Kadınlar ve çocuklara yönelik sığınma evi açılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 29 Kasım 2023 tarihinde 7/6734 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 1 Şubat 2024).
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “Kadınlar ve çocuklara yönelik sığınma evi açılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6734, 29 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6734-kadinlar-ve-cocuklara-yonelik-siginma-evi-acilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d0ce3d48-56bc-4c4e-8cbc-018c1fda845a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 64 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 57 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye'de kadına karşı cinsiyet temelli şiddet gün geçtikçe artmakta, bu kapSamda kadınların, kadın örgütlerinin ve siyasi partilerin çalışmalarının sonucunda ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanması için bütünlüklü ilerleyen yasal, idari ve politik adımların atılması gerekmektedir. Devletin asli görevlerinden biri kadına karşı her türlü şiddetin önlenmesi, engellenmesi ve şiddet gören kadınların korunmasıdır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. Maddesi şöyle demektedir: "Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000'in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler". Görüldüğü gibi büyükşehir belediyeleri ve nüfusu 100.000'in üzerindeki belediyeler için konukevleri açmak yasal olarak zorunlu tutulmuşken, diğer belediyeler de maddi ve hizmet koşullarını değerlendirerek konukevi açabilirler. Buna rağmen 2022 verilerine göre Türkiye'de 100.000 nüfusun üzerinde 248 belediye olmasına rağmen, toplamda Türkiye genelinde 149 kadın konuk evi vardır ve bunların 112'si de Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı olup, yalnızca 37'si belediyeler tarafından açılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kanunun yanı sıra Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, bir takım sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerin katılımıyla, oldukça geniş kapsamlı Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 4. Ulusal Eylem Planı hazırlanmış ve 30 Haziran 2021 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Eylem Planı'nda, İçişleri Bakanlığı'na doğrudan ve sorumlu olduğu kurum, birim ve belediyeler üzerinden hedef ve faaliyetler belirlenmiştir. 2021-2025 tarihleri arasında uygulanması beklenen bu eylem planının 2023 itibariyle hala etkin, yeterli ve dikkatli biçimde hayata geçirilmediği yapılan inceleme ve değerlendirmelerden anlaşılmaktadır.
Bakanlığınız tarafından 07.04.2022 tarihli yapılan resmi açıklamada "Bakanlığımız tarafından 2 Nisan'da valiliklere gönderilen Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 2022 Faaliyet Planı genelgesinde, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14'üncü maddesinde yer alan Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100 bin üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır hükmü gereğince çalışma yürütülmesi istenildi." İfadeleri kullanılmıştır. Bu talimatın takibinin ise Valiliklerce yapılacağı söylenmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye'de 2023 Kasım ayı itibariyle nüfusu 100.000'in üzerinde kaç belediye bulunmaktadır? Bu belediyelerin kaçında kadın konukevi açılmıştır? Toplam konuk evi kapasitesi kaçtır?
30 Haziran 2021 tarihinde açıklanan "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 4. Ulusal Eylem Planı" nın ilanından bu yana kaç yeni kadın konukevi açılmıştır? Bu konuk evleri hangi şehir/ilçelerde bulunmaktadır? Kapasiteleri kaçtır?
Belediyeler tarafından kadın konuk evi sayısının arttırılması için Bakanlığınız tarafından 2023 yılında ne kadar bütçe ve ödenek ayrılmıştır?
Belediyeler tarafından kadın konuk evi sayısının arttırılması için Bakanlığınız tarafından 2024 yılında ne kadar bütçe ve ödenek ayrılması planlanmaktadır?
Nüfusu 100.000 üzerinde olan belediye sayısına oranla, belediye konuk evi sayılarının bu kadar az olmasının başlıca nedenleri nelerdir?
Bakanlığınız tarafından 02.04.2022 tarihinde belediyelere gönderilen ve konuk evleri açmak üzere çalışma yürütülmesi istenen yazı akabinde, kaç belediyede konuk evi açılmış veya açılması üzere çalışmalar başlamıştır?
Belediyelerde açılan kadın konukevlerinde şiddet mağduru kadınlara yönelik rehabilitasyon, eğitim, sosyal ve kültürel haklar gibi hizmetler verilmekte midir?
Belediyelerde kadın konukevleri açılması haricinde, kadınların şiddete karşı korunması ve güçlendirilmesi için hangi hizmetler sağlanmaktadır? Şiddet mağduru kadınlara sağlık, istihdam, eğitim gibi konularda destek verilmesi hakkında hangi çalışmalar yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi yazı ekinde yer alan Şanlıurfa Milletvekili Dilan KUNT AYAN' a ait 7/6734 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Kadına yönelik şiddetle mücadelede hukuki çerçeve başta Anayasamız olmak üzere, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve ilgili diğer mevzuat düzenlemeleri ile kapsamlı bir şekilde belirlenmiştir.
Kadına yönelik şiddetle mücadelede tüm tarafların sürece dâhil edilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının koordinasyonunda "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ulusal Eylem Planları" hayata geçirilmiştir. 2021-2025 dönemini kapsayan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı I Temmuz 2021 tarihinden itibaren uygulanmaktadır. Aynı zamanda; kadına yönelik şiddetin önlenmesi, şiddet mağdurlarının korunması ve güçlendirilmesi amacıyla 25.11.2023 tarihli ve 2023/16 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmıştır.
Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında önleyici ve idari tedbirlerle beraber, alanında uzmanlaşmış kolluk personeli, kurumsal kapasitesi arttırılmış birimler, elektronik kelepçe uygulaması, eğitilmiş personel, uluslararası kuruluşlarla iş birliği, başvuru mekanizmalarının kolaylaştırılması ve Kadın Acil Destek Uygulaması (KADES) gibi çağın gereklerine uygun çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca "Kadına El Kalkamaz" sloganıyla erkek farkındalık eğitimleri, şiddet olaylarının analizleri gibi alana yönelik çalışmalarla da şiddete karşı bilimsel yaklaşımla kararlı bir şekilde mücadele edilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesindeki "Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000'in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır." hükmüne yer verilmiş olup, Bakanlığımızın 05.04.2022 tarihli ve 28106 sayılı "Belediye Kadın Konukevleri" konulu yazısı ve sonrasında gönderilen diğer yazılarda 81 İl Valiliği ile nüfusu 100.000'in üzerinde olan ve kadın konukevi bulunmayan belediyelere kadın konukevi açılması hususu bildirilmiştir.
Diğer taraftan, Bakanlığımız Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığı Teftiş Rehberinde de bu konunun yer alması sağlanarak yapılan denetimlerde bu hususa ayrıca önem gösterilmektedir.
Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri Hakkında Yönetmelik'in 8 inci maddesinde "Şiddetle mücadele kapsamında sunulan hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesiyle uygulamadaki sorunların giderilmesini sağlamak üzere, vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütlerinin temsilcilerinin katılımıyla Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Koordinasyon, İzleme ve Değerlendirme Komisyonu oluşturulur." hükmüne yer verilerek, illerde belediye başkanlarının da üyesi olduğu komisyonlar oluşturulmuştur. Bu kapsamda Bakanlığımızın I Ocak 2020 tarihli ve 1 sayılı Genelgesiyle komisyonların valiler başkanlığında 3 ayda bir toplanması, toplantılara Cumhuriyet savcıları ve Aile Mahkemesi hâkimlerinin de davet edilmesi, ilçelerde de kaymakamlar başkanlığında toplantıların gerçekleştirilmesi talimatı verilmiş olup, illerde gerçekleştirilen toplantılara ait rapor ve tutanaklar Bakanlığımıza gönderilmektedir.
Bununla birlikte kadın konukevlerine ilişkin bilgilerin Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi uyarınca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından temin edilmesinin uygun olacağı hususunda;
Ali YERLİKAYA Bakan
Telefon No:(0312) 422 4955