu ihtiyacını karşılayan su kuyuları, içmesuyu havzası statüsünde değildir. Su kuyularından yeraltı su kaynakları kullanılarak içmesuyu elde edilmektedir. İmar planında yeraltı su kaynaklarının kirlenmesine engel olacak şekilde plan hükümleri geliştirilmiş, kanalizasyon, yağmursuyu vb. altyapı uygulamaları yapılmadan, kullanışa açılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 8.maddesine göre ilgili Kurumunca yapılan imar planı çalışmalarının ilgili Kurum ve Kuruluşların uygun görüşleri doğrultusunda yapılacağından bahse konu yapılan/yapılacak imar planlarının uygun Kurum görüşleri imar planı yapan ilgili Kurumun plan dosyası arşivinde mevcuttur.

3194 sayılı İmar Kanununun 6.Maddesinde "Mekânsal planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekânsal Strateji Planlarına uygun olarak; "Çevre Düzeni Planları" ve "İmar Planları" kademelerinden oluşur. İmar planları ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanır. Her plan bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanır." hükmü gereği, ilgili Belediyesince alınan uygun Kurum görüşleri doğrultusunda hazırlanan Mardin-Siirt-Batman-Şımak-Hakkari Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği Dosyası ile önergeye konu alan Kentsel Gelişme Alanı olarak lejantlandırılmaktadır.

Önergedeki diğer sorulara ait bilgilerin; Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.