İzmir ilinde içme suyu arz güvenliğinin sağlanması için yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Gökan Zeybek (CHP), 12 Ocak 2026 tarihinde 7/39032 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 86 gün sonra, 8 Nisan 2026).
Gökan Zeybek (CHP, İstanbul). “İzmir ilinde içme suyu arz güvenliğinin sağlanması için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39032, 12 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39032-izmir-ilinde-icme-suyu-arz-guvenliginin-saglanmasi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/11a9dd3e-6f36-49c0-9413-019bbb918b07
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 86 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Türkiye, iklim krizinin etkilerini her geçen gün daha ağır biçimde hissederken; özellikle | büyükşehirlerde ve tarımsal üretim havzalarında suya erişim hayati bir kamusal sorun haline gelmiştir. Buna rağmen, su yönetiminden sorumlu merkezi idarenin, yerel yönetimlerle eşgüdüm içinde çözüm üretmek yerine izin vermeyen, yatırım yapmayan ve sorumluluktan kaçan bir tutum sergilediği yönündeki iddialar kamuoyuna yansımaktadır.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından yapılan açıklamalarda; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün (DSİ) yeni yeraltı su kuyularına izin vermediği, buna karşın kentin artan nüfusu ve su ihtiyacına cevap verecek yeni baraj ve yüzey suyu yatırımlarının da yapılmadığı ifade edilmiştir. Yerel yönetimler bir yandan mevcut kaynakları korumaya ve verimli kullanmaya çalışırken, diğer yandan merkezi idarenin yatırım yapmaması ve izin süreçlerini tıkaması nedeniyle çözüm üretemez hale getirilmektedir. Su gibi temel bir yaşam hakkının, idari ihmaller ve siyasi tercihler nedeniyle krize sürüklenmesi kabul edilemezdir. Buna göre:
SORULAR
Son 10 yıl içerisinde İzmir ilinde DSİ tarafından planlanan, ihalesi yapılan ve tamamlanan baraj, gölet ve yüzey suyu projeleri hangileridir? Bu projelerin hangileri hangi gerekçelerle hayata geçirilmemiştir?
İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri tarafından yeraltı su kuyusu açılması için DSİ'ye yapılan başvuru sayısı kaçtır? Bu başvurulardan kaçı reddedilmiştir? Reddedilen başvuruların gerekçeleri nelerdir?
İzmir gibi nüfusu hızla artan ve iklim krizinden doğrudan etkilenen bir kentte, uzun vadeli içme suyu arz güvenliğini sağlamaya yönelik DSİ tarafından hazırlanmış güncel bir master plan bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa neden kamuoyu ve yerel yönetimlerle paylaşılmamaktadır?
Yerel yönetimlerin su krizine karşı aldığı önlemler ve yatırım talepleri neden merkezi idare tarafından engellenmekte ya da geciktirilmektedir? Bu yaklaşımın Anayasa'nın yerel yönetimlerin görev ve yetkilerine ilişkin hükümleriyle bağdaştığı düşünülmekte midir?
Su yönetimi gibi hayati bir alanda, merkezi idarenin yatırım yapmadığı, yerel yönetimlerin ise yetkisiz ve kaynak yoksunu bırakıldığı bu tablo karşısında, Bakanlığınız kendi sorumluluğu kime yüklediğini düşünmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından son 10 yıl içerisinde İzmir ilinde toplam 20 proje ihale edilmiştir. İhalesi gerçekleştirilen projelerden 5'i baraj, 11'i gölet projesi olup kalan 4 proje ise içme suyu arıtma tesisi yapımı projesidir. Bu projeler içme suyu master plan raporunun hazırlanması ile içme suyu isale hattı bakım ve onarım işlerini kapsamaktadır.
Söz konusu projelerin 14'ü tamamlanmış olup bunlardan 6'sının yapım işinin inşaat çalışmaları halen devam etmektedir.
İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) tarafından İzmir ve ilçelerinden 2025 yılı içerisinde 240 kuyu belge başvurusu olup bunların 200'ü olumlu sonuçlanmıştır. 2026 yılında da 8 kuyu belgesi verilmiştir. Reddedilen veya uygun görülmeyen kuyu belgesi bulunmamakta olup diğer belge başvurularının işlemleri halen sürmektedir.
Ayrıca, DSİ tarafından açılan araştırma ve işletme kuyularından toplam 13 adedi, kuyu devir/kira yöntemiyle İZSU'nun kullanımına verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin (r) fıkrasında. "Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak, kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak" hükmü yer almakta olup yaşanan kuraklığa acil çözümler bulmak (YAS kuyusu, su tasarrufu, işletme optimizasyonu, yeni kaynaklar vs) öncelikle ilgili (Büyükşehir (Belediyesinin sorumluluğundadır.
DSİ içme suyu ve atıksu tesislerine ilişkin çalışmaları, 1053 sayılı Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde yürütmekte olup mezkur Kanuna göre; yatırım programında yer almak ve ilgili belediyeler ile geri ödeme protokolünün imzalanması kaydıyla belediye teşkilatı olan yerleşim yerlerine içme ve kullanma suyu temini için DSİ'ye yetki verilmiştir.
Bununla birlikte, ülkemizdeki su kaynaklarının planlanması, yönetimi ve geliştirilmesinden sorumlu olan DSİ şehirlerimizin uzun vadeli içmesuyu temininin kesintisiz karşılanması amacıyla 81 İl Merkezi İçmesuyu Temini Eylem Planını hazırlayarak 81 il merkezinin kısa, orta ve uzun vadeli içmesuyu ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların ne şekilde karşılanabileceğini ortaya koymuştur.
İzmir ve Manisa illeri ve bu illere bağlı ilçelerin nüfusları ve gelişim hızları göz önünde bulundurularak, 2070 yılına kadar içme suyu ihtiyacının belirlenmesi adına, İzmir-Manisa İl ve İlçe Merkezleri İçmesuyu Master Planı hazırlanmış, il ve ilçe merkezlerine tahsis edilecek kaynaklar, miktarları ve devreye gireceği zaman dilimleri belirlenerek, hazırlanan master planlar ilgili İdarelere bildirilmiştir.
DSİ yasal olarak asli sorumlu olmamasına rağmen, İzmir ve Çeşme için birçok içmesuyu projesini fiilen üstlenmiştir. İzmir il merkezinin içme ve kullanma suyu ihtiyacı yaklaşık yılda 237 milyon m? olup Tahtalı Barajı'ndan 70,65 milyon m?, Gördes Barajı'ndan 59 milyon mi, Balçova Barajı'ndan 3.78 milyon m", Karaçam Göleti'nden 0.51 milyon m?, YAS kuyularından
136 milyon m olmak üzere mevcut kaynaklardan yıllık toplam 269.91 milyon m? içmesuyu tahsis edilmiştir.
Ayrıca 2025 yılında, Büyükşehir Belediyesi ve İZSU ile imzalanan; Başlamış Barajı ve içmesuyu Tesisleri Proje ve Yapım Protokolü'ne göre proje yapımı DSİ denetiminde devam TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı etmektedir. İzmir İçmesuyu Projesi Düvertepe Barajı ve İçmesuyu Tesisleri Planlama Mühendislik Hizmetleri işinin sözleşmesi imzalanmış olup planlama çalışmaları devam etmektedir. Planlama çalışmalarının tamamlanmasından sonra proje çalışmalarına geçilecektir.
DSİ, su kaynaklarının planlanması, geliştirilmesi ve korunmasından sorumlu olmakla birlikte. yerel yönetimlerin de kendi görev alanları kapsamında önemli sorumlulukları bulunmaktadır. Su arz güvenliğinin sağlanmasına yönelik sorumluluk, merkezi idare ile yerel yönetimler arasında paylaşılan bir kamu görevi olup DSİ kendi görev alanına giren hususlarda çalışmalarını sürdürmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan