Marmaris'te Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde yer alan bir bölgenin imar planında yapılan değişikliğe ilişkin
Kaynak göster
Gizem Özcan (CHP), 6 Temmuz 2023 tarihinde 7/1546 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 17 Ağustos 2023).
Gizem Özcan (CHP, Muğla). “Marmaris'te Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde yer alan bir bölgenin imar planında yapılan değişikliğe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1546, 6 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1546-marmaris-te-ozel-cevre-koruma-bolgesi-sinirlari-icerisinde-yer-alan-bir-bolgenin-imar-plan (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4d324d80-1424-44ca-a70c-01892bb6c400
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Gizem Özcan eri Milletvekili
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Muğla Marmaris'te bulunan Selimiye Mahallesi, Buruncuk mevkiinde var olan 45 tekne bağlama kapasiteli iskelenin kuzey-doğusuna 25 tekne bağlama kapasiteli bir iskele eklemek için, Nisan ayında imar planlarında değişiklik yaptı. Ancak söz konusu alan Eylül 2014'te ilan edilen Datça-Bozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi'nin sınırları içerisinde yer almaktadır.
Marina, bölgenin doğal yapısına, turizmine, geçim kaynaklarına, denizin temizliğine ve mevcut alt yapı sistemine zarar verecek niteliktedir. Söz konusu marinanın, Muğla'yı ranta kurban etmenin, doğasını talan etmenin bir numaralı aktörü MUÇEV eliyle yapılacak olması da başlı başına bir itiraz konusudur. Bu nedenle, Muğla Büyükşehir Belediyesi bu projeye dair gerekli itirazları 23 Haziran 2023 tarihinde yaptı. Yerel yönetimlere ek olarak, bölge halkı ve doğamızı korumak için mücadele eden aktivistler, uzmanlar da haklı olarak bu değişikliğe itiraz etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bölgenin özel çevre koruma bölgesi olması bilinmesine rağmen bu projeye onay verilmesi için artan deniz turizmi gibi muğlak bir gerekçe yeterli midir?
Projenin bölgenin doğal yapısına, turizmine, geçim kaynaklarına, denizin temizliğine ve mevcut alt yapı sistemine vereceği zararların engellenmesi hususunda herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?
Projeyle, teknelerin sıvı ve katı atıklarının, kapalı bir koy olan Selimiye'yi denize girilemez hale getireceği ve bölgedeki deniz canlılarını yok edeceği açıktır. Bu hususta, Selimiye Koyu'ndaki doğal yaşamı korumaya yönelik ne gibi bir çalışma yapılmaktadır?
Projenin yapılması durumunda, tesis için otopark yapılması gerekeceği ve artan trafiğin Marmaris'i felç edeceği açıktır. Artacak trafik konusunda herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?
Projeyle iskelenin kapasitesinin 70 tekneye çıkarılacağı iddia edilmesine rağmen, proje planının 109 tekneye çıkarılacak şekilde yapılmasının nedeni nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
DAİR SORULARI VE CEVAPLARI
SORULAR:
-Muğla-Datça-Bozburun Özel Çevre Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Marina'ya ilişkin;
1. Bölgenin özel çevre koruma bölgesi olması bilinmesine rağmen bu projeye onay verilmesi için artan deniz turizmi gibi muğlak bir gerekçe yeterli midir?
2. Projenin bölgenin doğal yapısına, turizmine, geçim kaynaklarına, denizin temizliğine ve mevcut alt yapı sistemine vereceği zararların engellenmesi hususunda herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?
3. Projeyle, teknelerin sıvı ve katı atıklarının, kapalı bir koy olan Selimiye'yi denize girilemez hale getireceği ve bölgedeki deniz canlılarını yok edeceği açıktır. Bu hususta, Selimiye Koyu'ndaki doğal yaşamı korumaya yönelik ne gibi bir çalışma yapılmaktadır?
4. Projenin yapılması durumunda, tesis için otopark yapılması gerekeceği ve artan trafiğin Marmaris'i felç edeceği açıktır. Artacak trafik konusunda herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?
5. Projeyle iskelenin kapasitesinin 70 tekneye çıkarılacağı iddia edilmesine rağmen, proje planının 109 tekneye çıkarılacak şekilde yapılmasının nedeni nedir?
CEVAP:
1. Söz konusu alan özellikle yaz aylarında yoğunluğu artan deniz trafiği nedeniyle bölgede gelişigüzel yapılan demirlemeler, kontrolsüz kullanımlar sebebiyle su kalitesinin bozulmaması, denizaltı biyoçeşitliliğin azalmaması, en büyük karbon yutak alanlarından olan ve oksijen-besin kaynağı olması sebebiyle denizlerin ormanları olarak tanımlanan deniz çayırlarının zarar görmemesi ekosistemlerinin istikrarı ve bütünlüğünün korunması için sözleşme imzalanmıştır. Alanda, mülga Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca 2007 tarihinde planı onaylanan 45 tekne bağlama kapasiteli halihazırda iskele yer almakta olup, aradan geçen 16 sene içinde bölgenin aynı zamanda turizm bölgesi olması da göz önüne alındığında, artan deniz turizmi potansiyeline bağlı olarak Kıyı Yapı ve Tesislerinde Planlama ve Uygulama Sürecine İlişkin Tebliğ ile Korunan Alanlarda Yapılacak Planlara Dair Yönetmelik ve bu yönetmelik kapsamında çıkarılan 2017/1 sayılı Genelge ve ekleri ile 113 sayılı İlke Kararına uygun olarak hazırlanarak Bakanlığımıza sunulmuş ve onaylanmıştır.
2. Bakanlığımızca onaylanan bahse konu koruma amaçlı ilave imar planının plan açıklama raporunda alanın denizel flora ve faunasına ilişkin rapor yer almakta olup söz konusu raporda planın hem denizel hem de karasal alana herhangi bir olumsuz etkisinden bahsedilmemiştir. Yine plan açıklama raporunda Muğla Sıtkı Koçman. Üniversitesi Sualtı Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından Bakanlığımızca onaylanan bahse planın denizel alana etkileri değerlendirme raporunun sonuç ve değerlendirme kısmında planlama alanında tespit edilen türler ile alanın flora ve faunasına ilişkin bahse konu planın herhangi bir olumsuz ektisinin olmayacağı belirtilmiştir. Bu itibarla Bakanlığımızca onaylanan koruma amaçlı ilave imar planı alanın doğal yapısını bozacak ya da alanda yer alan endemik türleri olumsuz etkileyecek faaliyetlere sebebiyet vermediği yukarıda belirtilen raporlarda açıkça belirtilmiştir. Ayrıca planlama alanının bulunduğu Selimiye Mahallesinde halihazırda onaylı 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı bulunmamakta olup, Bakanlığımızca Selimiye Mahallesine ilişkin plan çalışmalarına başlatıldığından alana ilişkin otopark, taşıt yolu, yaya yolu gibi altyapı tesisleri bu kapsam değerlendirilecektir.
3. Planın bulunduğu alan Datça-Bozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Revizyonunda; "İskeleler" ile "Kıyı Yapıları İçin Araştırma ve Düzenleme Yapılması Gereken Alanlar" ın olduğu fonksiyonlarda kalmaktadır. Datça-Bozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Revizyonu Plan Notlarında;
-Kıyı Yapıları İçin Araştırma ve Düzenleme Yapılması Gereken Alanlar:
"Ülkemizin yat turizminin odaklandığı önemli bir yer olan bölgede, bu faaliyetlerin alternatif hizmetler sunularak desteklenmesi, denetleme ve kontrol mekanizmalarının tam ve etkin bir şekilde çalışması gerekmektedir. Bölgenin tekne trafiği açısından oldukça yoğun olan bu alanlarda; Bakanlığımız ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca eşgüdümlü olarak yürütülecek özel proje çalışmaları kapsamında kıyı yapılarına yönelik düzenlemeler yapılacaktır.
Alt ölçek planlarda, bu alanlarda demirleme faaliyetlerinin kontrol altına alınmasına yönelik sahanın kapasitesine ve günün şartlarına uygun yat yanaşma yerleri ve modem marina faaliyetleri oluşturulacaktır. Bu alanlarda artan tekne sayısından kaynaklanan deniz kirliliğinin önlenmesine yönelik teknelerden katı ve sıvı atık alım tesisi kurulması zorunludur." hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca, Bakanlığımızca onaylanan planın plan notlarının 9. maddesinde; "...14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan, Katı Atıkların Kontrolü...yönetmeliklerinde belirtilen tüm hususların yerine getirilmesi zorunludur.", 10. maddesinde; "Bu plan ve koşullarında belirtilmeyen konularda, konusu ve ilgisine göre;... 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gemilerde Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği geçerlidir.", 11. maddesinde; "İskelede sintine atığı, petrol atığı, kimyasal atıklar ile benzeri zararlı maddelerin denize dökülerek flora ve faunanın zarar görmesine müsaade edilmemesi, bunu sağlamak için de su üstü yapılarının özel bir malzeme ile kaplanarak denize taşımının tamamen engellenmesi, inşaat malzemelerinin deniz ortamında yayılarak çözülmemesi, ağır metalleri içermemesi zorunludur.", 15. maddesinde; "Plan hükümlerinde yer almayan hususlarda 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı plan hükümleri ile 3194 sayılı imar kanunu, 3621 sayılı kıyı kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili Yönetmelikleri ile diğer yürürlükteki mevzuat hükümleri geçerlidir." hükümleri mevcuttur.
Bu itibarla; gerek üst ölçek plan notları gerekse de Bakanlığımızca onaylanan planın yukarıda belirtilen ilgili plan notları göz önüne alındığında teknelerin sıvı ve katı atıklarına ilişkin gerekli önlemlerin alınacağı plan notları ile ortaya konulmuştur. Alanda yer alan deniz canlıları ile doğal yaşama ilişkin ise Bakanlığımızca onaylanan bahse konu koruma amaçlı ilave imar planının plan açıklama raporunda alanın denizel flora ve faunasına ilişkin rapor yer almakta olup, söz konusu raporda planın hem denizel hem de karasal alana herhangi bir olumsuz etkisinden bahsedilmemiştir. Yine plan açıklama raporunda Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sualtı Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından Bakanlığımızca onaylanan bahse konu planın denizel alana etkileri değerlendirme raporunun sonuç ve değerlendirme kısmında planlama alanında tespit edilen türler ile alanın flora ve faunasına ilişkin planın herhangi bir olumsuz ektisinin olmayacağı belirtilmiştir. Bu itibarla, Bakanlığımızca onaylanan koruma amaçlı ilave imar planı, alanın doğal yapısını bozacak ya da alanda yer alan endemik türleri olumsuz etkileyecek faaliyetlere sebebiyet vermediği raporlarda açıkça belirtilmiştir.
4. Bakanlığımızca onaylanan koruma amaçlı ilave imar planının bulunduğu alanda mülga Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca 05.10.2007 tarihinde onaylanan Muğla İli Marmaris İlçesi, Selimiye Köyü, Yüzer İskele Amaçlı 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ile mülga Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca Muğla İli, Marmaris İlçesi, Selimiye Köyü Mevcut Dolgu Alanı Kıyı Düzenlemesi 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı bulunmaktadır. Halihazırda yer alan yüzer iskelenin geri sahasında taşıt yoluna kapalı ve yaya yolunun yer aldığı dolgu alanı yer almaktadır. Hem mevcut iskele alanı hem de Bakanlığımızca onaylanan planın olduğu alana Selimiye Mahallesi'nin alt ölçekli imar planlarının olmamasına bağlı olarak oluşan yapılaşmalardan kaynaklı herhangi bir taşıt yolu ulaşımı olmadığı gibi, söz konusu alanda otopark olarak ayrılacak herhangi bir alanda bulunmamaktadır.
Bakanlığımız; Selimiye Mahallesi"ne ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı çalışmaları başlatılmış olup, bu kapsamda otopark alanı, taşıt yolu ve yaya yolu gibi teknik altyapı çalışmaları söz konusu plan çalışmaları kapsamında Selimiye Mahallesi bütününde çözüme kavuşturulacaktır. Ayrıca, Bakanlığımızca onaylanan koruma amaçlı ilave imar planı ile mevcut 45 adet tekne kapasiteli iskele alanına ilaveten 25 adet tekne kapasiteli iskele alanı önerilmiştir. Alana gelecek olan 25 adet teknenin Marmaris İlçesi bütününe ait trafiği olumsuz etkilemesi gibi bir durum söz konusu değildir.
5. Tekne Bağlama Amaçlı İskele kapasitesi iddia edildiği üzere; 109 tekne kapasitesinin aksine, Vaziyet Planında 70 tekne kapasitelidir. Bakanlığımızca onaylanan koruma amaçlı ilave imar planı plan açıklama raporunda; EK-9 Planlama Alanı Kullanım Dağılımı vaziyet planı ile tekne dağılım tablosu incelendiğinde, önerilen iskele alanının 25 tekne kapasiteli olduğu görülecektir. Ayrıca, mevcut iskelenin ise 45 tekne kapasitesine sahip olduğu düşünüldüğünde, toplam 70 adet tekne kapasitesine sahip olduğu ve 109 adet teknenin olmadığı görülecektir.