1 Temmuz 2023 tarihi itibarıyla ülke geneli ve Diyarbakır'da yaşanan elektrik kesintilerine ilişkin

İ DÖNEM | ESASNO

Elektrik dağıtım şirketlerinin sorumluluk sahasında meydana gelen elektrik kesintilerinin sebepleri, sayısı ve ilçelere göre dağılımları aylık olarak ilgili elektrik dağıtım şirketinin internet adresinde yayımlanmakta olup, bu bilgiler aynı zamanda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (EPDK) aylık olarak bildirilmektedir. Gerçekleşen elektrik kesintileri Türkiye Elektrik Dağıtım Şirketi (TEDAŞ) ve EPDK nezdinde yapılan çalışmalar ile detaylı olarak incelenmekte ve kesintilerin önlenmesi için yatırım ve bakım programları oluşturulmaktadır. Meydana gelen elektrik kesintilerine yapılan önleyici ve koruyucu bakım onarım çalışmaları ile anında müdahale edilmekte, faaliyet alanındaki elektrik tesislerine yönelik periyodik arıza önleyici bakım programları uygulanmaktadır. Bu çerçevede elektrik dağıtım şirketlerinin sadece 2022 yılında gerçekleştirdiği yatırımların toplam tutarı 27.340.763.855 TLye ulaşmıştır.

Kayıp kaçak miktarı; teknik ve teknik olmayan kayıp miktarını içeren iki unsurdan oluşmaktadır. Teknik kayıp; elektriğin dağıtım sistemi üzerinden nakli esnasında şebekede meydana gelen kayıp olarak ifade edilirken, teknik olmayan kayıp ise yasal olmayan bir şekilde elektriğin kaçak kullanılması suretiyle ortaya çıkmaktadır.

Teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler mevzuat çerçevesinde dağıtım şirketlerine verilen "kayıp oranı hedefi" doğrultusunda dağıtım bedelinde yer almakta olup, bunun dışında abone faturalarında ayrı bir kayıp bedeli bulunmamaktadır. Dağıtım şirketlerinin gerçekleşen teknik ve teknik olmayan kayıp oranları belirlenen hedeften yüksek ise söz konusu maliyetlere ilgili dağıtım şirketleri tarafından katlanılmakta, bu uygulama sayesinde de dağıtım şirketlerinin kayıpları azaltmaya yönelik eğilimleri artırılmaktadır. Bu tatbik neticesinde düşen teknik ve teknik olmayan kayıp oranlarının süreç içerisinde daha da düşürülmesi amaçlanmaktadır.

Elektrik piyasası teknik ve teknik olmayan kayıp bilgilerine EPDK tarafından hazırlanan ve https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-24/elektrikyillik-sektör-raporu adresinde (yayımlanan Elektrik Piyasası Gelişim Raporları"ndan ulaşılabilmektedir.

Türkiye ortalama teknik ve teknik olmayan kayıp gerçekleşmeleri dikkate alındığında 2009 yılından bu yana genel bir düşüş eğilimi gözlenmekte olup, bu olumlu seyre Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında yapılan yatırımlar ile teknik ve teknik olmayan kayıpla mücadelenin etkisinin yüksek olduğu değerlendirilmektedir.

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17'nci maddesi gereğince; 2016 yılının başından itibaren dağıtım sisteminin maliyetlerine karşılık dağıtım bedeli uygulanmakta olup, ayrıca bir kayıp kaçak birim bedeli belirlenmemektedir.

Elektrik dağıtım şirketlerinin tedarik sürekliliğine ilişkin mevzuattaki yükümlülükleri Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş olup, Yönetmeliğin 18'inci ve 27'nci maddeleri kapsamında belirtilen yıllık kesinti eşik süre ve sayılarının aşılması durumunda kullanıcının tazminat hakkı doğmaktadır. Yıllık kesinti tazminatına ilave olarak günlük kesinti süresinin kentsel dağıtım bölgesinde 10 saat, kent altı dağıtım bölgesinde 11 saat ve kırsal dağıtım bölgesinde 12 saati aşan ve sebebi şebeke işletmecisi veya dışsal olan kesintiler için kullanıcıların başvurusuna gerek olmaksızın kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından uzun süreli kesinti tazminatı ödenmektedir. Ayrıca aboneler elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanan kalite sorunları nedeniyle teçhizatlarında oluşan hasara ilişkin zararın tazmini için dağıtım şirketlerine talepte bulunabilmekte, dağıtım şirketleri ile aboneler arasında uyuşmazlık olması durumunda ise bu uyuşmazlık tüketici hakem heyetlerinde ve/veya tüketici mahkemelerinde değerlendirilebilmektedir.

Bakanlığımızın strateji ve politikaları; enerji arz güvenliğinin sağlanması, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve yerli/yenilenebilir enerji kaynakların ekonomiye kazandırılması temellerine SEZGİN TANRIKULU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR

DÖNEM | ESASNO o 282 | WS77 dayanmaktadır. Bu doğrultuda yenilenebilir enerji alanında önemli yatırımlar gerçekleştirilmiş ve arz güvenliğinin sağlanmasına yönelik ek önlemler alınmıştır. Uygulamaya konulan politikaların etkisiyle yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam kurulu gücümüz içerisindeki payı 9655'e, toplam elektrik üretimimiz içerisindeki payı ise 9642,4'e ulaşmıştır. Ayrıca 31 Ekim 2023 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen ve 2024-2028 dönemini kapsayan On İkinci Kalkınma Planı'na göre yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimimizin toplam elektrik üretimimiz içerisindeki payının 2028 yılında 9650'ye ulaşması hedeflenmektedir.

Bununla birlikte 2023 yılı Eylül ayı itibarıyla toplam kurulu gücümüzün 9010,31'i güneş enerjisine dayalı üretim tesislerinden oluşmakta, Bakanlığımızca 19.01.2023 tarihinde yayımlanan Türkiye Ulusal.Enerji Planı"na göre 2035 yılı için güneş enerjisine dayalı kurulu gücün 52,9 GW*a çıkarılması hedeflenmektedir. Gerçekleştirdiğimiz bu atılımlar sayesinde Ülkemiz, yenilenebilir enerji kurulu gücünde Dünya'da 12'nci, Avrupa'da ise 5'inci sıraya kadar yükselerek önemli bir başarı elde etmiştir.