Asansör denetimlerinin TSE ve TMMOB Makine Mühendisleri Odası tarafından yapılması önerisine ilişkin
Kaynak göster
Gizem Özcan (CHP), 23 Kasım 2023 tarihinde 7/6591 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 28 Aralık 2023).
Gizem Özcan (CHP, Muğla). “Asansör denetimlerinin TSE ve TMMOB Makine Mühendisleri Odası tarafından yapılması önerisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6591, 23 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6591-asansor-denetimlerinin-tse-ve-tmmob-makine-muhendisleri-odasi-tarafindan-yapilmasi-onerisi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8b4d5a6b-b8a8-4fff-a97f-018bfc3b073b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Gizem Özcan
25 Ekim 2023 tarihinde Aydın'daki Güzelhisar Kız Öğrenci Yurdu'nda asansörün düşmesi sonucu Adnan Menderes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bölümler Fakültesi öğrencisi Zeren Ertaş hayatını kaybetmişti. Bu acı olayın ardından Kredi Yurtlar Kurumu'na (KYK) bağlı yurtlardaki asansör kazaları kamuoyunu meşgul etmeye devam etti. En son 19 Kasım'da Gaziantep Abdülkadir Güllüoğlu KYK Yurdu'nda asansör kazası meydana gelmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Mevzuatta, asansörlerin tescili, ruhsatlandırması ve periyodik muayenesi ile ilgili olarak belediyeler görevlendirilmiştir. Ancak asansörlerin (periyodik muayenelerinde yaşanan sorunların giderilmesi amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 6 Nisan 2019 tarihinde "Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği"ni yayınlamıştır. Fakat bu yönetmelik denetimin kamusal bir görev olduğu anlayışından uzak bir şekilde hazırlanmıştır. Muayenelerin kamu adına görevlendirme ile yapılması gerekirken, yönetmelik belediyelerin muayene işini protokoller aracılığıyla A Tipi Muayene Kuruluşlarına yaptırmasını getirmiştir. Muayene kuruluşlarından yalnızca ikisinin, Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ile TMMOB Makine Mühendisleri Odası kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlar, diğerleri ise kâr amaçlı özel firmalardır. Sonuç olarak kamusal bir anlayışla olması gereken denetimler piyasalaştırılarak, rekabet unsuru haline getirilmiş, yeni bir rant alanı yaratılmıştır.
KYK yurtlarında yaşanan üzücü "kazalar" mühendislik hizmetlerindeki eksiklikler, maliyetleri düşürme çabaları ve kontrol, bakım, onarım kalitesinin düşüklüğü ve yetersizliği, işin gereği olan hususların (denetim sonuçlarının yapılmaması, geciktirilmesi vb.) ihmali nedeniyle yaşanmaktadır. Bu durum kamusal çıkarın hilafına piyasalaştırmanın sonucudur.
Bu bağlamda;
SORULAR
KYK yurtlarında yaşanan acı olaylardan sonra, ülke genelindeki bütün asansörlerin denetimlerinin kamusal hizmet ve kamusal denetim anlayışıyla kâr amacı gütmeden, bilimsel teknik esaslara, standart ve yönetmeliklere uygun olarak, TSE ve TMMOB Makine Mühendisleri Odası tarafından yapılması konusunda bir çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Fatih Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanı ·
25 Ekim 2023 tarihinde Aydın'daki Güzelhisar Kız Öğrenci Yurdu'nda asansörün düşmesi sonucu Adnan Menderes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bölümler Fakültesi öğrencisi Zeren Ertaş hayatını kaybetmişti. Bu acı olayın ardından Kredi Yurtlar Kurumu'na (KYK) bağlı yurtlardaki asansör kazaları kamuoyunu meşgul etmeye devam etti. En son 19 Kasım'da Gaziantep Abdülkadir Güllüoğlu KYK Yurdu'nda asansör kazası meydana gelmiştir.
Mevzuatta, asansörlerin tescili, ruhsatlandırması ve periyodik muayenesi ile ilgili olarak belediyeler görevlendirilmiştir. Ancak asansörlerin periyodik muayenelerinde yaşanan sorunların giderilmesi amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 6 Nisan 2019 tarihinde "Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği"ni yayınlamıştır. Fakat bu yönetmelik denetimin kamusal bir görev olduğu anlayışından uzak bir şekilde hazırlanmıştır. Muayenelerin kamu adına görevlendirme ile yapılması gerekirken, yönetmelik belediyelerin muayene işini protokoller aracılığıyla A Tipi Muayene Kuruluşlarına yaptırmasını getirmiştir. Muayene kuruluşlarından yalnızca ikisinin, Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ile TMMOB Makine Mühendisleri Odası kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlar, diğerleri ise kâr amaçlı özel firmalardır. Sonuç olarak kamusal bir anlayışla olması gereken denetimler piyasalaştırılarak, rekabet unsuru haline getirilmiş, yeni bir rant alanı yaratılmıştır.
KYK yurtlarında yaşanan üzücü "kazalar"; mühendislik hizmetlerindeki eksiklikler, maliyetleri düşürme çabaları ve kontrol, bakım, onarım kalitesinin düşüklüğü ve yetersizliği, işin gereği olan hususların (denetim sonuçlarının yapılmaması, geciktirilmesi vb.) ihmali nedeniyle yaşanmaktadır. Bu durum kamusal çıkarın hilafına piyasalaştırmanın sonucudur.
Bu bağlamda;
Soru 1- KYK yurtlarında yaşanan acı olaylardan sonra, ülke genelindeki bütün asansörlerin denetimlerinin kamusal hizmet ve kamusal denetim anlayışıyla kâr amacı gütmeden, bilimsel teknik esaslara, standart ve yönetmeliklere uygun olarak, TSE ve TMMOB Makine Mühendisleri Odası tarafından yapılması konusunda bir çalışmanız var mıdır?
CEVAP:
Cevap 1- Asansörlerin periyodik kontrolleri, 1/1/2012 tarihinden itibaren tüm Avrupa'nın kabul ettiği objektif kriterler çerçevesinde Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edilen, akabinde Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen ve belediye veya il özel idaresi ile ilgili mevzuat gereği protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşları tarafından yapılabilmektedir. Ayrıca, TMMOB Makina Mühendisleri Odası ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) Türkiye genelinde en geniş muayene ağına sahip iki kuruluştur. Söz konusu mevzuat gereği asansörlerin yılda en az bir defa periyodik kontrolü zorunlu olup periyodik kontrol neticesinde güvensiz (kırmızı) ve kusurlu (sarı) olarak tanımlanan asansörlerin, ilgili idare (belediye veya il özel idaresi) tarafından mühürlenmesi gerekmektedir.
Mehmet Fatih KACIRBakan