Çanakyayla GES Projesi'nin çevreye etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Adilcevaz İlçesi, Çanakyayla Köyü sınırları içerisinde kalan bölgede iktidara yakınlığı ile bilinen ve eski AKP Bitlis Milletvekili Vahit Kiler'in sahibi olduğu Kiler Holding şirketlerinden Kiler Tekstil Enerji Yatırımları San. ve Tic. A.Ş. tarafından değeri 2 milyar 247 milyon TL'yi aşan, 85 MW kurulu gücünde Çanakyayla Güneş Enerjisi Santrali (GES) ve 85 MWh kapasiteli Elektrik Depolama Tesisi (EDT) kurulması planlanmaktadır. Projeye EPDK tarafından 15/06/2023 tarihinde 11902-22/05624 önlisans numarası ile 36 ay geçerli olmak üzere onay verilmiştir.

Temiz ve yenilebilir enerji kaynağı olarak güneş enerjisinin hem ekolojik hem de enerjide dışa bağımlılığı azaltacak olması yönüyle ekonomik katkıları oldukça önemlidir. Ancak Güneş Enerji Santrallerinin kamu yararı gözetilerek atıl arazilerde ve ekolojik dengeye zarar vermeyecek şekilde yapılması gerekliliği de bir o kadar önemlidir. GES alanı içerisinde kalan ve 2019 yılında kesin korunacak hassas alan ilan edilen, birçok önemli kuş türünün üreme alanı olan Batmış Gölü çevresinde ayrıca yoğun bir hayvancılık yapılmakta, göl hayvanların su ihtiyacını karşılamaktadır. Ayrıca projedeki toplam 179 bin 400 adet monokristal güneş paneli bölgede iklimsel değişikliklere sebep olacaktır. Panellerden yayılacak sıcaklığın kuşların üreme dönemlerine olumsuz etkileri olacaktır. GES için izin verilen alan Muş-Bitlis-Van Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı göre bakanlık tarafından ilan edilen turizm alanında kalmaktadır. GES alanı Süphan Dağı Yaban Hayatı Geliştirme sahasına çok yakın konumda bulunmaktadır. Türkiye için ekolojik açıdan çok önemli olan Süphan Dağı bu GES nedeniyle zarar görecektir. Hem yaratacağı iklimsel değişiklikler endemik türlere zarar verecek hem de inşaat aşamasında bölgedeki endemik hayvanlar için ciddi zararlar oluşturacaktır.

Bu bağlamda;

I-Batmış Gölü çevresinde planlanan Çanakyayla Güneş Enerjisi Santrali projesinin çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) yapılmış mıdır?

2-Çevresel etki değerlendirmesi sürecinde önemli kuş türlerinin üreme alanlarına olan olası etkileri, bölgedeki tarım, hayvancılık ve su kaynakları üzerindeki potansiyel etkileri değerlendirildi mi?

3-Söz konusu alanın proje alanı seçilmesinin nedenleri irdelenmiş midir? Farklı alanlarda kurulmasına ilişkin alternatifler değerlendirildi mi?

4-Süphan Dağı Yaban Hayatı Geliştirme sahasının, bu projenin hayata geçirilmesi durumunda karşılaşabileceği olası çevresel etkiler konusunda alınacak önlemler veya koruma planları hakkında bir strateji geliştirildi mi?

5-Güneş Enerjisi Santrali projesinin, bölgede iklimsel değişikliklere neden olabilecek potansiyel etkileri üzerine bir değerlendirme yapıld mı? Bu etkilerle ilgili hangi önlemler alınması planlanıyor?

6-Projenin bölgedeki turizm alanlarına olası etkileri ÇED sürecinde değerlendirildi mi ve muhtemel etkilerini en aza indirmek için hangi adımlar atılacak? Bu konuda Turizm Bakanlığının ÇED süresindeki değerlendirmeleri nelerdir?

CEVAP

1. Bitlis İli, Adilcevaz İlçesi, Çanakyayla Köyü sınırları içerisinde Kiler Tekstil Enerji Yatırımları San. Ve Tic A. Ş. tarafından yapılması planlanan Çanakyayla Güneş Enerjisi Santrali (85 MWm/85MWe-127,50Hektar) ve Elektrik Depolama Tesisi (85 MWe / 85 MWh) projesi ile ilgili ÇED Yönetmeliği Ek-3' te yer alan ÇED Genel Formatı çerçevesinde hazırlanan ÇED Başvuru Dosyası ÇED Yönetmeliği'nin 8. maddesi gereğince 28.08.2023 tarihinde Bakanlığımıza sunulmuş olup, ÇED süreci Bakanlığımızda devam etmektedir.

2. Projenin (o İnceleme (Değerlendirme (Komisyonu üyeleri (Oarasında oOTarm (Ve Orman Bakanlığı (Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, DSİ Genel Müdürlüğü) ve Bitlis Valiliği (İl Tarım ve Orman Müdürlüğü) de yer aldığından ÇED süreci kapsamında gerekli değerlendirmelerin yapılması sağlanacaktır.

3. Çanakyayla GES (85 MWm / 85 MWe) ve Elektrik Depolama Tesisi (85 MWe / 85 MWh) için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat gereğince 15.06.2023 tarihinde ÖN/11902- 22 /05624 nolu Önlisans verilmiş olması nedeniyle, lisans alanı içerisinde planlanan proje için hazırlanan ÇED Başvuru Dosyası ile Bakanlığımıza başvuru yapılarak ÇED süreci başlatılmıştır.

4. Projenin (oİnceleme (Değerlendirme (Komisyonu üyeleri (Oarasında OTarm Ve Orman Bakanlığı (Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü) de yer aldığından ÇED süreci kapsamında gerekli değerlendirmelerin yapılması sağlanacaktır.

5. ÇED çalışmaları; 2872 sayılı Çevre Kanunu ile 5491 sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna istinaden çıkarılan Yönetmeliklerin ilgili hükümleri ve diğer mer'i mevzuat Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları içermektedir.

6. Projenin İnceleme Değerlendirme Komisyonu üyeleri arasında Kültür Ve Turizm Bakanlığı (Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü) de yer aldığından ÇED süreci kapsamında gerekli değerlendirmelerin yapılması sağlanacaktır.