Çelik üretim tesislerinde yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının teşvik edilmesi için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Nermin Yıldırım Kara (CHP), 24 Ekim 2023 tarihinde 7/5694 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 11 Aralık 2023).
Nermin Yıldırım Kara (CHP, Hatay). “Çelik üretim tesislerinde yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının teşvik edilmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5694, 24 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5694-celik-uretim-tesislerinde-yenilenebilir-enerji-kaynaklarinin-kullaniminin-tesvik-edilmesi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c2a551c6-fef2-4c51-8ba6-018b6639102a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 41 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tubii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından, Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Nermin Yıldırım Kara Hatay Milletvekili
Türkiye'nin yıllık çelik üretimi, 2022 yılında, Çelik İhracatçıları Birliği'nin paylaştığı verilere göre 35,1 milyon ton düzeyinde gerçekleşmiştir. KPMG'nin 2022 yılında yayımladığı rapora göre, çelik sektöründe 30 bin iş yerinde 49 bin kişiye doğrudan istihdam sağlanmaktadır. Tüm rakamlar, çelik sektörünün ülkemiz için ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bununla birlikte, çelik sektörünün, tüm ekonomik sektörlerde olduğu gibi çevreye yönelik etkileri söz konusudur. İlgili rapora göre, entegre çelik üretim tesislerinde kömür kullanım oranı yüzde 90 düzeyindedir. 2021 yılı tahminlerine göre, çelik sektörü üretimi, 40 milyon tondan fazla karbondioksit salınımına neden olmuştur.
Hatay, İSDEMİR başta olmak üzere, çelik üretim tesisleriyle, sektör için önemli bir konumda yer almaktadır. Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı verilerine göre, Hatay'da, 12 milyon ton çelik üretilmiştir. Bu üretimin gerçekleştirilmesi için hem çelik üretim tesislerinde hem de bu tesislere elektrik sağlayan termik santrallerde çok yoğun bir kömür tüketimi yapılmaktadır. Kömür ise sera gazı salınımında başı çeken fosil yakıtlar arasında yer almaktadır.
Ülkemiz, Paris İklim Anlaşması ve Yeşil Mutabakat kapsamında, karbon emisyonlarını azaltmayı ve 2053 yılında "net sıfır emisyon" hedefini gerçekleştirmeyi taahhüt etmiştir. Çelik sektörünün de bu hedef doğrultusunda adımlar atmaya yönelik hazırlıkları bulunmaktadır. Örneğin KARDEMİR, ERDEMİR ve İSDEMİR gibi entegre tesislerin, öz enerji ihtiyaçlarını karşılamak için kendi yenilenebilir enerji kaynaklarını oluşturduğu görülmektedir. Hatay'ın çelik üretiminin önemli bir bölümünü gerçekleştirirken hava kirliliği, asit yağmurları, akciğer ve solunum yolu hastalıkları başta olmak üzere pek çok sorunla karşı karşıya kaldığı da bilinmektedir.
Bu bağlamda;
I- Türkiye'deki çelik üretim tesislerinin yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmaya teşvik edilmesi için bir çalışma yürütülmekte midir? Yürütülmüyorsa, böyle bir çalışma yapılması planlanmakta mıdır?
SORULAR
Türkiye'deki çelik üretim tesislerinde kömür gerektirmeyen ya da mevcut kömür tüketimini azaltacak üretim metodlarının kullanımının teşvik edilmekte midir? 2053 yılına kadar kömür tüketimini azaltacak hangi planlar yürürlüğe konacaktır?
Hatay'da Türkiye'nin en büyük entegre çelik üretim tesislerinden birisi olan İSDEMİR ve Atlas Termik Santrali bulunmaktadır. Atlas Termik Santrali'nin, İskenderun Körfezi'ndeki üç termik santralle birlikte kapanması durumunda 100 erken ölümden 86'sının önlenebileceği, konuya dair Sağlık ve Çevre Birliği (HEAL) Raporunda yer almıştır. Kümülatif olarak yoğun bir sera gazı salınımı gerçekleştiren iki tesisin üretim koşullarının iyileştirilmesi ve sera gazı emisyonlarının azaltılmasına ilişkin bir faaliyet yürütülmekte midir?
Türkiye'nin 2053 yılında ulaşacağını ilan ettiği net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda, çelik sektörü gibi karbon salınımı yüksek sektörlere ilişkin bir eylem planı üzerinde çalışılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM : ESASNO !
282 : 715694
Ülkemizde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yararlanıcısı olduğu "Türkiye Çelik Sektörü için Düşük Karbonlu Yol Haritası" projesi yürütülmekte olup, proje kapsamında alternatif yakıtlar, yeni teknolojiler, proses iyileştirme ve döngüsel ekonomi uygulamaları gibi düşük karbonlu dönüşüm konularının yanı sıra, analiz ve uygulama planları üzerine çalışılmakta, Bakanlığımız da bu projenin önemli bir paydaşı olarak söz konusu yol haritasının hazırlanmasına önemli katkılar sağlamaktadır.
Bakanlığımız tarafından imalat tesislerinin enerji verimliliği yatırımları, verimlilik artırıcı proje destek programı ile desteklenmektedir. Destek programına yıllık 500 TEP (ton eşdeğeri petrol) ve üzeri enerji tüketimine sahip imalat sanayi tesisleri başvurabilmekte olup, başvuruda bulunacak projeler için yatırım üst limiti katma değer vergisi hariç toplam 5 milyon TL olarak belirlenmiştir. Bu projelerin yatırım bedelinin en fazla 630'una kadar hibe desteği sağlanmakta, böylelikle de proje başına 1,5 milyon TL'ye kadar hibe desteği verilmektedir. Yanı sıra, enerji verimli ekipman ve sistem kullanımı, enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik rehabilitasyon ve proses düzenleme faaliyetleri, yalıtım, atık enerjinin geri kazanılması, kojenerasyon sistemleri ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ısı üretimi gibi konulardaki verimlilik artırıcı projeler de destek programından yararlanabilmektedir.
Destek programı kapsamında; demir çelik sektöründen 49 verimlilik artırıcı proje destekten faydalanmış olup, bu program kapsamında 20 projenin uygulaması ise devam etmektedir. Desteklenen projeler sonucu yıllık 167,7 milyon kWh enerji tasarrufu sağlanarak 73,8 milyon kg karbon eşdeğeri sera gazı salımının önüne geçilmiştir. Projelerin başarıyla tamamlanması sonucu yıllık 210 milyon kWh enerji tasarrufu sağlanacağı, 92,4 milyon kg karbon eşdeğeri sera gazı salımının ise önüne geçileceği öngörülmektedir.
Verimlilik arttırıcı proje destek programı kapsamında İSDEMİR'in 10 projesi destekten faydalanmıştır. Desteklenen 10 proje sonucu yıllık 21,1 milyon kWh enerji tasarrufu sağlanarak 9,3 milyon kg karbon eşdeğeri sera gazı salımının önüne geçilmiştir.
Ülkemiz, sera gazlarının azaltımına yönelik en önemli adımı Paris Anlaşmasına taraf olarak atmış ve bu çerçevede 2053 yılında net sıfir emisyon hedefini ortaya koymuştur. Söz konusu hedeflerle uyumlu olacak şekilde de Bakanlığımız 2022 Türkiye Ulusal Enerji Planı yayımlamıştır. Bu plan hazırlanırken Ülkemiz için özel olarak geliştirilen Enerji Modelleme programı kullanılmıştır. Bu kapsamda demir çelik sektörü de dahil olmak üzere bütün sektörler 2053 yılına kadar net-zero senaryosuna göre modellenmiştir.
Yukarıda da bahsi geçen "Türkiye Çelik Sektörü için Düşük Karbonlu Yol Haritası" projesine ek olarak "Türkiye Alüminyum Sektörü için Düşük Karbonlu Yol Haritası", "Türkiye Çimento Sektörü için Düşük Karbonlu Yol Haritası" ve "Türkiye Gübre Sektörü için Düşük Karbonlu Yol Haritası" projeleri yürütülmektedir.