İçme Suyu Güvenliği Planı'nın akıbetine ilişkin
Kaynak göster
Hasan Karal (DEVA Partisi), 14 Kasım 2023 tarihinde 7/6293 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 11 Mart 2024).
Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul). “İçme Suyu Güvenliği Planı'nın akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6293, 14 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6293-icme-suyu-guvenligi-plani-nin-akibetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f9b5a3fe-5cb8-43f3-829a-018bcf2733ab
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 118 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 115 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim.
Ülkemizdeki su kaynaklarının korunması ve güvenliğiyle ilgili Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğüne görev ve yetki verilmiş, bu kapsamda hazırlanarak 28 Ekim 2017'de Resmi Gazete'de yayınlanan İçme Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmeliğin bazı maddeleri 10 Mart 2020'de revize edilmiştir.
İlgili yönetmeliğin 4'üncü maddesinde yer alan İçme Suyu Güvenliği terimi; "İlgili içme-kullanma sularının kimyasal, mikrobiyolojik ve radyoaktif madde içeriğinin hayat boyu tüketim neticesinde oluşabilecek etkiler de göz önünde bulundurulduğunda insan sağlığını olumsuz etkilememesini ve ayrıca fiziksel ve estetik parametreler açısından da kullanıma uygun nitelikte ve miktar olarak yeterli olmasını" ifade etmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İçme Suyu Güvenliği Planı ise, "İçme suyu güvenliğinin temini amacıyla içme-kullanma suyunun temin edildiği yerüstü ve yeraltı su kütlesini ve beslenim alanını, su alma yapısını, isale hatlarını, arıtma tesisini, depoları ve dağıtım şebekelerini içerecek şekilde içme suyu temin ve dağıtım sisteminin bütününde su kalitesi ve miktarını olumsuz etkileyebilecek veya sistemin verimli bir şekilde çalışmasını engelleyebilecek tehlikelerin belirlenmesi, uygun bir risk analizi yöntemiyle tehlikelerin önceliklendirilerek gerekli tedbirlerin belirlenmesi, uygulanması ve etkili olup olmadığının izlenmesini kapsayan planı" belirtmektedir.
Aynı yönetmeliğin "Planlamaya ilişkin hususlar" başlıklı 6'ncı maddesinde de; "Tüketiciye ulaşan suyun kalitesi ve miktarını güvence altına almak için ihtiyaç duyulması halinde, idare tarafından içme-kullanma suyu havzası koruma planını da kapsayan içme suyu güvenliği planı hazırlanır. İçme suyu güvenliği planlarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından belirlenir." düzenlemesi yapılmıştır.
Tarım ve Orman Bakanlığı 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporu'nda yer alan bir bulguda, Bakanlık tarafından İçme Suyu Güvenliği Planının hazırlanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmediği, bu nedenle ilgili Büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idareleri tarafından içme suyu güvenliği planlarının hazırlanamadığı belirtilmiştir. Aynı bulgunun, 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer verildiği ancak buna karşın halen usul ve esasların belirlenemediği vurgulanmıştır. Sayıştay Raporunda, Bakanlık tarafından içme suyu güvenliği planlarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(0tbmm.gov.tr
Bu itibarla;
SORULAR
Yönetmeliğin yayınlanmasının üzerinden 6 yıl geçmesine rağmen halk sağlığı açısından çok büyük önem taşıyan içme suyu güvenliği planlarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esaslar neden hala belirlenememiştir?
Tüketiciye ulaşan suyun kalitesi ve miktarını güvence altına almak için yapılan çalışmalar nelerdir?
Ülkemizde yaşanan kuraklık nedeniyle birçok baraj kuruma noktasına geldiği bir dönemde hali hazırda bir su güvenliği planının bulunmaması su temini hususunda ne gibi sorunlara yol açmaktadır?
Bundan sonraki dönemde su güvenliğine ilişkin alınması planlanan tedbirler nelerdir?
Bakanlık tarafından usul ve esaslar belirlenmediği için Büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idareleri tarafından içme suyu güvenliği planlarının hazırlanamamış olması, milyonlarca vatandaşın kullandığı içme suyunda ne gibi etkilere sebep olmuştur?
İçme Suyu Güvenliği Planına ilişkin usul ve esasların belirlenmemiş olması salgın hastalıklara sebebiyet vermiş midir?
Vatandaşları sağlıklı içme suyu sağlamak için ne gibi planlamalar yapılmaktadır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(gtbmm.gov.tr
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bakanlığımız tarafından hazırlanan "İçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönetmelik ile içme suyunun kalite kategorileri belirlenmeye başlanmıştır.
Ülkemizde içme suyu kaynaklarının ve arıtma tesislerinin durumunun değerlendirilmesi, su kalitesinin analizlerinin yapılması, içme suyu arıtma tesislerinin revizyon ihtiyaçlarının belirlenmesi maksadıyla "Türkiye'deki İçme Suyu Kaynaklarının ve Arıtma Tesislerinin Değerlendirilmesi Projesi" yürütülmüştür. Proje çıktılarından faydalanılarak hazırlanan "İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması Hakkında Yönetmelik" 06.07.2019 tarihli ve 30823 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu yönetmelik ile içme suyu arıtma tesislerinde izlenmesi gereken parametre sayısı mikrokirletici parametreleri de içerecek şekilde 41'den 99'a çıkarılmıştır.
Yönetmelik kapsamında yapılacak yeni içme suyu arıtma tesislerinin tasarım esaslarını belirlemek maksadıyla 07.03.2020 tarihinde "İçme Suyu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği" yayımlanmıştır. Ayrıca, yine söz konusu Yönetmelik kapsamında yayımlanan 07.05.2020 tarihli "İçme Suyu Arıtma Tesisleri Proje Onay Genelgesi" ile yeni yapılacak 2.000 m/gün üzerindeki içme suyu arıtma tesislerinin ön proje onayı yapılmaktadır. Böylece içme suyu kaynaklarında 4 defa 99 parametre için yapılan analiz sonuçları neticesinde içme suyu arıtma tesisinin prosesi kaynak kalitesine göre belirlenmektedir.
Bununla birlikte havza genelindeki baskı ve etkiler de göz önüne alınarak su kütlelerinin mevcut durumları tespit edilmekte, modelleme Çalışmalarından yararlanılarak su kalitesinin korunması ve iyileştirilmesi maksadıyla çevresel hedefler belirlenmektedir.
İçme suyu arıtma tesislerinin envanterinin güncellenmesi, "İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması Hakkında Yönetmelik" kapsamında yapılan izlemelerin değerlendirilmesi, revizyon ihtiyaçlarının belirlenmesi konularında planlamalar yapılmaktadır.
Ayrıca ülkemizde içme suyu havzalarının korunması kapsamında "İçme-Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmelik" hazırlanmıştır bununla birlikte hâlihazırda 25 adet içme suyu havzası için özel hükümler hazırlanmış ve yürürlüğe girmiş olup 37 adet havzada ise çalışmalara devam edilmektedir.
Ülkemizde halk sağlığını korumayı ve kısıtlı olan suyumuzun verimli ve sürdürülebilir şekilde kullanılmasını esas alan "İçme ve Kullanma Su Güvenliği Planı" hazırlanmasına yönelik çalışmalara başlanmıştır. Bu doğrultuda afet öncesinde, afet esnasında ve sonrasında gerçekleştirilecek çalışmalar ile acil durum planlarını da ihtiva eden çalışmalara başlanmıştır.
Çalışmalar kapsamında halihazırda içme ve kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerinin kaynaktan musluğa sürdürülebilir yönetimini tehdit eden/edebilecek riskler ile risk dereceleri belirlenmiştir. Tespit edilen riskleri bertaraf etmek ve etkilerini minimize etmek için afet ya da acil durum öncesinde "kontrol tedbirleri" afet ya da acil durum esnasında ya da sonrasında ortaya çıkabilecek her türlü olumsuz durumlar için ise "Acil Durum Eylem Planları" olarak tanımlanan operasyonel müdahaleler ortaya çıkarılmıştır.
Gelinen aşamada, İçme ve Kullanma Su Güvenliği Planlarının Hazırlanmasına yönelik mevzuat çalışmaları devam etmektedir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Muhtemel kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması maksadıyla havza ölçeğinde "Kuraklık Yönetim Planları" hazırlanmaktadır. 23 havzada çalışmalarımız tamamlanmış olup 2 havzada çalışmalarımız devam etmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan