Muş Belediyesinin kadın ve çocuklara yönelik sığınma evi açması talebine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri'nde (ŞÖNİM) 2013 yılından 30 Haziran 2023 tarihinde kadar 1 milyon 261 bin 457 kadın olmak üzere toplam 1 milyon 504 bin 254 kişinin yararlandığı açıklamıştır. Aynı zamanda 81 ilde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı 112 kadın konukevi 2 bin 779 kapasite, yerel yönetimlere bağlı 33 kadın konukevi 735 kapasite, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'ne bağlı 3 kadın konukevi 90 kapasite, sivil toplum kuruluşuna bağlı 1 kadın konukevi 20 kapasite olmak üzere, 149 kadın konukevi 3 bin 624 kapasite ile hizmet verdiği açıklanmıştır.

Söz konusu istatiksel verilere karşılık kamuoyunda sığınma evi olarak bilinen kadın konukevleri sayısının ise yeterli düzeyde bulunmadığı birçok defa dile getirilmiştir. Bu konuda kadın yönelik şiddete dair çalışmaların "sıfır tolerans" ilkesi çerçevesinde devam ettiği açıklamalarına rağmen Belediyelerin dahi Belediye Kanunu'nun hükümleri yerine getirmediği bilinmektedir.

Kadın konuk evlerinin yüzde 80 doluluk oranıyla hizmet verildiği belirtilen açıklamaya göre yerel yönetimlere bağlı konukevi sayısı oldukça düşüktür. 7 Nisan 2022 tarihli İçişleri Bakanlığı açıklamasına göre nüfusu 100 binin üzerinde olan 215 belediyeye Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 2022 Faaliyet Planı genelgesi yollamış, bu belediyelerin kadınlar ve çocuklar için konukevleri açma zorunluluğu olduğunu açıklayarak çalışma yürütülmesi istenmiştir. Ayrıca valilere, belediyelerin kadın konukevi açmalarına yönelik çalışmalarının takipçisi olmaları, gerekli koordineyi sağlayarak bu alandaki faaliyetlere ilişkin ilerleme raporlarını iki aylık periyotlar halinde İçişleri Bakanlığı'na bildirmeleri talimatı verilmişti.

Ancak 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14'üncü maddesi "Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100 bin üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır" şeklinde açık bir hükmü bulunmasına rağmen ve İçişleri Bakanlığı'nın genelgesine rağmen bu hüküm yerine getirilmemiştir. Muş Belediyesi, nüfusu 100 bin üzerindeki belediyelerden olmasına rağmen belediye tarafından sığınma evi açılmamıştır. Muş Belediyesi'nin sığınma evi açmamasına ilişkin Belediye Başkanının konu ile ilgilenmediği belirtilmektedir.

Bu bağlamda;

1. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14'üncü maddesi "Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100 bin üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır" şeklinde açık bir hükmü bulunmasına rağmen Türkiye genelinde yerel yönetimlere bağlı 33 kadın konukevi bulunmasına ilişkin Bakanlığınızın girişimleri olacak mıdır?

2. 7 Nisan 2022 tarihli İçişleri Bakanlığı açıklamasına göre nüfusu 100 binin üzerinde olan 215 belediyeye Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 2022 Faaliyet Planı genelgesi yollamış, bu belediyelerin kadınlar ve çocuklar için konukevleri açma zorunluluğu olduğunu açıklayarak çalışma yürütülmesi istenmiştir. 2023 Kasım ayı itibariyle 215 belediyeden kaçı konuk evi açmıştır?

3. Nüfusu 100 binin üzerinde olan 215 belediyenin Belediye Kanunu 14'üncü maddesi ve İçişleri Bakanlığının genelgesinin dikkate almamasının gerekçesi nedir? 215 belediyenin Belediye Kanunu'na rağmen konuk evi açmamasına dair inceleme/soruşturma başlatılacak mıdır?

4. Muş Belediyesi'nin sığınma evi açmamasına ilişkin Belediye Başkanının konu ile ilgilenmediği Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Bakanlığınız söz konusu olaya ilişkin kadın hakları lehine adım atacak mıdır?

5. Nüfusu 100 binin üzerinde olan belediye sayısı kaçtır? Nüfusu 100 binin üzerinde olmasına rağmen kadın konuk evi açmayan belediye sayısı kaçtır?

CEVAP

I No'lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile mahalli idarelerle, bunlara bağlı ve bunların kurdukları birlik ve işletmelerin işlem ve hesaplarını teftiş etmek ve denetlemek, inceleme ve soruşturma yapmak, seçilmiş veya tayin edilmiş organları ve bunların üyeleriyle diğer kamu görevlileri hakkında inceleme, araştırma ve soruşturma yapmak görev ve yetkisi İçişleri Bakanlığına verilmiş olmakla birlikte, belediyeler tarafından açılan ve işletilen toplam 32 kadın konukevi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca işletilen ve belediyelerce bina, kira vb. giderleri karşılanan 18 kadın konukevi bulunmaktadır.

Belediyelere ait toplam 303 adet Kadın Aile Danışma Merkezi bulunmaktadır. ' Son nüfus verilerine göre büyükşehir belediyelerimiz dahil olmak üzere 251 belediyemizin nüfusu 100.000'in üzerindedir.

Muş Belediye Başkanlığı'ndan alınan bilgide; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14 üncü maddesinde yer alan "Belediyenin görev ve sorumluluklarından" bahisle Muş Belediyesinin asli görevleri arasında yer alan toplum sağlığı, toplum refahı ve yaşanabilir bir şehir oluşturmak için öncelikli hizmetleri kapsamında imar, altyapı, ulaşım peyzaj, zabıta, itfaiye, eğitim, gençlik ve spor faaliyetlerinin yapılacağı birçok projenin hayata geçirilmesi için bütçe oluşturularak halkın hizmetine sunulduğu,

İl sınırları içinde aktif görev yürüten Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile yapılan görüşmeler neticesinde 16 yatak kapasiteli kadın konukevinin belirli dönemlerde tam kapasite çalıştığı ancak yılın diğer zamanlarında kapasitenin altında kaldığı bilgisinin alındığı, son 5 yıl içinde Muş Belediyesine kadına yönelik şiddet vakası ve kadın konukevi oluşturulması talebi ile ilgili herhangi bir başvuru bulunmadığı, belediyenin görevleri arasında yer alan kadın konukevi açma görevinin, belediyenin bütçesinin yetersizliğinden ve projenin hayata geçirileceği arsa temini sıkıntısından dolayı herhangi bir çalışma yapılamadığı, ancak kadın konukevinin yapımının, hayata geçirilmesi için il merkez sınırları içinde arsa ve ödenek arayışlarının devam ettiği ve 2024 yılı yatırım programına alınacağı belirtilmiştir.