Kuzova Sulama Projesi'nin akıbetine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 332 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 321 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM içtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
AYY, Güfsel ER
Kuzova Sulama Projesi 1993 yılında 29 bin hektarlık verimli arazinin sulanması amacıyla başlatılan ve 3 etaptan oluşan bir projedir. Anadolu'nun en kiymetli ovalarından biri olan Kuzova, Elazığ'ının da ikinci en geniş ovasıdır. Elazığ'ın meyve ve sebze deposu olan Kuzova; 48 köy ve 28 mezradan oluşmaktadır. Bu sulama projesinin hayata geçmesiyle bölgedeki çiftçilerimiz tarım arazilerinden daha etkili faydalanabilecek ve gelirleri artacaktır. Bölgenin canlanması da Elazığ ekonomine katkı sağlayacaktır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Fakat aradan 30 yıl geçmesine rağmen projenin 3 etabı da hayata geçirilememiş ve verimli topraklarımız su ile buluşturulamamıştır. Haziran ayında yerel basına çıkan haberler ve sosyal medyada yapılan paylaşımlarda; 1. Etap'ın tamamlandığı ve bayram öncesi bölgeye tarımsal suyun verileceği söylenmiştir.
Kuzova Sulama Projesi 1. Etap sulama alanı 47.830 dekar olup, Pirinççi, Muratcık, Fatmalı, Dallıca, Koruk ve Dambüyük köyleri başta olmak üzere toplam birçok köyün arazilerini kapsamaktadır.
Yerel basına çıkan haberler ve bölge halkından gelen bildirimlere göre; projenin 1. Etabının tam kapasiteyle çalışmadığı, sulama boruları ve kanallarda bakımsızlıktan dolayı kaçaklar olduğu, Pirinççi, Muratcık, Fatmalı, Dallıca, Koruk ve Dambüyük köylerinde fazla debili (vahşi) su verilmesinden dolayı sorunlar yaşandığı şeklindedir. Bazı köylerde verilen fazla su çözüm olarak kanalizasyon giderine yönlendirmiş fakat gerektiğinden fazla su verilmesi nedeniyle kanalizasyon taşmıştır. Bundan dolayı da bölge halkı bakteri ve mikrop kaynaklı çeşitli hastalıkların meydana gelmesinden korkmaktadır.
Bu hususta;
SORULAR
1993 yılında başlayan ve 2014 yılında tamamlanacağı söylenen ve halen tamamlanmayan Kuzova Sulama Projesi'nin tüm etapları ne zaman bitirilecektir?
Ekim 2023 itibariyle Kuzova Sulama Projesi'nin tamamlanan etaplarında elektrik girdi maliyetleri nedeniyle sulama yapan çiftçilerimize herhangi bir destekleme yapılmış mıdır? Yapıldı ise ne kadarlık destekleme yapılmıştır?
Bakanlığınız tarafından Kuzova Sulama Projesinde çözüm getirilemeyen sulama probleminin nedenleri araştırılmış mıdır? Tespit edilen problemler ve nedenleri nelerdir?
Kuzova Sulama Projesi'nden ve sahip olduğu su kaynaklarından daha iyi yararlanabilmesi adına bakanlığınızca son 5 yılda hangi tedbirler alınmıştır?
Ekim 2023 tarihi itibariyle 1993 yılında yapımına başlanan Kuzova Sulama Projesine yıl bazında ne kadar yatırım harcaması yapılmıştır? Projenin kalanının tamamlanması için yeterli ödenek mevcut mudur?
1993 yılında başlatılan Kuzova Sulama Projesi'nin Ekim 2023 tarihi itibariyle fiziki gerçekleşme oranı nedir?
Kuzova Sulama Projesi'nin 1. Etabında yer alan Pirinççi, Muratcık, Fatmalı, Dallıca, Koruk ve Dambüyük köylerinde fazla debili (vahşi) sulamadan ötürü sorunların yaşandığı yerel basında yer almıştır. Bakanlığınıza bu konuda gelen şikâyet/şikayetler var mıdır?
Bölge de vahşi sulamadan ötürü meydana gelen maddi hasar ne kadardır? Bakanlığınızın bu zararların giderilmesi ile ilgili bir çalışması var mıdır?
Kuzova Sulama Projesi kapsamında suyun verildiği boru hatları ve kanallara bakım en son ne zaman yapılmıştır? Boru hatlarının deforme olmaması ve kanallarda kaçak olmaması için hangi tedbirler alınmıştır?
Kuzova Sulama Projesi 1. Kısım Pompaj Sulama Tesisi 2 MW GES Projesi 2022 yılının Kasım ayında yapıldığı açıklanmıştır. Ekim 2023 tarihi itibariyle bu proje ne aşamadadır? Ne kadar ödenek ayrılmıştır?
2 MW kapasite Kuzova için yeterli midir? Kapasite gücünün arttırılması yönünde Bakanlığınızın çalışmaları var mıdır? Var ise ne kadar ödenek ayrılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Kuzova Projesi 4 etap olup tamamı 219.090 dekardır. 47.830 dekar olan Kuzova Pompaj Sulaması 1. Kısımı 2017 yılında işletmeye alınmıştır. Pompajlı olan sulama kısımlarının cazibeli sulamaya dönüştürülmesi için Tunceli ili, Çemişgezek ilçesi sınırları içerisinde bulunan Tağar Barajı'nın planlama çalışmaları devam etmektedir. Kuzova Pompaj Sulaması Sanat Yapıları yapım işi tamamlanmıştır. Kuzova Sulaması Eksikliklerinin Tamamlanması yapım işi devam etmektedir.
Kuzova Sulaması'nda sulama yapan çiftçilerden 2024 yılında alınan işletme ve bakım ücretlerinde, Cumhurbaşkanlığı kararı ile büyük oranda indirime gidilmiş, işletme ve bakım ücretleri maliyetlerinin çok altında kararlaştırılmıştır. Ayrıca pompa istasyonlarının enerji maliyetinin bir kısmı, yapımı tamamlanan güneş enerjisi santrallerinden (GES) karşılanmıştır.
Projenin terfili olması nedeniyle oluşan enerji bedeli ve sulama sahasında bulunan imalatlara dışarıdan müdahale edilmesi nedeniyle sistemin basınç değerlerinde dengesizlikler oluşması sonucu sistemde hasar meydana gelmiştir.
Ayrıca, 4.783 hektar alana sahip Kuzova Sulamasının 1. Kısmında sifon arızası sebebiyle 1.300 hektar alandan ibaret sifon sonrasına su verilememiştir. Arızasının giderilmesi için "Kuzova Sulaması Eksikliklerinin Tamamlanması" işi ihale edilmiş olup çalışmalara başlanılmıştır.
Kuzova Pompaj Sulamasının 2018 yılından itibaren işletme ve bakım faaliyetleri, yeni işletmeye alınan tesislerde uygulamaya konulan ve işletme öncesi devreye alınması için "Kuzova Pompaj Sulaması Sanat Yapıları Yapımı" işi ihale edilmiştir. Bu iş kapsamında söz konusu sulama tesisinin işletme-bakım faaliyetleri yapılmış, pompa binası, şalt sahası ve sulama şebekesi eksikleri giderilmiş, 4 yıl yüklenici marifeti ile tesisin işletilmesi sağlanmıştır.
2023 yılında, Kuzova Pompaj Sulaması Pompa İstasyonu Bakım Onarımı işi ihale edilmiştir. İş kapsamında; 3 adet 1.250 kW, 3 adet 2.500 kW olmak üzere toplam 6 adet pompanın ve pompa binasının bakım onarım işleri yapılmıştır.
Kuzova Pompaj Sulaması Projesi'nde ödenek problemi bulunmamaktadır. 2024 yılında 96 milyon TL harcama yapılmıştır.
Fatmalı ve Muratçık köylerinde drenaj sorunları ortaya çıkmış olup makinalı çalışmalar ile kısmen drenaj problemleri çözülmekte olsa da mülkiyet problemlerinden dolayı çözülemeyen yerler bölgede yapılacak toplulaştırma projesi kapsamında çözülecektir.
Tesisin işletmeye açıldığı 2018 yılından itibaren her yıl düzenli olarak işletme sezonu öncesinde ve gerek duyulması halinde ise işletme sezonu içerisinde Kuzova Pompaj Sulaması kapsamında kanal temizlikleri, bakım ve onarım çalışmaları yapılarak sulama sezonunda aksaklığa sebebiyet verilmemesi için gerekli tedbirler alınmaktadır.
Kuzova Pompaj Sulaması Enerji Tesisi Yapımı (2 MW GES) işinin yapım-inşaat süreci tamamlanmış, işletme testleri yapılmaktadır. Sulama sistemine su temini için aktif olması gereken toplam 6 MW gücünde olan pompaların enerjisinin temini için, 2 MW Karasal GES ve I MW yüzer GES'in yapımı tamamlanmış ve 3 MW yüzer GES in de ihalesi için ilana çıkılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan