Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Cezaevinde bulunan hasta bir mahkumun tedavisine ilişkin
Kaynak göster
Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 18 Aralık 2023 tarihinde 7/7724 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 225 gün sonra, 30 Temmuz 2024).
Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Cezaevinde bulunan hasta bir mahkumun tedavisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7724, 18 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7724-kayseri-bunyan-kadin-kapali-cezaevinde-bulunan-hasta-bir-mahkumun-tedavisine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b3cb7b8-60e3-483e-b388-018c80eac654
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 225 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün
96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
SORULAR
12.2023.
Beritan GÜN EŞ ALTIN Mardin Milletvekili
İnsan Hakları Derneği'nin (İHD), 2022 Yılı Türkiye Hapishaneleri Hak İhlalleri Raporu'nu açıkladığı web sayfasında cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerine ilişkin şu ifadelere yer vermiştir:
"Tüm ihlal başlıklarına dair 2022 yılı içinde en az 10.789 ihlal meydana gelmiştir. Her başvurucu ve başvuruların içinde yer alan mahpus sayısına göre ihlaller alınmıştır. Ancak bu ihlallerin tüm mahpuslara uygulandığı düşünüldüğünde ihlallerin yüzlerce katı kadar gerçekleştiğini söylemek abartı olmayacaktır."
Bu ifadelerden de anlaşılacağı üzere cezaevlerinde sistematik olarak hak ihlallerine uğrayan binlerce mahpus bulunmaktadır. Bunlardan biri de Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Cezaevi'nde tutuklu bulunan ağır hasta tutuklu Dicle Bozan'dır.
Dicle Bozan hakkında cezaevlerinde yaşadığı iddia edilen hak ihlalleri şöyledir:
• 2017 yılı Nisan ayında Dersim'de bir çatışmada ağır yaralı olarak yakalandıktan sonra Bozan, hastaneye kaldırılmıştır. Kaldırıldığı hastanede bir bacağı diz altından ampute (kesilmiş) edilmiş ve parçalanmış olup dışarıda olan bağırsakları için kolostomi torbası takılmıştır. Ancak diğer bacağındaki şarapnel parçaları çıkarılmadan ve tedavisi tamamlanmadan Elâzığ T Tipi Cezaevine sevk edilmiştir.
FLU
• Elâzığ Cezaevi'ndeki tedavi imkanlarının yetersizliği nedeniyle Bozan, 2018 yılında tedavi ve ameliyat olması amacıyla İzmir Menemen R Tipi Hapishanesi'ne gönderilmiştir. Ağır hasta mahpus, tek başına kalamayacak durumda olmasına rağmen tek kişilik hücrede tutulmuştur. Geçirdiği kolostomi (bağırsakların dışarı alınması) işlemi sonrasında kesin tedavisi için en geç 3 ay içinde ameliyat olması gereken Bozan'ın ameliyatı ve tedavisi yapılmamıştır.
• Hijyenik bir ortamda sürekli biçimde pansuman edilmesi gereken yaralarına rağmen Bozan, dışarıda olan bağırsaklarını, kolostomi torbasını her gün kendisi temizlemek zorunda kalmıştır. Mahpus, yaralarına kendisi pansuman yapmış ve sıcak su olmadığı için küçük bir demlikte su ısıtarak ve yaralarını poşetlerle sararak banyo-temizlik ihtiyaçlarını gidermeye çalışmış, daha da ötesi bu haldeyken hücre temizliği dahil her işini yine kendisi yapmıştır. Aynı cezaevine tedavi amaçlı getirilen Ergin Aktaş ve Abdullah Turan ile birlikte tedavi ve tıbbi bakım talebi karşılanmadığı için açlık grevine girmiştir.
• İzmir Devlet Hastanesindeki doktorlarca Bozan'ın 3 ay içinde ameliyat olması gerektiği belirtilmiştir. Ancak buna rağmen, Bozan'ın ameliyat ve diğer tedavileri yapılmadan üstelik tüm sevk talepleri de reddedilerek 28 Mayıs 2018 tarihinde yeniden Elâzığ Kadın Cezaevine gönderilmiştir.
• Bozan, Elâzığ T Tipi Kadın Hapishanesinde iken sağlık koşulları elvermediği halde 5 kez ring aracılığı ile hastaneye kaldırılmıştır. Ancak bu 5 gidişte de hiçbir doktora çıkarılmadan tekrar cezaevine geri götürülmüştür.
• Ağır hasta mahpus, daha sonra Elâzığ Kadın Kapalı Cezaevinden Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Cezaevi'ne sevk edilmiştir. Mahpus, ağırlığı fazla olan ve dizden bükülemeyen eski tarz bir protez kullandığı için tuvalet sorunu yaşamıştır. Bünyan Cezaevi İdaresi'nin engelliler için verdiği plastik klozetlerin yetersiz kalması nedeniyle, idareden klozet talep edilmiştir. Ancak getirilen klozetin kullanıma uygun olmaması üzerine iade edilmiş ve yeniden uygun boyutta ve yükseklikte bir klozet talep edilmiştir. Ancak bu sorun, aylar sonra çözülebilmiştir.
• Bacağındaki protezin ağır ve eski tarz olması nedeniyle mahpus; tuvalette rahat çıkamamakta, yürüme ve hareket güçlüğü çekmektedir. Bu durum mahpusun sosyal ilişkilerini de olumsuz yönde etkilemektedir. Protezin 5 yıl kullanım zorunluğu olduğu gerekçesi ile mahpusa yeni bir protezde hala temin edilmemiştir.
Aynı zamanda migren ve epilepsi hastası olan ve kalp rahatsızlığı da bulunan Dicle
Bozanın, epilepsi atakları nedeniyle sık sık baygınlık geçirdiği belirtilmektedir.
Bu bağlamda;
Kaldırıldığı hastanede bir bacağı diz altından ampute (kesilmiş) edilmiş ve parçalanmış olup dışarıda olan bağırsakları için kolostomi torbası takılan Dicle Bozan'ın, diğer bacağındaki şarapnel parçaları çıkarılmadan ve tedavisi tamamlanmadan Elâzığ T Tipi Cezaevine sevk edildiği doğru mudur? Tedavi tamamlanmadan cezaevine sevk emrini kim vermiştir?
Mahpusun tedavi tamamlanmadan hastaneden çıkışışı yapıldıysa, çıkışı işlemleri yapan hastane ve yetkili kişiler ile cezaevine sevkini sağlayan görevliler hakkında herhangi bir soruşturma açılmış mıdır? Açılmadıysa neden?
Ağır hasta mahpus, tek başına kalamayacak durumda olmasına rağmen tek kişilik hücrede tutulmuş mudur? Tutulmuş ise kaç gün hücre de tutulmuştur ve nedeni nedir? Mahpusun geçirdiği kolostomi (bağırsakların dışarı alınması) işlemi üzerinden ne kadar süre geçtikten sonra bağırsak ameliyatı yapılmıştır?
İzmir Menemen R Tipi Hapishanesi'nde iken hasta mahpusun dışarıda olan bağırsaklarının pansumanını kim yapmıştır?
Mahpusun, yaralarını poşetlerle sararak banyo-temizlik ihtiyaçlarını karşılamak için küçük bir demlikte su ısıtarak gidermeye çalıştığı iddiaları doğru mudur?
Aynı cezaevine tedavi amaçlı getirilen Ergin Aktaş ve Abdullah Turan ile birlikte tedavi ve tıbbi bakım talebi karşılanmadığı için mahpus açlık grevine girmiş midir? Bu grevi kaç gün sürdürmüştür?
Mahpusun ameliyat sonrası bakımında yardımcı olabileceğini bildirdiği arkadaşlarının bulunduğu cezaevine sevk talebi neden reddedilmiştir?
Bozan, Elâzığ T Tipi Kadın Hapishanesinde iken sağlık koşulları elvermediği halde 5 kez ring aracılığı ile hastaneye götürüldüğü iddiaları doğru mudur? Bu gidişlerde mahpus kaç kez doktora çıkarılmıştır? Çıkarıldıysa doktorların mahpus hakkında tedavi ve tanıya ilişkin bulguları nelerdir?
Hastaneye götürülmesine rağmen doktora çıkarılmadığı için mahpus ve mahpus yakınlarının son | yılda yaptığı şikâyet ve başvuru sayısı kaçtır?
Engelli ve ağır hasta mahpuslar sağlık koşulları ve durumları elvermediği halde neden ring araçları ile hastaneye götürülmektedir?
Ağırlığı fazla olan ve dizden bükülemeyen eski tarz protez nedeniyle yürüme ve hareket güçlüğü çeken, ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan Bozan'a neden yeni bir protez bacak temin edilmemektedir?
Kullanım süresi dolmadığı gerekçesi ile değiştirilmeyen protez bacağın neden olduğu fiziksel acıya mahpusun yıllarca katlanmasını beklemek, mahpusa işkence değil midir?
Vasisi olmadığı gibi hiçbir geliri de olmayan Dicle Bozan'ın kullandığı ağır ve bükülemeyen protez bacağın değiştirilmesi için bir girişimde bulunacak mısınız?
Mahpusun yaşadığını iddia ettiği hak ihlallerine ilişkin herhangi bir soruşturma açacak
Mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1354937 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7724 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) illa
ADALET BAKANLIĞI Tri Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-18-1541/2277 Konu : Yazılı soru önergesi 519112024
Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN Mardin Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7724 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
Il- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde
ADALET BAKANLIĞI TÜRKİ CUMAURENNİN YZÜNEÜ EA Mevzuat Genel Müdürlüğü ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
C€) Hükümlü ve tutukluların; ayakta ve yatarak tedavilerinde muayene, tetkik, tahlil, kontrol, ilaç, diş protezi ve tıbbi malzemeleri Sağlık Bakanlığı, hastane tarafından temini mümkün bulunmayan tıbbi malzemeler (ortez, protez, gözlük, işitme cihazı, şeker ölçüm çubuğu, vb.) ile ilaç bedelleri ise Adalet Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır.
Ç) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir.
IU- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun;
A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fıkrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği,
B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği,
Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
IV- İzmir, Kayseri ve Elazığ Cumhuriyet Başsavcılıklarıyla yapılan yazışmalara verilen 15/01/2024 ve 17/01/2024 tarihli cevaplarda;
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden RLatzOK - Jgbi5io - FGy5Vn2 - 375VdK- ile erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI rn mr Mevzuat Genel Müdürlüğü
A) Soru önergesinde adı geçen hükümözlünün barındırıldığı Elazığ T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan 09/12/2017 tarihinde Menemen R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği, tedaviyi kabul etmemesi üzerine 16/05/2018 tarihinde Kurumuna iade edildiği, 08/06/2018 tarihinde Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna 24/02/2022 tarihinde ise Kayseri Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği,
B) Menemen R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda odaların tek ve üç kişilik olduğu, adı geçenin suç türü bakımından birlikte kalabileceği başka bir tutuklu bulunmadığından tek kişilik odada barındırıldığı, ancak Kurum odalarında acil çağrı butonlarına ek olarak portatif çağrı butonlarının da bulunduğu, destek ya da müdahaleye ihtiyaç duyanların bu butonları kullandığı, Kurumda 2 doktor, 4 sağlık memuru ve 18 hasta bakıcının görev yaptığı,
C) Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken kolostomi torbasının çıkarılması için yapılan muayene ve tetkikler sonrası 26/11/2018 tarihinde hükümözlünün yatışının yapıldığı, tedavisi tamamlandığında 30/11/2018 tarihinde taburcu edildiği,
Ç) 26/08/2022 tarihinde Kayseri Şehir Hastanesi Ortopedi Polikliniğinde yapılan muayene neticesinde protezden kaynaklı herhangi bir hareket kısıtlılığı olmadığının bildirildiği, protezle ilgili olarak Kuruma biyomedikal teknikerin çağrıldığı ayrıca çeşitli zamanlarda ilgili firmaya gönderilerek tamiratının yapıldığı,
D) Adı geçenin talebi üzerine seyyar klozetin kendisine teslim edildiği,
E) Adı geçenin şikâyetleriyle ilgili olarak Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde Menemen Devlet Hastanesi, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi, Kayseri Şehir Hastanesi, Bünyan Devlet Hastanesi, Bünyan Ceza İnfaz Kurumları Semt Hastanesinin çeşitli poliklinikleri ile Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Hastanesine sevk edilerek muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği,
F) Kurumlarda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü,
G) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtma
Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden RLatzOK - Jgbt5io - FGy5Vn2 - 375VdK- ileerişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan