2002 yılından bu yana ülkemizden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurulara ilişkin
Kaynak göster
Rıfat Turuntay Nalbantoğlu (CHP), 27 Ekim 2023 tarihinde 7/5747 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 20 Aralık 2023).
Rıfat Turuntay Nalbantoğlu (CHP, İzmir). “2002 yılından bu yana ülkemizden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurulara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5747, 27 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5747-2002-yilindan-bu-yana-ulkemizden-avrupa-insan-haklari-mahkemesine-yapilan-basvurulara-ilis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c3c299f4-df1c-41dc-93d4-018b7f97c842
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yanıtlanması konusunda gereğini arz ederim.
Ülkemiz, özellikle son yıllarda insan hakları davaları ile gündeme gelmekte ve bu durum tarafı olduğumuz sözleşmelerden kaynaklı sert eleştirilere yol açmaktadır. Bu eleştirilerin başında ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Türkiye aleyhine verdiği kararlar bulunmaktadır. 2022 yılı istatistiklerine göre derdest bakımından tüm ülkeler arasında birinci sırada bulunan ülkemizde AİHM kararları hem siyasi hem de hukuki tartışmaların ayrılmaz bir parçası olmuştur. Nitekim son olarak Osman Kavala ile ilgili 10.12.2019 tarihli AİHM kararının uygulanmadığı ve sözleşmenin 46. maddesinin (Mahkemenin verdiği kesinleşmiş kararlara uyma taahhüdü) ihlal edildiği gerekçesiyle ülkemizin Avrupa Konseyi'nden ihracı dahil tartışmalar başlamıştır. Bu bağlamda;
SORULAR
2002 yılından 2023'ün Ekim ayı sonuna kadar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHMY'ne ülkemizden toplam kaç başvuru yapılmıştır? Bu başvuruların yıllar itibariyle dağılımı nasıldır?
Söz konusu yıllarda AİHM'ne yapılan başvurulardan kaçı kabul edilmiş, kaçı sonuçlanarak karara bağlanmıştır? Sonuçlanan davalardan ne kadarı Türkiye lehine ne kadarı aleyhinedir?
Ülkemizden AİHM'ne açılan davaların konulara göre sınıflandırılması nasıldır? Toplam başvuru ve davalar içinde "düşünce ve ifade özgürlüğü ihlali", "adli yargılanma hak ihlali", "örgütlenme özgürlüğü hak ihlali" ve "kötü muamele" konulu başvuruların sayısı ne kadardır?
AİHM'ne açılan davalardan dolayı ülkemiz toplam ne kadar tazminata mahkum edilmiştir? Bu tazminatlardan kaynaklı yıllar itibariyle toplam ne kadar ödeme yapılmıştır?
AİHM'ne yapılan başvurulara neden olan ve ülkemizi tazminat ödeme ve Avrupa Konsey'inden ihraca kadar yönelik çeşitli yaptırımlarla karşı karşıya bırakan yetkililer hakkında bugüne kadar bir işlem yapılmış mıdır?
AİHM'ne yapılan başvurulara neden olan uygulamalar yasal düzenlemelerden mi, uygulayıcılardan mı kaynaklanmaktadır? Bu konuda bakanlığınızca hangi çalışmalar yürütülmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1315339 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İzmir Milletvekili Rıfat T. Nalbantoğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5747 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
• Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
ADALET BAKANLIĞI Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-950-3340/6268 Konu : Yazılı soru önergesi | 1127/2023
Sayın Rıfat T. NALBANTOĞLU İzmir Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/5747 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Bakanlığımız ile Dışişleri Bakanlığı arasında imzalanan 14/11/2011 tarihli işbirliği protokolü gereğince; 01/03/2012 tarihinden geçerli olmak üzere, daha evvel Dışişleri Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) yapılan başvurularda Hükümeti savunma ve AİHM'in ihlâl kararlarının icrası görevi, dış politikayı ilgilendiren başvurular ve Devlet başvuruları için öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla, Bakanlığımız tarafından üstlenilmiştir.
H- 10/07/2018 tarihli 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 40. maddesinin birinci fıkrasının (0) bendinde İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı, Bakanlığımız hizmet birimleri arasında sayılmış olup, anılan Kararnamenin 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre; Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği yapmak suretiyle, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuruları takip etmek, bu başvurulara ilişkin, ilgili tüm kurum ve kuruluşlardan her türlü bilgi, belge ve görüş istemek, savunmaları hazırlamak ve gerektiğinde oturumlara temsilci göndermekle görevlendirilmiştir.
I- AİHM'e yapılan bir başvuru, AİHM tarafından Ülkemize iletildiği zaman bilgi sahibi olunmaktadır. Başvuruların, AİHM tarafından Ülkemize iletilmesi, yapıldığı yıla göre değil, kendi kurduğu sistem çerçevesinde ele alma sırasına göre gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle, AİHM'e hangi yılda kaç başvuru yapıldığı, ancak AİHM tarafından yapılacak bir istatistiki çalışma sonucunda öğrenilebilecek bir konudur.
IV- AİHM tarafından Ülkemiz aleyhine verilen kararlara ait istatistiklere Bakanlığımız İnsan Hakları Dairesi Başkanlığının "https://Www.inhak.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden SFKbdgt - hEs70Mb - /7nif60 - F6841Ms ileerişebilirsin