Van ilinde engelli vatandaşlar için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Zülküf Uçar (DEM Parti), 12 Aralık 2023 tarihinde 7/7292 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 211 gün sonra, 10 Temmuz 2024).
Zülküf Uçar (DEM Parti, Van). “Van ilinde engelli vatandaşlar için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7292, 12 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7292-van-ilinde-engelli-vatandaslar-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9d2f59c0-ebbb-4627-91f0-018c61f04469
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 211 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ' tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Zülküf UÇAR Van Milletvekili
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 1992 yılında 3 Aralık tarihi "Dünya Engelliler Günü" olarak kabul edilmiştir. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi başta olmak üzere engellilere ilişkin ulusal ve uluslararası düzenlemeler olmasına rağmen Türkiye'de engelli bireyler; eğitimden sağlığa, istihdamdan siyasal katılım ile seyahat hak ve özgürlüklere kadar hayatın her alanında hak ihlallerine maruz kalmaktadır. Engellilerin sorunlarının çözülmesi bir tarafa, engellilere ilişkin güncel veriler dahi paylaşılmamaktadır. Buna bağlı olarak engellilerin ülke nüfusu içindeki oranı net olarak belirlenip bütüncül ve kalıcı çözümler de geliştiril (€)memektedir. Yaşamın her alanında engelli bireylerin maruz kaldıkları insan hakları ihlallerinin yansına cezaevlerinin mekânsal dizaynı ile cezaevlerinde yaşanan hak ihlalleri birleşince engelli tutuklu ve hükümlülerin yaşadıkları sorunlar daha da katlanmış durumdadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Seçim bölgem Van ilinde yaşayan engelli bireylerin yaşadığı sorunlar sık sık basına da konu olmaktadır. Van'da yaşayan engelli bireyler; yüksek kaldırımların olmasından, kendileri için yapılan rampaların önüne park edilen araçlardan, üst ve alt geçitlerde asansör olmamasından gerek restoran ve kafelerin gerekse iş yerlerinin kendilerine göre dizayn edilmemesinden ve üst geçitlerde asansör olmamasından kaynaklı sorunlar yaşamaktadır. Van ilinde erilebilir olan bina, yol, kaldırım, toplu taşıma aracı, sosyal alan ve benzeri mekan/araç sayısı çok sınırlıdır. Kamu kurumlarının çoğunluğunda işaret dili tercümanı istihdam edilmemektedir. Kamu kurumları yasal istihdam kotalarını doldurmamaktadır. Kayyum politikaları nedeniyle 8 yıldır gasp altında olan Van ili engelliler için de erişebilir ve yaşanılabilir bir kent değildir.
Yine Van'da basına yansıyan haberlere göre; Van Valiliği, Milli Eğitim Bakanlığı Van İl Müdürlüğü ile Aile Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından kentte, "Çözüm Sende" adı altında bir etkinlik düzenlenmiştir. İpekyolu İlçesi sınırlarında bulunan bir düğün salonunda
, düzenlenen etkinlikte modem geleneksel dans gösterimi ile Zeybek oyunları etkinliği için getirilen biri de 7. Sınıf öğrencisi olan iki öğrenciye gelinlik ve damatlık giydirilerek, düğün salonunda zeybek oynatılmıştır.
6 Ekim günü Van'ın Beşyol Meydanı'nda polis aracına zarar verdiği gerekçesiyle yüzde 70 zihinsel engelli 22 yaşındaki M.P? darp edilerek göz altına alınmıştı. Hastane raporlarında vücudunun bazı bölgelerinde darp izleri görülmüş ve "Yüzde ve boyunda yaygın hiperemi, basit tedavi yöntemi ile giderilebilir. Hayati tehlikesi yoktur" yönünde sağlık raporu verilmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Van ilinde yaşayan engelli bireylerin sorunlarına ilişkin bakanlığınızın yaptığı bir çalışma var mıdır? Yapılan bir çalışma var ise kamuoyu ile ne zaman paylaşılacaktır?
Van ilinde yaşayan toplam engelli birey sayısı kaçtır? Engellilerin toplam nüfusa oranı nedir?
Van'da yoksulluk nedeniyle destek verilen engelli sayısı kaçtır?
Van'da engellilerin işsizlik oranı ve işgücüne katılma oranı ne kadardır?
Van'da kamu kurumlarında istihdam edilen engeli birey sayısı kaçtır? Engelli bireylerin çalıştığı bu kamu kurumları hangileridir? Engelliler hangi birimlerde istihdam edilmektedirler? Bu işyerinin erişilebilirlik koşulları ne düzeydedir?
Van'da kamu kurumlarında istihdam edilen engeli birey sayısı kaçtır? Engelli bireylerin çalıştığı bu kamu kurumları hangileridir? Engelliler hangi birimlerde istihdam edilmektedirler? Bu işyerinin erişilebilirlik koşulları ne düzeydedir?
Van ceza ve infaz kurumlarında bulunan engelli ve 65 yaş üstü tutuklu ve hükümlü sayısı kaçtır? Van cezaevleri engelli ve yaşlı bireylerin ihtiyaçlarına göre nasıl karşılanmaktadır? Engelli Tutuklu ve hükümlülerin yaşam koşullarına göre olanaklar oluşturulmamışsa bunun gerekçesi nedir?
"Çözüm Sende" adı altında Van'da bulunan bir düğün salonunda düzenlenen etkinlikte "engelli çocuklara gelinlik- damatlık giydirilmesi iddiası" nedeniyle başlatılan bir soruşturma var mıdır? Etkinliği hangi kurum düzenlemiştir? Yetkililer hakkında yürütülen bir soruşturma mevcut mudur?
6 Ekim günü Van'ın Beşyol Meydanı'nda yüzde 70 zihinsel engelli 22 yaşındaki M.P'nin darp edilerek göz altına alınmasına ilişkin bakanlığınızın yaptığı bir soruşturma var mıdır? Bakanlığınız şiddet gören engelli birey için herhangi bir çalışma başlatmış mıdır? Bakanlığınızın personellerinin engelli haklarına ilişkin eğitilmesi amacıyla bir çalışma başlatacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1344244 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Zülküf Uçar tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7292 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü ic zu
Sayı : E-56020453-610-1148-2934/4285 , Konu : Yazılı soru önergesi 09. /01/2024
Sayın Zülküf UÇAR Van Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7292 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
1. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun;
A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fikrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fikrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği,
B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği,
Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
T.C. CC &
Mevzuat Genel Müdürlüğü rn laminer
II- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
IV- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden;
A) Bakanlığımıza ait tüm binalarda 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun uygulama esaslarını içeren TS 9111 "Engelli kişiler ve hareket kısıtlılığı olan kişiler için binalarda erişilebilirlik gereklilikleri" standartlarına göre projelendirme ve inşaat yapılarak fiziki olarak binaya erişimin sağlandığı,
B) Yeni yapılan ceza infaz kurumlarının idari ve ziyaretçi giriş alanlarında engelli rampasının bulunduğu, kurum koğuşlarında engelli hükümlü ve tutukluların kullanımına uygun tuvaletlerin mevcut olduğu, eski tip ceza infaz kurumlarında zemin ile giriş kapısının arasında kot farkının bulunmadığı yerlerde engelli merdiveni ve rampasına ihtiyaç duyulmadığı, zemin ile giriş kapısının arasında kot farkı bulunan ceza infaz kurumlarında ise engelli rampası yapılması amacıyla kurumlardan gelen talepler doğrultusunda genel bütçe ödenekleri gözetilerek bakım onarım çalışmasının yapıldığı, kurumların ana girişinde bulunan boy turnikelerinin olduğu yerdeki göz biyometrisine bağlı 120 cm genişlikte bir çelik kapıdan engelli mahkum, ziyaretçi ve sedye giriş-çıkışının gerçekleştirildiği,
C) Engelli ve yaşlı hükümlü ve tutuklu ile çalışan personele yönelik geliştirilen uzmanlaşma eğitim programı 2023 yılında tamamlanmış olup iki kez program geliştirme çalıştayı bir kez de eğitici eğitimi programı verilmiş, geliştirilen eğitim programının pilot eğitim aşamalarının tamamlandığı, 2024 Yılı Eğitim Planında, Yaşlı ve Engelli Hükümlü ile Çalışan Personelin Uzmanlaşma Eğitimi konulu 9 farklı programda 152 personelin katılımının planlandığı,
Temel eğitim programlarının dışında geçtiğimiz yıllarda işaret dili eğitim programlarının düzenlendiği, bu kapsamda 355 personele işaret dili eğitimi verildiği,
Ç) Proje çalışmaları devam eden kurumlarda, engelli mahkumlar ve personel için asansör yapımının da planlandığı,
D) Van İlinde 28/12/2023 tarihi itibarıyla 42 engelli personelin görev yaptığı,
E) Soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu ve hükümlü sayılarına ilişkin istatistiklere Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "https:/www.cte.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılmasının mümkün olabileceği,
Anlaşılmıştır.
V- Van Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 15/01/2024 tarihli cevapta; soru önergesinde belirtilen olaya ilişkin olarak yürütülen soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htin://vatandaş.uvan.gov.tr adresinden IUaCBvZ - koCnv2B - wzKVvka - MXWA9AS ileerisebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan