Engelli vatandaşlara ödenen maaşın yükseltilmesi talebine ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş Kaynak göster
Berdan Öztürk (DEM Parti), 11 Aralık 2023 tarihinde 7/7173 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 128 gün sonra, 17 Nisan 2024).
Berdan Öztürk (DEM Parti, Diyarbakır). “Engelli vatandaşlara ödenen maaşın yükseltilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7173, 11 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7173-engelli-vatandaslara-odenen-maasin-yukseltilmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d1ad4c80-4fdc-4490-b032-018c5dafd349
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 128 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Aile ve Sosyal Hizmet Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Engelli bireyler; başta sağlık, eğitim, ekonomik ve hukuki alanlar olmak üzere hayatın her alanında birçok sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Engellilerin sosyal ilişkilerden, kültürel ve toplumsal faaliyetlerden uzak kalmasının başlıca sebeplerinden biri ekonomik güçlük içinde olmalarıdır.
Engelli bireylerin engellilik oranına göre belirlenen maaş tutarı 2023 itibariyle; en düşük 1.874,56 TL, en yüksek 2.811,84 TI.'dir. Bu maaşın verilme şartı engelli bireyin 9040 ve üstü oranında engel raporuna sahip olması, sosyal güvenlik kurumuna tabi olmaması ve muhtaçlık durumlarının vakıf tarafından onaylanmış, belgelendirilmiş olmasıdır. Bununla beraber bakıcı maaşı da engelli bireyin engel oranına göre belirlenmektedir. Mevcut ekonomik şartlarda halihazırda yaşamı Zor şartlarda idame ettirme çabasında olan engelli bireyler için belirlenen bu maaş tutarı engelli bireylere ikinci bir engel teşkil etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Mevcudiyette engelli bireylerin sayısı kaçtır?
Yaşam şartları, mevcut ekonomik sorunlar göz önüne alındığında engelli bireylere verilen maaşın yetersiz olduğu oldukça açıktır. Bakanlığınızca bu konuda iyileştirme çalışmaları var mıdır? Varsa ne gibi bir çalışma söz konusudur?
Birçok engelli bireyin bakımı aile bireyleri veya bakıcı yoluyla yapılmaktadır. Verilen maaşın düşüklüğü bireyler için yaşamı daha da zorlaştırmaktadır. Bu konuyla ilgili bir düzenleme yapılacak mıdır?
4, Maaş şartının "040 ve üstü rapora sahip olma, sosyal güvenlik kurumuna tabi olma ve vakıf onayı şartlarına bağlanması engelli bireylere ikinci engel teşkil ettiği açıktır. Bakanlığınızca şartların daha makul şartlara indirgenmesi söz konu mudur?
Engelli bireylerin topluma katılmayı teşvik edici, kültürel ve toplumsal faaliyetlerine katılımını arttıracak projeleri var mıdır? Varsa bu projeler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o : 19.12.2023 tarihli ve 1342502 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Berdan ÖZTÜRK tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/7173 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/7173 Cevap Metni (2 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09 Halli
Diyarbakır Milletvekili Sayın Berdan ÖZTÜRK'e Ait 7/7173 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda 50'den fazla sosyal yardım programı yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bakanlığımızca engelli vatandaşlarımıza yönelik yardım programlarımızla yıllar içerisinde daha fazla ihtiyaç sahibi engelli vatandaşımıza ulaşırken yardım programlarının tutarlarında da iyileştirmeler yapılmaya devam etmektedir. 2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlı ve engelli aylıklarının aylık tutarları, Kanunda belirtilen gösterge rakamı ile memur maaş katsayısının çarpımından bulunacak tutara 5454 sayılı Kanuna göre 965 ya da 964 ek ödeme eklenerek belirlenmektedir. Bu çerçevede memur maaşlarındaki artışlar aynen yaşlı ve engelli aylıklarına da yansıtılmaktadır.
Bu itibarla, güncel Engelli Aylığı ve Engelli Yakını Aylığı bilgileri https://www.aile.gov.tr/sygm/programlarimiz/sosyal-yardim-programlarimiz/ linkinde yayımlanmakta olup söz konusu tutarlar memur aylık zammına göre artırılmaktadır.
Öte yandan, 2006 yılında başlanan evde bakım yardımı uygulaması; hak temelli, aile odaklı ve bütünleşik bir bakım modeli olup engelli ve yaşlı bireylerin bakım ihtiyaçlarını onların yaşam koşullarını değiştirmeden, alıştıkları ortamda ve konforda sunmayı amaçlamaktadır.
Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında; evde bakım yardımından yararlanmak için haneye giren her türlü gelir toplamının kişi başına düşen aylık geliri, asgari ücretin 2/3" ünden az olması ve engelli bireyin aldığı sağlık raporu sonucuna göre ağır engelli/tam bağımlı olduğunu belgelendirmesi gerekmektedir. Bu şartları taşıyan tüm engelli bireyler evde bakım yardımından yararlanmaktadır.
Mevzuat gereği, Bakanlığımız tarafından evde bakım yardımı olarak (10.000) gösterge rakamı ile memur aylık maaş katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar aylık yardım ödemesi yapılmaktadır. 2024 yılı Ocak itibarıyla | engelli birey için ödenen yardım tutarı 7.608,71 TUdir.
Diğer taraftan, Ülkemizde engelli bireylerin sanatsal, kültürel ve sportif faaliyetler dâhil olmak üzere toplumsal yaşamın her alanına bağımsız bir şekilde katılımlarının desteklenmesi ve teşvik edilmesi amacıyla çeşitli tedbirleri alınmıştır.
Bu kapsamda; engel oranı 9640 ve üzerinde olan, engelli kimlik kartı sahibi her engelli birey, kullandığı toplu taşıma araçlarında ücretsiz seyahat hakkından yararlanmakta, tüm resmi ve özel halk otobüsleri, deniz ulaşım araçları ve TCDD bünyesindeki trenlerden engelli bireyler ücretsiz faydalanmaktadır. Ayrıca tüm iç ve dış hatlar uçuşlarında engelli bireyler için 9020 indirim sağlamaktadır. Engelli bireyler için müze ve ören yerlerine girişler ücretsiz olup engelli bireyler devlet tiyatrolarından da ücretsiz yararlanabilmektedir.
Ayrıca, tüm sosyal araştırmalarda olduğu gibi engellilikle ilgili verilerin toplanmasında nüfus sayımları, örneklem araştırmaları ve idari kayıtlardan yararlanılmaktadır. Engelli bireylere ilişkin verilerin anket aracılığı ile uygulanan sıklık araştırmalarının yanı sıra en güncel ve hizmet odaklı veriler, idari kayıtlarla Sağlık Bakanlığınca tutulmaktadır. Bakanlığımız ile Sağlık Bakanlığı arasından imzalanan protokol ile Ulusal Engelli Veri Sistemi oluşturulmuş olup; Engelliler İçin Sağlık Kurulu Raporu olan tüm bireylere ilişkin verilere Ulusal Engelli Veri Tabanı'ndan ulaşılabilmektedir. Sağlık Bakanlığı ile Bakanlığımız arasında imzalanan veri paylaşım protokolü kapsamında oluşturulan Ulusal Engelli Veri Sisteminde Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen hastanelerden alınan sağlık kurulu raporu olan 2024 yılı Ocak ayı itibarıyla 3.4 Milyon engelli vatandaşımız kayıtlıdır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan