İzmir'in Buca ilçesindeki bir köy okulunun isminin değiştirilmesine ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 5 Ocak 2024 tarihinde 7/8222 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 11 Mart 2024).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “İzmir'in Buca ilçesindeki bir köy okulunun isminin değiştirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8222, 5 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8222-izmir-in-buca-ilcesindeki-bir-koy-okulunun-isminin-degistirilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/078e536e-495b-4987-8940-018ce947bcbc
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 66 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın
98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İbrahim AKIN İzmir Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bir tür hatırlama biçimi olan kolektif hafıza, geçmiş ve gelecek arasında köprü kurarak toplumun veya grupların ortak kimliğe sahip olmasını mümkün kılan hatırlama biçimidir. Toplumsal hafıza ya da kültürel hafıza olarak da bilinen bu hafiza biçimi, sosyal bir bağıntı işlevi görür ve aktörler kültürel, sosyal, ekonomik ve simgesel sermayelerinin inşasıyla varlığını devam ettirir. Sosyal bir inşa ürünü olan kolektif hafıza, iktidarlar tarafından, yeniden oluşturulmuş kendi değer, norm, düşünce yapısı, vb. pratiklerin toplum tarafından benimsenmesi için başvurulan bir hatırlama aracıdır.
Dün kamuoyuna yansıyan, 12 Eylül darbe zihniyetinin, Diyarbakır Cezaevi'de kanlı işkenceci faili olan Esat Oktay Yıldıran?ın isminin, İzmir Buca Belenbaşı"ndaki bir köy okuluna verilmesi tam da yukarıda bahsi geçen ve iktidar tarafından yeniden oluşturulmaya aday bir değer halinin talihsiz bir örneğidir. Yüzlerce insanı işkenceden geçiren, insanlık dışı muameleye maruz bırakan, bir çoğunun sakatlanmasına yol açan, psikolojik travma yaratan ve bir çoğunun ise ölümünün faili olan bu şahsın isminin bir okul duvarında sergilenmesi, devletin tarihsel olarak neyi başarı olarak görüp, neyi temsil etmek istediğinin göstergesidir.
Kamuoyunda birçok çevreden tepki gören, hakkında çok sayıda şikâyet bulunan, Diyarbakır Cezaevinde tutuklulara ve hükümlülere yapılan işkenceyi sistematik ve sürekli hale getirmekle suçlanan bir bireyin isminin övgü ile bir okul duvarına verilmesi, o okuldaki öğrencilerin hergün o ismi görerek, mevcut şiddet hafızasını yeniden üretmesi kabul edilebilir değildir.
Bu bağlamda;
I- 1980 darbesi sonrasın 1981-1983 yılları arasında Diyarbakır Cezaevi'nde görev yapan, birçok tutuklu ve hükümlüye yapılan işkencenin birinci derecede sorumlusu olarak tanınan bir bireyin isminin bir köy okuluna verilmesinin gerekçesi nedir?
SORULAR
Adı geçen okulun adı daha önce Belenbaşı İlkokulu iken, binasının yenilenmesi sonrasında adının Esat Oktay Yıldırım olarak değiştirilmesi kimler tarafından teklif edilmiştir?
İsmi değiştirilen okulda, çocuklara, ailelerine ve köy halkına isim değişikliğinin gerekçesi olarak ne gibi bir açıklama yapılmıştır? Okullarının duvarında ismi bulunan işkencecinin icraatleri nasıl aktarılmıştır?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2021'de "Adı zulümle, azapla, insanlık dışı muamele ile anılan Diyarbakır Cezaevi'ni kültür merkezi olarak hizmete sunacağız" dediği bir mekanın zulüm öznesi Esat Oktay Yıldıran'ın ismi o okul duvarından kaldırılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 08.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1355405 sayılı yazınız. ©) 17.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1363141 sayılı yazınız.
ç) 22.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1363964 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili Saliha Sera KADIGİL'in 7/6882, Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/7919, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/7923, İzmir Milletvekili İbrahim AKIN"ın 7/8222 ve Karabük Milletvekili Cevdet AKAY''ın 7/8371 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI de Strateji Geliştirme Başkanlığı . ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Kurum adları; Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapatma ve Ad Verme Yönetmeliği'nin "Ad verme yetkisi" başlıklı 15'inci maddesinde yer alan "Okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarına il milli eğitim komisyonu kararına dayalı olarak Valilikçe, diğer kurumlara ise il milli eğitim komisyonu kararına dayalı olarak valilik teklifi üzerine Bakanlıkça verilir." hükmüne göre verilmektedir.
İzmir Valiliğince konuya ilişkin olarak:
Buca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne şehadet belgesiyle başvuran Serpil YILDIRAN'"ın, eşi Şehit Binbaşı Esat Oktay YILDIRAN "ın anısını yaşatmak için Buca ilçesinde bulunan bir okula isminin verilmesini talep ettiği, Buca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 28.03.2023 tarihli ve 73267606 sayılı Kaymakamlık uygun görüşlü yazısı, 05.04.2023 tarihli İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ad Verme Komisyon Kararı ve İzmir Valilik Makamının 15.04.2023 tarihli ve 774535058 sayılı Valilik Oluru ile Buca ilçesindeki bir okula "Şehit Esat Oktay Yıldıran İlkokulu" isminin verildiği, okulun isminin Valilik Makamının 26.12.2023 tarihli ve E-82729504-105.03-92997216 sayılı Valilik Oluru ile "Belenbaşı İlkokulu" olarak değiştirildiği belirtilmiştir.