Öğrencilere ücretsiz yemek desteği verilmesine ilişkin
Kaynak göster
Hikmet Yalım Halıcı (CHP), 29 Aralık 2023 tarihinde 7/8107 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 25 Mart 2024).
Hikmet Yalım Halıcı (CHP, Isparta). “Öğrencilere ücretsiz yemek desteği verilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8107, 29 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8107-ogrencilere-ucretsiz-yemek-destegi-verilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0b0696cb-1e01-4173-9d0a-018cca844765
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 87 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını, Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. Maddeleri gereğince arz ederim.
14 Mayıs Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Genel Seçimleri öncesinde €sKi Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer, okullarda "1 öğün ücretsiz yemek" verildiğini, yemek verilecek öğrenci sayısının 5 milyona çıkacağını vadetmiştir. Ancak bu vaat yerine getirilmediği gibi, bir de milyon 400 bin öğrenciye verilen yemek de kesilmiştir.
Avrupa Birliği'nde (AB) 5 ülkede ücretsiz yemek uygulaması bulunmaktadır. 10 ülkede ise sosyal yardım alanlar veya geliri düşük olan ailelerin çocuklarına ücretsiz yemek verilmektedir. Türkiye ise okul öncesi öğrenciler başta olmak üzere yemek desteği konusunda AB'de son sırada yer almıştır.
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye, Furostat'ın yayınladığı "Çocuklarda yoksulluk veya sosyal dışlanma riski" istatistiklerinde birinci sırada yer almaktadır. Yani Türkiye'de gelir adaletsizliği ve yoksulluk nedeniyle dezavantajlı konumda olan çocuklar dışlanmakta ve ötekileştirilmektedir.
Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) tarafından yayımlanan rapora göre Türkiye'de her beş öğrenciden birinin parası olmadığı için haftada en az bir kez yemek yiyemediği belirtilmektedir. Bu durum, öğrencilerin akademik ve öğrenme süreci performansları üzerinde de olumsuz etkiler yaratmaktadır.
Türkiye, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkeleri arasında, yüzde 19,2 ile son 30 günde yiyecek parası olmadığı için en az bir kez yemek yiyemeyen öğrenci oranı en yüksek olan ülke olmuştur. PISA 2022 ortalama puanları, beslenme sorunları yaşayan öğrencilerin diğerlerine göre akademik olarak geri kaldığını göstermektedir. "Yemek yiyememe sorunu yaşamayan" öğrencilerin ortalama matematik puanı 461 iken; haftada bir kez bu sorunu yaşayanların ortalaması 42 puan daha düşük duruma inmektedir. Bu durum, öğrencilerin beslenme sıkıntılarının eğitim üzerindeki etkilerini açıkça ortaya koymaktadır.
Bütün bu vahim tablo ve verilere rağmen Türkiye?de öğrencilere yemek desteği vermek yerine, öğrencilerin yemeklerine yüksek oranda zamlar yapılmaktadır.
Isparta Fen Lisesinde pansiyon ücretlerine "o 142,60 oranında zam gelmiştir. Öğrencilerin 2023 Aralık ayı yemek bedeli 451,00 TL. olmuştur. Okul yönetimi velilere mesaj göndererek, bütçe kanununda 2024 yılı için pansiyon ücretine 90142,60 oranında zam uygulandığını ifade etmiş ve bahsi geçen bu zam oranı yemek ücretine aynen yansıtılmıştır. Bu ve buna benzer yemek zamları Türkiye'nin her yerinde yapılmaya başlamıştır. Bu zamlar sonrasında çok daha fazla öğrenci yemeğe ulaşamayacak ve bu nedenle de algılama ve öğrenme seviyelerinde gerileme olacaktır.
YOK
Oysa Anayasanın "Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi" başlıklı 42. Maddesinde "Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz" denilmektedir. Oysa çocukların aç şekilde derse girdiği bir ortam Anayasa'nın 42'inci maddesinde belirtilen "çağdaş bilim ve eğitim esasları" anlayışına aykırılık teşkil etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
I — Türkiye'de şu anda kaç öğrenciye ücretsiz yemek desteği verilmektedir? İller sırasıyla ve ayrı ayrı belirtilmek üzere; hangi şehirde kaç öğrenciye ne yemek verilmektedir?
2 — Isparta Fen Lisesinde pansiyon ücretlerine neden zam yapılmıştır? Eğitimde neden kar amacı aranmaktadır? Çocukların gelişimine, tarafı olduğumuz sözleşmelere ve Anayasa'ya aykırı olan bu zamların iptali için harekete geçecek misiniz? Bu zamların iptali için harekete geçmek adına neden beklenmektedir?
3 — Önergenin yanıtlandığı tarih itibariyle; kaç okulda yemek ve pansiyon ücretlerine zam yapılmıştır? Bu okullar hangileridir ve hani illerdedir? Yapılan zam oranı nedir?
4 — 2022 Ocak ila 2023 Aralık ayı arasında geçen sürede kaç öğrenci aç kaldığı veya yetersiz beslendiği için sınıfta bayılmıştır? Tespit edilen bu öğrencilerin akıbetleri ne olmuştur?
5 — 6 Şubat büyük depreminde zarar gören illerimizde öğrencilere yemek desteği verilmekte midir? Bu öğrencilere günde kaç defa ücretsiz yemek verilmektedir?
6 — Seçimler öncesinde iktidarınızın verdiği sözlerden birisi olan *5 milyon öğrenciye ücretsiz yemek" vaadinizi neden tutmadınız? Kaynaklar öğrenciler yerine nereye aktarılmaktadır?
7 — Önergenin yanıtlandığı tarih itibariyle; şu anda Milli Eğitim Bakanlığının işbirliği ve protokol yaptığı kurum, sivil toplum örgütü, vakıf ve dernek sayısı kaçtır? Bunlar hangileridir? Bu protokollerin içeriği nelerdir? Bahsi geçen bu işbirliği ve protokollerde bakanlık olarak ne kadar bütçe harcanmıştır? Hangi dernek ve vakfa ne kadar ödenmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
İlgi o: a) 12.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1359884 sayılı yazınız.
b) 25.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1367290 sayılı yazınız.
c) 26.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1368172 sayılı yazınız.
ç) 02.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1371592 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Isparta Milletvekili Hikmet Yalım HALICI'nın 7/8107, Zonguldak Milletvekili Deniz YAVUZYILMAZ'ın 7/8620, Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ"ün 7/8625, Ankara Milletvekili Kürşad ZORLU'nun 7/8631, İstanbul Milletvekili M. Satuk Buğra KAVUNCU/'nun 7/8841, 7/8843 ve İstanbul Milletvekili Turan Taşkın ÖZER'in 7/8915 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
T.C. ek 83 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımızca 5737 sayılı Vakıflar Kanunu ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu doğrultusunda İçişleri Bakanlığının ilgili birimleri tarafından, Anayasa başta olmak üzere tüm ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilip kabul edilmesi durumunda "Hukuki Tüzel Kişilik" kazanmış yapılar olan STK'larla protokol imzalamaktadır. Bakanlığımızın 2023 yılı itibarıyla yürürlükte olan 2709 protokolü bulunmaktadır. Resmi kurumlarla imzalanan protokol sayısı 1.167, sivil toplum kuruluşları ile 556 ve özel firmalarla da 986 imzalanan protokol bulunmaktadır. Söz konusu protokollerin tamamı; eğitim-öğretim faaliyetlerini destekleyici ve öğrenci menfaatlerini gözeten bir yaklaşımla hazırlanmış olup ülke genelinde veya il/iller bazında uygulanmaktadır. Bu kapsamda imzalanmış tüm protokollerde herhangi bir ödeme yapılması söz konusu değildir.
Bakanlığımıza bağlı resmi pansiyonlu okul ücretleri, Bütçe Kanununun (M) cetvelinde yayımlanan rakamlar doğrultusunda belirlenmektedir.
Depremzede öğrencilerimiz talep etmeleri hâlinde gelir durumuna bakılmaksızın pansiyonlu okullarımızda parasız yatılı olarak barındırılmaktadır.
Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı okullarda kayıtlı öğrenciler için Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nde yer alan "Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında yarım yatılılık" başlıklı 217'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Sınıf rehber öğretmenlerince ekonomik durumlarının yetersiz olduğu belirlenen öğrencilere yardımcı olmak amacıyla genel bütçeden karşılanan ödenekle yarım yatılı kadrosundan öğle yemeği verilir." hükmü gereği yemek vermek için fiziki imkânı bulunan okullarımızda ücretsiz öğle yemeği hizmeti verilmektedir.
Ücreti karşılığı yemek hizmetinden yararlanmak isteyenler, Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliğinin "Pansiyonda ücretli yemek yiyecekler" başlıklı 33'üncü maddesinin birinci fıkrasındaki "Pansiyonların bağlı bulundukları okulların öğretmenleri, memurları ve hizmetlileri ile gündüzlü öğrencileri her gün için kişi başına düşen günlük ücretin 2053 'ini ödemek şartıyla pansiyon tabelasına dahil olarak öğle yemeği yiyebilirler." hükmüne istinaden öğle yemeği hizmetinden yararlanmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği hükümleri gereği Öğrenci Taşıma Uygulaması kapsamında taşınan özel eğitim öğrenci/kursiyerleri dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri ile taşıma yoluyla eğitim kapsamında öğle yemeği verilen okullarda açılan özel eğitim sınıflarına devam eden öğrencilere de öğle yemeği hizmeti verilmektedir.