Sarım Havzası'nda yapılması planlanan hidroelektrik santraline ilişkin
Saadet Partisi
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki Kaynak göster
Şerafettin Kılıç (Saadet Partisi), 16 Kasım 2023 tarihinde 7/6427 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 29 Ocak 2024).
Şerafettin Kılıç (Saadet Partisi, Antalya). “Sarım Havzası'nda yapılması planlanan hidroelektrik santraline ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6427, 16 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6427-sarim-havzasi-nda-yapilmasi-planlanan-hidroelektrik-santraline-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e1947ce4-5eb6-4842-8bfc-018bdc5e9176
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 74 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasanın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Şerafeftin KILIÇ Antalya Milletvekili
Sarım Havzası; Bingöl, Diyarbakır, Batman illerimizin çevre ikliminin belirlenmesinde önemli bir etkiye sahiptir. Sarım Havzası'nda yaklaşık 60 köy bulunmaktadır. Bölgede tarım ve hayvancılık, balıkçılık, arıcılık, turizm, sebze üretimi ve farklı bitki üretimi yapan aileler vardır. Sarım Havzası, endemik bitki türleri ve sadece bu bölgede yaşayan "Batman Bantlı Çöpçü Balığı? ile tanınmaktadır. Bölgede yapılması planlanan Hidroelektrik Santrali (HES), biyolojik çeşitliliği olumsuz etkileyeceği gibi üretimi de durduracaktır. Genç İlçe Müdürlüğünüzde 16 Aralık 2020 tarihinde yapılan toplantıda bölge halkı konu ile ilgili olumsuz görüş beyan etmiştir. Buna rağmen yapılması planlanan HES ile ilgili ÇED olumlu raporu verilmiştir. Daha sonra köylülerce açılan karşı davada mahkeme oybirliği ile "keşif" kararı almıştır. Doğal çeşitliliği bozmadan elektrik üretmek mümkün iken alternatif yöntemlerin neden uygulanmadığı merak edilmektedir. Doğayı tahrip eden HES*ler, dünya çapında elektrik üretimi için kullanılan en ilkel yöntemlerden biridir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye genelinde proje aşamasında olan HES sayısı kaçtır? Halihazırda HES yapılması planlanan illerimiz hangileridir?
Sarım Havzası'nın doğal su kaynaklarının, HES kapsamında 49 yıl süreyle bir şirkete devredildiği iddiaları doğru mudur?
Mahkeme süreci devam ederken şirket ile sözleşme mi yapılmıştır? Su kaynakları hangi şirkete ne kadar bir ücret karşılığında satılmıştır?
Sarım Havzası'nda yapılması planlanan HES'in iptali ile ilgili bir çalışmanız olacak mıdır? ÇED raporu hazırlanırken köylülerin görüşleri neden alınmamıştır?
Sarım Havzası'nın doğal su kaynakları ve biyolojik zenginliğinin korunması amacıyla Doğal Sit Alanı ilan edilmesine ilişkin bir çalışmanız olacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Türkiye genelinde proje aşamasında olan HES sayısı kaçtır? Halihazırda HES yapılması planlanan illerimiz hangileridir?
2. Sarım Havzası'nın doğal su kaynaklarının, HES kapsamında 49 yıl süreyle bir şirkete devredildiği iddiaları doğru mudur?
3. Mahkeme süreci devam ederken şirket ile sözleşme mi yapılmıştır? Su kaynakları hangi şirkete ne kadar bir ücret karşılığında satılmıştır?
4. Sarım Havzası'nda yapılması planlanan HES'in iptali ile ilgili bir çalışmanız olacak mıdır? ÇED raporu hazırlanırken köylülerin görüşleri neden alınmamıştır?
5. Sarım Havzası'nın doğal su kaynakları ve biyolojik zenginliğinin korunması amacıyla Doğal Sit Alanı ilan edilmesine ilişkin bir çalışmanız olacak mıdır?
CEVAP
Silvan Elektrik Üretim İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından Dicle Havzası'nda, Bingöl İli Genç İlçesi ve Diyarbakır İli-Lice İlçesi sınırlarında bulunan Sarım Çayı üzerinde kurulması planlanan Birsu HES projesini ile ilgili olarak; 25.11.2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mülga ÇED Yönetmeliği'nin 9. maddesi gereğince, Halkı yatırım hakkında bilgilendirmek, ptojeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere 16.12.2020 tarihinde, saat 14.00'da Bingöl İli, Genç İlçesi, Şehit Hakan Akdere Kültür Merkezi Konferans Salonunda ve 17.12.2020 tarihinde, saat 11.00'de Diyarbakır İli, Lice İlçesi, Ayşe Toprak Yatılı Bölge Ortaokulu Konferans Salonunda Halkın Bilgilendirme Toplantısı yapılmış, halktan gelen görüş, öneri ve şikâyetler alınarak söz konusu projenin ÇED Raporunda değerlendirilmiştir.
Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinde yapılması icap eden iş ve işlemleri belirleyen hukuksal düzenleme, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'dir. Yapılması planlanan projelere ait ÇED sürecinde tahsis edilen iş ve işlemler, mezkur yönetmeliğin hükümlerine birebir uygun olarak tesis edilmektedir. Söz konusu projenin ÇED süreci meri mevzuata uygun olarak Bakanlığımızca yürütülmüştür.
Diğer taraftan, Ülkemiz genelinde Bakanlığımızca Potansiyel Doğal Sit Alanları ve Doğal Sit Alanı tespit ve tesciline ilişkin proje çalışmaları devam etmektedir.
Bölgede ve yakın çevresinde, Lice İlçesinde bulunan Çıplak Dağında Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporu hazırlanmış olup; tescile ilişkin idari süreç devam etmektedir.
Alanın doğal sit ilan edilmesiyle birlikte bölgenin doğal değerleri ve biyolojik çeşitliliğinin korunmasını sağlamaktayız. Bu çerçevede Ülkemizdeki korunan alan miktarının arttırılması hedefimiz doğrultusunda bölgede ve çevresinde yapılacak potansiyel doğal sit alanlarının belirlenmesine müteakip yapılabilecek çalışmalar neticesinde ilerleyen dönemlerde yeni koruma (sit) alanlarının ilanına ilişkin faaliyetler düzenlenmeye devam edecektir.