Birleşik Arap Emirlikleri ile enerji üretimi konusunda yapılan anlaşmaya ilişkin
Kaynak göster
Adnan Şefik Çirkin (İYİ Parti), 19 Ocak 2024 tarihinde 7/8816 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 21 Mart 2024).
Adnan Şefik Çirkin (İYİ Parti, Hatay). “Birleşik Arap Emirlikleri ile enerji üretimi konusunda yapılan anlaşmaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8816, 19 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8816-birlesik-arap-emirlikleri-ile-enerji-uretimi-konusunda-yapilan-anlasmaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6f3c6e8c-1489-49af-a908-018d301c8d1e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasanın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yâzılı plarak cevaplandırılmasınıarzederim...../...../.....
Adnan Şefik ÇİRKİN Hatay Milletvekili
Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek TBMM'deki bütçe görüşmelerinde yaptığı konuşmada küresel ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde bulunarak aşağıdaki ifadeleri kullanmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (16 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
"Enerjide dışa bağımlılığı azaltmak için yerli ve yenilenebilir enerji kapasitesini artırma çabalarını yükselteceğiz. Özellikle önümüzdeki dönemde yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırıyoruz. Seyahatlerimin hemen hemen hepsinde ana gündem maddelerinden bir tanesi yeşil ve dijital dönüşüm olmuştur. Biz hiç kimseden kaynak istemedik, hiç kimseden para istemedik, Türkiye'nin paraya ihtiyacı yok."
Bununla birlikte "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Hükümeti Arasında Enerji ve Doğal Kaynaklar Alanında Stratejik Ortaklık Çerçeve Anlaşması" imzalanmış, Anlaşmanın uygun bulunmasına dair Kanun Teklifi TBMM Dışişleri Komisyonuna havale edilmiştir.
Anlaşma kapsamında Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin işbirliği alanları aşağıdadır:
"a) Yenilenebilir ve Temiz Enerji -2500 MW'a kadar deniz üstü rüzgar projesi/projeleri
-3000 MW'a kadar optimize batarya depolamalı karasal rüzgar ve güneş enerjisi projesi/projeleri
-Yeşil hidrojen ve/veya yeşil amonyak üretmek için 5000 MW'a kadar yenilenebilir ve temiz enerji projeleri
-2000 MW'a kadar pompaj depolamaları hidroelektrik santral projesi/projeleri
b) Şebeke ve İletim
-1000 MW'a kadar batarya depolama projesi/projeleri
-Üçüncü ülkelerde enterkonneksiyon projeleri
c) Termik Santraller
-İstanbul Ambarlı'da yer alacak 1200 MW-1800 MW kombine çevrim enerji santrali de dahil olmak üzere, 3000 MW'a kadar kombine çevrim gaz türbini enerji santrali projesi / projeleri
-3000 MW'a kadar temiz ve yerli kömür yakıtlı enerji santral projesi/projeleri."
Öte yandan, 10 yıl süreyle yürürlükte kalacak anlaşma kapsamında BAE tarafı ve tayin edilmiş kuruluşları dışında herhangi bir yatırımcı ile söz konusu Proje için belirlenen sahalar üzerinde herhangi bir Projenin geliştirilmesi için doğrudan veya dolaylı olarak müzakere etmeyecek veya anlaşma yapmayacak veya söz konusu sahanın rakip bir proje için kullanılmasına izin vermeyecektir.
Bu kapsamda;
I- Bakanlığınızın ülkemizin yeşil dönüşüm (enerji) kapsamında programında yer alan projeleri nelerdir? Bu projeler için ne kadar kaynağa ihtiyaç duyulmaktadır?
SORULAR
Türkiye'nin Uluslararası Enerji Stratejisi "yerli ve yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payını artırmak" iken milli ve yerli enerji yatırımlarını ülkemiz kaynakları ile gerçekleştirmek yerine Birleşik Arap Emirlikleri ile 10 yıl boyunca bağlayıcı olacak enerji anlaşmaları neden yapılmıştır?
Bahse konu anlaşma ile "işbirliği alanları" diye tanımlanan alanların BAE dışında her şirkete ve diğer ülkelere kapatılmasının gerekçesi nedir?
İşbirliği alanlarının sadece BAE ile sınırlanması Türkiye'nin enerji konusunda bahse konu ülkeye bağımlı olmasına neden olmayacak mıdır?
BAE, bu anlaşmalar kapsamında Türkiye'ye ne kadarlık bir yatırım planlamaktadır? BAE enerji yatırımları için ne kadar finansman sağlamayı taahhüt etmiştir?
Türkiye, BAE ile yapılacak enerji projeleri için ulusal iletim sisteminde tahsis edeceği "yeterli kapasite" ne kadardır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO 282 | 718816
Ülkemiz temiz enerji yatırımlarında öncü ülkeler arasında yer almakta olup, yenilenebilir enerji kurulu gücünde Avrupa'da beşinci, dünyada on ikinci sırada bulunmaktadır. Avrupa'da rüzgâr kurulu gücünde yedinci, güneş kurulu gücünde sekizinci, jeotermal kurulu gücünde birinci, hidroelektrik kurulu gücünde ise ikinci sıradadır. Yakalamış olduğumuz bu başarılarının yanı sıra 2035 yılına kadar portföyümüze 60 GW yenilenebilir enerji kaynağı daha ekleyerek yenilenebilir enerji kapasitemizi üç kattan fazla artırmayı hedefliyoruz. Söz konusu yenilenebilir enerji kaynaklarının şebeke entegrasyonu için ise 2030 yılına kadar 10 milyar dolarlık şebeke yatırım planımız bulunmaktadır.
Yine temiz enerji yatırımları kapsamında; 2035 yılına kadar her yıl 3500 MW güneş, 1500 MW rüzgâr ve toplamda 5000 MW offshore rüzgâr yatırımı yapılmasını planlıyoruz. Türkiye Ulusal Enerji Planı'na ek olarak Bakanlığımız ilgili kuruluşu Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) tarafından "Türkiye Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası" Ocak 2023'te yayımlanmış olup, açıklanan strateji belgesine göre elektrolizör kurulu güç kapasitemizin 2030 yılında 2 GW, 2035 yılında 5 GW ve 2053 yılında 70 GW olmasını; yeşil hidrojenin üretim ve depolanmasında ise yerel bileşenlerin kullanılmasına yönelik teşvik mekanizmalarının oluşturulmasını hedefliyoruz.
Ülkemizin 2053 yılı net sıfır hedefi esas alınarak hazırlanan ve 2020-2035 yıllarını kapsayan uzun vadeli Türkiye Ulusal Enerji Planı'na Bakanlığımızın https://enerji.gov.tr/Media/Dizin/ElGM4r /Raporlar/TUEP/TWC30BCrkiye Ulusal Enerji PlanC4WB1.pdf internet adresinden erişim sağlanabilmekte olup, bu plan çerçevesinde belirlenen hedeflerimize yönelik olarak yürüttüğümüz tüm faaliyetler, Ülkemizin enerjide bağımsız bir konuma gelebilmesi, enerji arz güvenliğimizin sağlanması ve temiz enerji yatırımlarının artırılması esasına dayanarak devam etmektedir.
Ülkemiz ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasında yapılan enerji anlaşması yenilenebilir ve temiz enerji başta olmak üzere elektrik üretim tesisleri, elektrik şebekesi altyapı yatırımları, tabii kaynaklar ve yeni teknolojiler ile enerji verimliliği hususlarındaki iş birliği alanlarını içermekte olup, mezkur anlaşma enerji alanlarında geliştirilecek projeler ile enerji arz güvenliğimizin tahkimine ve 2053 yılı için belirlediğimiz "Net-Sıfır Emisyon" hedefimize katkı sağlayacaktır.
Söz konusu anlaşmada iş birliği alanlarının BAE dışında bir ülkeye ya da şirkete kapatıldığına veya BAE ile sınırlandırıldığına yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca, anlaşmada yer alan toplam yatırım miktarının yaklaşık 29,7 milyar ABD Doları olduğu değerlendirilmektedir.
Anlaşmadan bağımsız olarak, herhangi bir lisanslı elektrik üretim tesisi için ihtiyaç duyulan bağlantı kapasitesi mer'i mevzuata istinaden Türkiye Elektrik İleim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından tahsis edilmektedir.
Alparslgfı BAYRAKTARBakan