Hatay'da istihdamın artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin

İlgi (O: 08.12.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1338273 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Hatay Milletvekili Sayın Adnan Şefik ÇİRKİN tarafından verilen 7/6916 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan

TİCARET BAKANLIĞI

Hatay Milletvekili Sayın Adnan Şefik ÇİRKİN" e Ait 7/6916 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 7) Bakanlığımızca, firmalarımızın uluslararası rekabet güçlerini artırmak amacıyla 2010 yılından beri Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi (UR-GE) Proje desteği yürütülmektedir. Söz konusu destek, 20/08/2022 tarihinde yapılan güncellemeler ile 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında yürütülmeye devam edilmektedir. Anılan UR-GE desteği, İşbirliği Kuruluşlarının üyesi bulunan şirketler için gerçekleştirdiği proje bazlı ve kümelenme anlayışı çerçevesinde firmalarımızın sürdürülebilir ihracatının artırılması, yeni ihracatçılar ve ortak çalışma olanaklarının ihracatın tabana yayılması hedeflenen vizyonuyla; ihtiyaç analizi, eğitim, danışmanlık, tanıtım, istihdam, yurt dışı pazarlama, alım heyeti ve sanal yurtdışı pazarlama faaliyetlerinin birbirine bağlı bir şekilde uygulanabildiği bir destek mekanizmasıdır.

Söz konusu destek sistematiği kapsamında işbirliği kuruluşları "Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), İhracatçı Birlikleri, Ticaret ve/veya Sanayi Odaları, Organize Sanayi Bölgeleri, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Sektör Dernekleri ve Kuruluşları, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri (SDŞ), Ticaret Borsaları, İşveren Sendikaları ile imalatçıların kurduğu dernek, birlik ve kooperatifleri ve ihracat konsorsiyumları" olarak tanımlanmaktadır.

Bu kapsamda, 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında, ihracata yönelik desteklerden faydalanan ve depremin olduğu 10 ilden herhangi birinde merkezi bulunan şirketler için destek başvuru süresi ve eksik tamamlama süreleri 3 aydan 6 aya uzatılmıştır. Yaşanan depremlerden etkilenmesi göz önüne alınarak, afet bölgesi olarak ilan edilen 11 inci ilimiz olan Elazığ da dahil olmak üzere söz konusu illerde merkezi bulunan yararlanıcılara ilaveten üretim tesisi bulunan yararlanıcılar da aynı haklardan yararlandırılmıştır. Buna ilaveten, 24/02/2023 tarihinde 11 ilde merkezi ve/veya üretim tesisi bulunan ve destek süresi başlamış olan şirketlerin 5973 sayılı Karar kapsamında Yurt Dışı Marka Tescil Desteğine İlişkin Genelge ile Küresel Tedarik Zinciri Desteklerine İlişkin Genelge kapsamındaki destek süreleri için ilave 1 yıl süre verilmesi, bu illerden birinde merkezi ve/veya üretim tesisi bulunan şirketlerin içinde yer aldıkları projeler/heyetleri yürüten işbirliği kuruluşları aracılığıyla yürütülen UR-GE projeleri ile şirketlerin tasarım ve ürün geliştirme projeleri 1 yıl uzatılmıştır.

Öte yandan, 10/3/2023 tarihli ve 32128 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6921 sayılı "İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar" hükümleri çerçevesinde, ülkemizde 6/2/2023 tarihinde meydana gelen deprem afetinin ekonomik ve sosyal hayat üzerinde etkilerinin bertaraf edilmesi ve depremlerin bölgede yol açtığı zararın giderilmesi amacıyla ihtiyaç duyulacak malzeme ve ekipmanın ithalinde kolaylık sağlanması amacıyla 9406.90.38.00.00 ve 9406.90.90.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonlarında tanımlı prefabrik eşyanın ithalinde tahsis edilen gümrük vergisi oranı 962,7"?den 31/7/2023 tarihine kadar 900 oranına indirilmiştir. Diğer taraftan, 27/7/2023 tarihli ve 32261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7403 sayılı "İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar" hükümleri kapsamında bahis konusu vergi indirimi 31/12/2023 tarihine kadar uygulanmak üzere uzatılmıştır.

Ayrıca, 10/3/2023 tarihli ve 32128 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6922 sayılı "İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar" çerçevesinde, bahis konusu eşyanın ithalinde 9015 oranında tahsil edilen İlave Gümrük Vergisi'nin 31/7/2023 tarihine kadar "40 oranında uygulanması kararlaştırılmış olup 27/7/2023 tarihli ve 32261 sayılı Resmi Gazete"de yayımlanan 7404 sayılı "İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar" hükümleri kapsamında bahis konusu vergi indirimi 31/12/2023 tarihine kadar uygulanmak üzere uzatılmıştır.

Bununla birlikte, 26/2/2023 tarihli ve 32116 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "25/2/2023 Tarihli ve 6872 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki Karar" kapsamında, 27/1/2023 tarihli ve 6776 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 72. Fasılda tanımlı eşyanın ithalinde uygulanacak gümrük vergisi artışı, söz konusu eşyaya deprem bölgesinde gerçekleştirilecek yeniden inşa ve rehabilitasyon faaliyetlerinde ihtiyaç duyulabileceği düşüncesiyle, 1/4/2023 tarihine kadar ertelenmiştir. Diğer taraftan, 31/3/2023 tarihli ve 32149 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "30/3/2023 Tarihli ve 7014 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki Karar" hükümleri kapsamında söz konusu vergi artışının 1/5/2023 tarihine kadar ertelenmesi kararlaştırılmıştır.

Anılan hususların yanında, 07/03/2023 tarihli ve 32125 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ" kapsamında afet bölgesi ilan edilen yerler için enkaz kaldırma ve yeniden inşa faaliyetlerinin idamesine yönelik olarak ihtiyaç duyulan söz konusu Tebliğin Ek-Vinde yer alan liste kapsamı eşya için, anılan listede belirlenen gümrük kıymetine bağlı kalmaksızın izin vermeye 15/9/2023 tarihine kadar Bakanlığımız yetkili kılınmıştır. 13/9/2023 tarihli ve 32308 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ilgili Tebliğ'de yapılan değişiklik ile söz konusu uygulama 31/12/2023 tarihine kadar uzatılmıştır.

Diğer taraftan, kooperatif ve üst kuruluşlarının üretim ve istihdama katkısı olacak yatırım projelerinin desteklenmesi, faaliyetlerinde etkinlik ve verimliliğin sağlanması, teknoloji ve yeni üretim tekniklerinden yararlanmalarına katkıda bulunulması ve bireysel tasarrufların uygun kooperatif girişimcilik modelleri ile ekonomiye kazandırılması amacıyla Bakanlığımızca uygulamaya konan Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı kapsamında; kuruluş, işleyiş ve denetimlerine ilişkin hizmetler Ticaret Bakanlığınca yürütülen, ortaklarının çoğunluğunu kadınların oluşturduğu ve kadın emeğini değerlendirme amacı güden kooperatifler ve üst kuruluşlarına hibe desteği sağlanmaktadır. Mezkur program ile bir yandan kadın kooperatiflerinin kurulumu ve gelişimi desteklenirken, bir yandan desteği almaya hak kazanan kooperatiflerin alacakları makine ve/veya ekipmanın kullanımına ilişkin nitelikli personel istihdamlarına yönelik olarak da destek sağlanmaktadır.

12/03/2023 tarihli ve 32130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10 uncu maddesinin 22 nci fıkrasıyla, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükelleflere yönelik zayi belgesi alabilmeleri hususunda kolaylık sağlayacak alternatif yöntemler oluşturulmuş ve yeni defterlerin tasdiki işleminden 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre noter harcı, 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre her ne adla olursa olsun noterlik ücreti alınmayacağı düzenlenmiştir.

7440 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin 23 üncü fıkrasıyla, Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde bulunan ticaret sicili müdürlüklerine kayıtlı ticari işletme, ticaret şirketleri ve şubelere ilişkin olarak yine bu fıkrada belirlenen konulardaki tescil işlemlerinden 492 sayılı Kanuna göre ticaret sicil harçları ile 5174 sayılı Kanunda öngörülen herhangi bir ücret ve bu tescil işlemlerinin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanacak ilanlarından ilan ücreti alınmayacağı düzenlenmiştir. Bununla birlikte, 7440 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin 22 ve 23 üncü fıkralarının yürürlüğü 31/7/2023 tarihi itibarıyla sona ermiştir.

Öte yandan, Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla ya da doğrudan Türkiye Halk Bankası tarafından kullandırılan Hazine sübvansiyonlu kredilerden Hatay ilimizde 2023 yılı içerisinde, 30 Kasım 2023 tarihi itibariyle 10.107 esnaf ve sanatkârımıza 3 milyar 452 milyon TL tutarında kredi sağlanmıştır. Bununla birlikte, 06/02/2023 tarihinden itibaren deprem bölgesindeki esnaf ve sanatkârlara Türkiye Halk Bankası tarafından uygun finansman koşullarında kullandırılan Deprem Destek Kredisi kapsamında, 30 Kasım 2023 tarihi itibariyle 27.202 esnaf ve sanatkârımıza 6 milyar 730 milyon TL tutarında kredi kullandırılmış durumdadır.