HPV aşısının ulusal aşı programına dahil edilmesine ilişkin

HPV aşısının Türkiye'nin Genişletilmiş Ulusal Bağışıklama Programı'na eklenmesi ve ücretsiz olması, uzun zamandır başta kadın örgütleri ve sağlık-emek örgütleri tarafından halk sağlığının korunması ve koruyucu önleyici sağlık hizmeti bağlamında sağlık hakkına erişimin artırılması esasıyla talep edilmektedir.

HPV aşısı, rahim ağzı kanseri başta olmak üzere birçok kanser türünün önlenmesine yardımcı olmaktadır. Bu, toplumda kanser vakalarının azalmasına ve sağlıklı bir toplumun oluşturulmasına katkı sağlamaktadır.

Ücretsiz HPV aşısı, her kesimden insanın aşıya erişimini artırır ve sağlık hizmetlerinde eşitsizliği azaltır. Ekonomik durumu düşük olan bireylerin de aşıya kolayca erişebilmesi, toplumun genel sağlığını iyileştirir.

Rahim ağzı kanseri başta olmak üzere, HPV'nin neden olduğu sağlık sorunları özellikle kadınları etkiler. Ücretsiz HPV aşısı, kadın sağlığını koruma açısından zaruri bir adımdır ve cinsel sağlık haklarına da odaklanmaktadır.

Aşının ücretsiz olması, toplumda HPV'nin önemi ve aşının sağladığı koruma hakkında bilincin artmasına yardımcı olur. Bu da bireylerin sağlıklarına daha fazla dikkat etmelerini sağlar ve dolayısıyla halk sağlığını korur.

Aşılama programları, bulaşıcı hastalıkların yayılmasını kontrol altına alarak salgınları önler. HPV aşısının geniş bir popülasyona ücretsiz olarak sunulması, bu virüsün yayılma hızını düşürerek toplum sağlığını korur.

Aşı programları, halk sağlığına yapılan bir yatırım olarak düşünülebilir. Önleyici sağlık hizmetleri, tedavi maliyetlerini azaltır ve uzun vadede toplumun genel sağlığını iyileştirilir. Ücretsiz HPV aşısı ile aşılanan bireylerin kanser riski azaldığından, sağlık sistemine daha az kanser tedavisi talebi gelir. Bu, sağlık harcamalarında düşüş sağlayarak devletin ekonomik yükünü hafifletin.

Bu nedenlerle, HPV aşısının ulusal aşılama programına alınması ve ücretsiz olarak sunulması, başta kadın sağlığı olmak üzere, halk sağlığını koruma ve sağlık hizmetlerine erişim sağlama açısından önemlidir.

HPV aşısının bedelini karşılamayan SGK"ya, Mart 2022'de Yağmur Varkal adına Önce Çocuklar ve Kadınlar Derneği'nin açtığı davada mahkeme SGK'yı haksız bulmuştur. Mahkeme, aşıyı kendi imkânlarıyla alan Varkal'a bu bedelin geri ödenmesine karar vermiştir. Bu karar, HPV aşısının ulusal aşılama programına alınması için önemli bir emsal karar olarak hala önümüzde durmaktadır.

Bu karara ve Sağlık Bakanı'nın bir yıl önce verdiği ücretsiz HPV aşısı sözünün hala yerine getirilmemiş olması, toplumda hayal kırıklığı ve güvensizlik yaratmıştır. Belirli yaş gruplarındaki çocuklara yönelik ulusal aşı takviminin olmaması ve HPV aşısının henüz bu yaş gruplarında uygulanmamış olması, virüsün yaygınlaşmasının önlenmesi için etkili bir stratejinin eksikliğini göstermektedir. Daha da ötesi, bu belirsizlik aşıya erişimi engellemektedir.

Aşıların Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmaması, hastaların tedavi masraflarını karşılamak için talepte bulunmalarına neden olmuştur. Bu durum, aşıların geniş kitlelere ulaşmasını engellemektedir. Eczacılar, kanser önleyici bir aşının ücretsiz olması gerektiğini savunurken, aşının satışının yapıldığı hastane ve eczanelerde bu aşıların ücretli olarak satılmasını eleştirmektedir.

HPV aşısının fiyatında yaşanan artış, aşının erişilebilirliğini zorlaştırmaktadır. Bir yılda görülen fiyat artışıyla birlikte, aşının ücreti oldukça yüksek bir seviyeye ulaşmıştır. İlaç fiyatlarındaki artış ve zammın etkisiyle, birçok ilacın piyasada bulunamayacak duruma gelmesi, halkın koruyucu tedaviye erişimini engellemektedir. Bu sorunlar, hem aşının maliyetine yönelik ekonomik zorlukları hem de aşının geniş kitlelere ulaşmasını engelleyen sistemsel eksiklikleri içermektedir.

Son olarak, HPV aşıları hala Türkiye'nin Genişletilmiş Ulusal Bağışıklama Programı'na eklenmediğinden ve ücretsiz uygulanmadığından kendi imkanları ile aşıya erişebilen kısıtlı sayıdaki yurttaş emsal dava kararı ile birlikte mahkemeye başvurup alacağını talep etmeye devam etmektedir. Dolayısıyla, bu durum, sadece halkın sağlık hakkına erişimini engellemek ile kalmayıp çok büyük bir kamu zararı yaratmaktadır.

Bu bağlamda;