MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve yaşanan iş kazalarına ilişkin
Kaynak göster
Ayça Taşkent (CHP), 19 Ocak 2024 tarihinde 7/8626 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 11 Mart 2024).
Ayça Taşkent (CHP, Sakarya). “MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve yaşanan iş kazalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8626, 19 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8626-mesem-araciligiyla-calistirilan-ogrencilere-ve-yasanan-is-kazalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bb0cc429-829b-4f05-83b7-018d3135efb2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 52 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 47 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince talep ederim.
Ayça Taşkent Sakarya Milletvekili
Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ortaöğretim kademesinde bulunan meslek okulları, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak 9 Aralık 2016'da Resmi Gazete'de yayımlanan kararla kurulmuştur. MESEM öğrencileri haftada 1 gün okulda teorik eğitim, 4 gün işletmelerde pratik eğitim almaktadır. Mesleki eğitim ilk seneden son seneye kadar devam etmekte, öğrenciler üçüncü yılın sonunda kalfalık sınavına, dördüncü yılın sonunda da ustalık sınavına girmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Çocuk hakları alanında çalışan uzmanlar, Mesleki Eğitim Merkezleri'ni "öğrencilerin eğitim hakkını ihlal ederek ucuz iş gücü olarak kullanılması ve çocuk işçiliğini meşrulaştırması" nedeniyle eleştirmektedir.
Son haftalarda MESEM kapsamında çalışan öğrenciler, çalıştıkları yerlerde ihmaller sonucunda hayatını kaybetmişlerdir. Diyarbakır'da Şehit Abdulvahap Çokur Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencisi 17 yaşındaki Ömer Çakar, Akçaburgaz Mahallesi'ndeki demir-çelik fabrikasında staj yapan 14 yaşındaki Arda Tonbul hayatını kaybetmiştir.
Bu bağlamda;
I) MESEM kapsamında kaç öğrenci "stajyer" olarak çalıştırılmaktadır? Bu öğrencilerin çalıştırıldığı iş kolu, yaş, cinsiyet, yaşadıkları illere göre dağılımı nedir?
SORULAR
Kurulduğu tarihten önergenin yanıtlandığı tarihe kadar geçen sürede, MESEM kapsamında çalıştırılan kaç öğrenci çalıştıkları sırada iş kazası geçirmiştir?
Bu öğrencilerin kaçı iş kazası sonucu hayatını kaybetmiştir? Hayatını kaybedenlerin çalıştırıldığı iş koluna, yaş, cinsiyet ve yaşadıkları illere göre dağılımı nedir?
Bu öğrenciler arasında iş kazası nedeniyle hayatına engelli olarak devam etmek zorunda kalan öğrenci var mıdır? Var ise engelli olarak hayatına devam etmek zorunda kalan öğrencilerin çalıştırıldığı iş koluna, yaş, cinsiyet ve yaşadıkları illere göre dağılımı nedir?
MESEM'ler herhangi bir kurum tarafından denetlenmekte midir? Eğer gerekli denetlemeler yapılıyor ise denetleme sonucunda uygun bulunmayan işletmeler hakkında bir yaptırım uygulanmakta mıdır?
Hayatını kaybeden öğrencilerin ölümleri ile ilgili soruşturma başlatılmış mıdır?
Yaşanan ölümlerin arkasındaki ihmal iddiaları gerçeği yansıtmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 25.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1367290 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN"ın 7/8504, Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/8616, Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/8624, Sakarya Milletvekili Ayça TAŞKENT'in 7/8626, İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7/8628 ve Mersin Milletvekili Perihan KOCA'nın 7/8629 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Milli Eğim Bakanı
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumları denetleme yetkisi; 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin, "Teftiş Kurulu Başkalığı" başlıklı 320'nci maddesinin (ç) bendinde yer alan "Bakanlık teşkilatı ve personeli ile Bakanlığın denetimi altındaki her' türlü kuruluşun faaliyet ve işlemlerine ilişkin olarak, usulsüzlükleri önleyici, eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla, Bakanlığın görev ve yetkileri çerçevesinde denetim, inceleme ve soruşturma iş ve işlemlerini müfettişler aracılığıyla yapmak" hükmü ile Teftiş Kurulu Başkanlığına, "Taşra teşkilatı" başlıklı 327'nci maddesinin 3'üncü fıkrasında yer alan "İ/ milli eğitim müdürlüklerinde, her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarının rehberlik, işbaşında yetiştirme, denetim, değerlendirme, inceleme, araştırma ve soruşturma hizmetlerini yürütmek üzere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24'üncü maddesi uyarınca eğitim müfettişi ve eğilim müfettiş yardımcısı istihdam edilebilir." hükmü ile de il milli eğitim müdürlüklerine verilmiş olup, hazırlanan çalışma programları doğrultusunda denetimler yürütülmektedir.
Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi Şehit Abdulvahap Çokur Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Öğrencisi Ö.Ç'nin, işletmede stajını yaparken hayatını kaybetmesi ile ilgili olarak, Diyarbakır İli Kayapınar Kaymakamlığının 04.01.2024 tarihli ve 93650738 sayılı Oluru kapsamında eğitim müfettişleri tarafından inceleme-soruşturma çalışmaları yürütülmekte olup, halen devam etmektedir.
İstanbul'da bulunan bir Mesleki Eğitim Merkezinde (MESEM) öğrenci olan A.T'nin, staj yaptığı fabrikada yaralandıktan sonra hayatını kaybetmesi ile ilgili olarak, İstanbul Valiliğinin 18.01.2024 tarihli ve 94650681 sayılı Oluru kapsamında eğitim müfettişleri tarafından inceleme-soruşturma çalışmaları yürütülmekte olup halen devam etmektedir.
Mesleki eğitim merkezi programında ustalık telafi programı ve diploma telafi programı dâhil toplam öğrenci sayısı 1.104.502'dir.
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun "Denetleme ve ceza" başlıklı 41'inci maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Bakanlıkça; iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca denetlenir. Denetimle ilgili raporlar valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği yapılır." hükmü yer almaktadır. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre öğrencilere mesleki eğitim yaptırmak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır. Öğrenciler, usta öğretici gözetiminde ve bir program dâhilinde işletmede beceri eğitimi alırlar. Öğrencilerin işletmede aldıkları beceri eğitimleri, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin "Koordinatör öğretmen görevlendirilmesi" başlıklı 88?inci maddesi kapsamında görevlendirilen koordinatör öğretmenler tarafından düzenli olarak kontrol edilmektedir.