Kars'ta eşi tarafından öldürülen bir kadının çocuğunun velayetine ilişkin
Kaynak göster
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 23 Mayıs 2025 tarihinde 7/28903 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 438 gün sonra, 4 Ağustos 2026).
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “Kars'ta eşi tarafından öldürülen bir kadının çocuğunun velayetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28903, 23 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28903-kars-ta-esi-tarafindan-oldurulen-bir-kadinin-cocugunun-velayetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e455fe33-b0f6-4d9f-9c54-01970b8675f9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 438 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikayatarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT Kars Milletvekili
Kars'ın Susuz ilçesine bağlı Büyükçatak Afet Evleri Köyü'nde, 14 Nisan 2025 gecesi 20 yaşındaki Hazal Mengüverdi, eşi Emre Mengüverdi tarafından boğularak katledildi. Geride ise henüz iki yaşında bir çocuk kaldı. Katliamın ardından fail gözaltına alındı ve tutuklandı. Ancak Hazal'ın geride bıraktığı çocuğun korunması konusunda devletin yükümlülüklerini yerine getirmediği açıkça ortadadır. Bu çocuk, annesini katleden failin ailesine teslim edilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (13 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Öte yandan failin ailesine dair daha önce, 7 aylık hamile genç bir kadının öldürülmesi de dahil olmak üzere, ciddi iddialar kamuoyuna yansımıştır. Alınan bu karar; ne kamu vicdanıyla, ne insan hakları hukukuyla, ne de Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle bağdaşmaktadır.
Hazal Mengüverdi, failin kıskançlık bahanesiyle sistematik şiddet uyguladığı, tehdit ettiği ve sonunda canına kast ettiği binlerce kadından yalnızca biridir. 2024 yılında erkekler en az 378 kadını ve 43 çocuğu öldürdü. Aralarında trans kadınların da bulunduğu en az 282 kadının ölümü ise "şüpheli" olarak kayıtlara geçti. Basına yansıyan bilgilere göre, en az 18 kadın, hakkında koruma kararı, uzaklaştırma tedbiri ya da benzeri talepler bulunmasına rağmen öldürüldü. Yalnızca Nisan ayında dahi en az 36 kadın ve iki çocuk erkekler tarafından katledildi. Sadece Kars'ta son birkaç ay içinde üç kadın öldürüldü. Bu veriler, şiddetin boyutunu ve sistemin kadınları korumadaki yetersizliğini tüm açıklığıyla ortaya koymaktadır.
Hazal Mengüverdi'nin çocuğu, cinayet gecesi annenin ölüm haberinin hemen ardından devlet koruması altına alınacağına, failin ailesine teslim edilmiştir. Bu karar, çocuğun yüksek yararını gözetmekle yükümlü olan kamu kurumlarının görevini ihlal ettiğini açıkça göstermektedir.
Tarafı olduğumuz Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 3. maddesi açıktır: "Kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan tüm eylemlerde çocuğun yüksek yararı esas alınacaktır."
İstanbul Sözleşmesi'nin 26. maddesi uyarınca, şiddete tanık olan çocuklar doğrudan etkilenmiş sayılmalı ve failin etkisinden uzaklaştırılmalıdır. Ancak mevcut uygulamada çocuk, failin etkisi altındaki bir ortama bırakılarak açıkça yeniden travmatize, ihmal ve istismar edilme riskiyle karşı karşıya bırakılmıştır.
Anayasa'nın 10. ve 41. maddeleri, devletin aileyi ve çocuğu koruma yükümlülüğünü açık biçimde tanımlar. İstanbul Sözleşmesi'nin 5. maddesi ise devletin, özel alandaki şiddet dahil olmak üzere, her türlü şiddeti önlemekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Ancak görüyoruz ki devlet, "Aile Yılı" ilan ettiği bu yılda hem kadınları şiddetten koruyamamakta hem de çocukların üstün yararını gözetmemekte, güvenli bir ortamda yaşam hakkını dahi temin edememektedir.
Hazal Mengüverdi'nin sistematik erkek şiddeti sonucu hayatını kaybetmesinin ardından, geride kalan çocuğun failin ailesine teslim edilmesi, çocuk koruma sistemindeki derin yapısal sorunları bir kez daha ortaya koymuştur. Bu karar, çocuğun yüksek yararı ilkesine açıkça aykırıdır ve hem çocuk haklarının hem de kadına yönelik şiddetle mücadelede toplumsal sorumluluğun ihlalidir.
Bu bağlamda, çocuğun derhal failin ailesinden alınarak uzman psikologlar ve sosyal hizmet uzmanlarının rehberliğinde, psikososyal ihtiyaçlarını önceleyen alternatif bir koruma sistemine dahil edilmesi gerekmektedir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, çocukların yerleştirilmesine dair alınan kararlarda şeffaflığı esas almalı; dosyalara konulan gizlilik kararları kamuoyunun denetim hakkını ortadan kaldıracak biçimde istismar edilmemelidir.
Kars'ta art arda yaşanan kadın cinayetleri karşısında yetkili kurumlar sorumluluklarını yerine getirmelidir. Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Kurulları yerel düzeyde etkinleştirilmeli; başta Kars olmak üzere tüm illerde nitelikli sığınma evleri ve çocuk izleme merkezleri hızla artırılmalıdır.
Ayrıca failin ailesi hakkında geçmişte benzer suçlara karıştıkları yönündeki iddialar ciddiyetle ele alınmalı; bu çerçevede aile içi azmettirme veya şiddeti teşvik gibi olasılıklar titizlikle soruşturulmalıdır. Adli süreçler yalnızca bireysel faille sınırlı kalmamalı; olası yapısal suç ilişkileri de açığa çıkarılmalıdır.
Bu tür hak ihlallerinin tekrarlanmaması için, çocukların fail ailelere teslim edilmesini önleyecek, çocuk hakları alanında uzmanlaşmış bağımsız bir Çocuk Koruma Kurumu'nun kurulması elzemdir.
Son olarak, Türkiye'de kadına yönelik şiddetin durdurulabilmesi için İstanbul Sözleşmesi'ne yeniden taraf olunmalı; 6284 sayılı Kanun ise tüm hükümleriyle eksiksiz ve etkin biçimde uygulanmalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Hazal Mengüverdi cinayeti sonrası failin tutuklanması ve çocuğun teslimi sürecinde kolluk kuvvetlerinin rolü ve müdahaleleri nasıl gerçekleşmiştir?
© Çocuğun failin ailesine teslim edilmesi kararında kolluk kuvvetlerinin uygulaması | nasıl olmuştur?
Kadına yönelik şiddet vakalarında ve kadın cinayetleri sonrası, failin aile üyeleri ve şiddetten -dolaylı veya doğrudan- etkilenen çocukların korunması için İçişleri nelerdir? o Bu uygulamalar hangi sıklıkta ve nasıl denetlenmektedir?
Kolluk birimleri, failin ve failin ailesinin şiddet geçmişi ve risk durumuna dair bilgileri nasıl takip etmekte ve kayıt altına almaktadır?
Kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddet durumlarında, mahkeme tarafından verilen koruma kararlarının (uzaklaştırma, iletişim yasağı vb.) uygulanması İçişleri Bakanlığı ve kolluk kuvvetleri tarafından nasıl sağlanmaktadır? o Bukararların uygulanmasında karşılaşılan engeller ve geliştirilen çözüm önerileri nelerdir? o 2018'den beri yıllara göre kaç kadın koruma kararları aldırdıkları erkekler tarafından katledilmiştir?
2018-2025 yılları arasında Türkiye genelinde, kadın cinayeti sonrasında failin ailesine Bakanlığı'nın illerdeki kolluk birimlerine verdiği talimat ve uygulama prosedürleri teslim edilen çocukların güvenliğinin sağlanması amacıyla kolluk birimlerinin aldığı özel koruma tedbirleri nelerdir?
© Butedbirlerin başarı oranları ve aksaklıkları hakkında Bakanlığınızın elinde istatistiksel veriler mevcut mudur?
Failin ailesinde daha önce basına yansıyan şiddet suçları ya da risk durumu olan hallerde, çocukların bu ailelere teslim edilmemesi için kolluk tarafından alınan önleyici tedbirler nelerdir? o Butür durumlarda Bakanlığınızın standart işletim prosedürü (SOP) var mıdır?
2018-2025 yılları arasında illere göre kadın cinayetleri sonrası yetim kalan çocukların failin ailesine teslim edilme vaka sayıları ve kolluk tarafından alınan koruma tedbirleri istatistikleri nelerdir? o Bu çocukların güvenliğiyle ilgili kolluk ihlalleri veya olumsuz vaka bildirimleri Bakanlığınıza ulaşmış mıdır?
Kadın cinayetleri sonrası mağdur çocuklara yönelik kolluk desteği ve psikososyal destek birimleriyle koordinasyonun durumu ve kapasitesi nedir? o Karsili özelinde bu hizmetlerin durumu ve eksiklikleri hakkında bilgi verebilir misiniz?
Kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddet vakalarında kolluk personelinin farkındalığını artırmak ve çocuk koruma konusunda yetkinliklerini geliştirmek için Bakanlığınızca yürütülen eğitim programları ve güncellemeler nelerdir? o Bu eğitimlerin kapsamı, süresi ve katılım oranları hakkında bilgi verebilir misiniz?
İçişleri Bakanlığı'nın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı ile kadın cinayetleri ve mağdur çocukların korunması konusunda yürüttüğü ortak çalışma ve koordinasyon mekanizmaları nelerdir? o Buişbirliği kapsamında geliştirilen saha uygulamaları ve izleme sistemleri mevcut mudur?
İstanbul Sözleşmesi'nin 26. maddesi gereği, şiddete maruz kalan ve şiddete tanıklık eden çocukların korunması İçişleri Bakanlığı tarafından nasıl hayata geçirilmektedir? o Bu kapsamda alınan tedbirler ve uygulama standartları nelerdir?
2018-2025 yılları arasında Türkiye genelinde kadın cinayeti sayısı yıllık olarak kaçtır?
Aynı dönemde kadına yönelik şiddet (fiziksel, psikolojik, ekonomik vb.) nedeniyle yapılan toplam ihbar ve şikâyet sayısı nedir? Bu şikayetleri takiben nasıl mekanizmalar işletilmektedir?
Kadın cinayetlerinin işlendiği iller bazında, bu suçların faillerinin tutuklanma oranı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi (o : 13 Haziran 2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1643991 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde yer alan Kars Milletvekili Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'e ait 7/28903 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Söz konusu soru önergesinde bahsi geçen olayla ilgili olarak, "kasten öldürme" olayı sonrası mağdur çocuk, gerekli güvenlik tedbirleri alınmak suretiyle, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü yetkililerine teslim edilmiştir.
Kadına karşı işlenen suçlara ilişkin işlemler ile şiddetten dolaylı veya doğrudan etkilenen çocukların korunmasına yönelik işlemler, "Anayasa'nın 10'uncu ve 41'inci maddeleri, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, 2805 Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyat Kanunu" kapsamında yürütülmektedir.
"6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Dair Kanun" kapsamında, Aile içi ve kadına karşı şiddetle mücadeleye ilişkin hizmetlerin daha etkin yürütülmesinin sağlanması, uygulamada yaşanan sorunları tespit edilmesi, mağdurlara yönelik tedbirleri çok yönlü bir anlayış ile kurum ve kuruluşların birlikteliğinde hayata geçirmek amacıyla, 81 ilde "Aile İçi ve Kadına Karşı Şiddetle Mücadele Birimleri" kurulmuştur.
Olayların risk değerlendirmesinde, kolluk birimleri tarafından, "Aile İçi ve Kadına Karşı Şiddet Olayları Kayıt ve Risk Değerlendirme Formu" kullanılmaktadır. Bu form, İller İdaresi Genel Müdürlüğü koordinesinde, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Adalet Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı temsilcilerinin katılımıyla hazırlanmıştır.
Kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddet durumlarında, mahkemelerce verilen koruma kararları, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında uygulanmaktadır. "Teknik yöntemlerle takip" kararı verilen kişiler hakkında elektronik kelepçe uygulaması yapılmaktadır. Acil durumlarda, cihazın konum bilgisini açan ve tek bir tuşla kolluk kuvvetlerine ulaşılmasını sağlayan "Kadın Acil Destek (KADES)" uygulaması kullanılmaktadır. KADES sayesinde en yakın ekipler olay yerine hızla sevk edilmektedir. Çocuk suçları kapsamında meydana gelen olaylarda; suç mağduru çocukların zarar görmesini engellemek amacıyla tüm iş ve işlemler "Çocuk İşlem Merkezinde" yürütülmektedir. Suç mağduru olan çocuk hakkında çocuğun teslim edileceği yer ile ilgili hususlarda, Cumhuriyet savcısından alınan talimatlar doğrultusunda hareket edilir. Cumhuriyet savcısı tarafından, ailesine tesliminde sakınca olan durumlarda ise çocuğun yüksek yararı gereği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı kuruma teslim kararı verilebilir. Beştepe Mah. Cumhurbaşkanlığı Cad. 8.Sok. No:47 Yenimahalle,ANKARA Bilgi İçin: J.Asb.Üçvş. Sibel KOÇ DİĞİ Telefon No.:190(312)6019999 Faks No:4*0312(418)9208 Koor.Asb.
Kadına yönelik şiddetle etkin mücadele için ilgili kurumlar arasında veri paylaşımı, hizmet entegrasyonu, koordinasyon ve personel eğitimi gibi alanlarda iş birliğini sağlamak amacıyla "Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında sunulan hizmetlerde kurumsal kapasitenin geliştirilmesine, iş birliği yapılmasına ve iş güdümünün artırılmasına dair protokol", Adalet Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı katılımı ile imzalanmıştır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı Türkiye Belediyeler Birliği ve Bakanlığımız arasında "Çocukların Eğitim Süreçlerinin Güvenliğine ilişkin Koruyucu ve Önleyici Hizmet ve Tedbirlerin Arttırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolü" imzalanmıştır. İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü koordinesinde, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Türkiye Temsilciliği tarafından; aile içi ve kadına yönelik şiddetle mücadelede görevli personele, "Aile İçi ve Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Kapsamında Kolluk Kuvvetleri Eğitici Eğitimi" verilmiştir.
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan Beştepe Mah. Cumhurbaşkanlığı Cad. 8.Sok. No:47 Yenimahalle ANKARA Bilgi İçin: J.Asb.Üçvş. Sibel KOÇ GA Telefon No.:490(312)6019999 Faks No:*0312(418)9208 Koor.Asb.