Ülke genelindeki üniversitelere kayıtlı yabancı öğrencilere ilişkin
Kaynak göster
Kadim Durmaz (CHP), 2 Şubat 2024 tarihinde 7/9187 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 172 gün sonra, 23 Temmuz 2024).
Kadim Durmaz (CHP, Tokat). “Ülke genelindeki üniversitelere kayıtlı yabancı öğrencilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9187, 2 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9187-ulke-genelindeki-universitelere-kayitli-yabanci-ogrencilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5c3e1599-ad97-4a1b-a5f4-018d6a05d057
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 172 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 165 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın TC. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz
Kadim DURMAZ Tokat Milletvekili ederim.
Türkiye'deki üniversitelerde uluslararası öğrenci sayısı giderek artmaktadır. Bu durum, kentlerimizin sosyo- ekonomik ve demografik yapısını büyük ölçüde değiştirmektedir. Danışmanlık şirketleri aracılığıyla ücret ödeyerek, puan şartı, yeterlilik vs. aranmaksızın üniversitelerimize kaydolan yabancı uyruklu öğrencilerin kabul şartları tartışmalıdır. Yabancı öğrencilerin her üniversitenin kendisi tarafından düzenlenen sınavlara girip belirli bir puan alması gerekmektedir. Fakat özel üniversiteleri tercih eden yabancı öğrenciler, bu okullara sınavsız bir şekilde kabul edilip eğitim alabilmektedir. Tüm bu süreçte, öğrencilere danışmanlık şirketleri aracılık etmektedir. Ülkemizde ikamet izni, vatandaşlık hakkı gibi vaatlerle pazarlama tekniği geliştiren bu danışmanlık şirketlerinin denetimden uzak bir şekilde üniversitelerle anlaşma yaptığı da bilinmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Görünürde birçok kabul kriteri olsa da kimi üniversiteler bu öğrencileri "sınavsız", yalnızca lise diploma notlarına bakarak alıyor. Çoğunluğu Afrika, Ortadoğu ve Türk Cumhuriyetlerinden gelen öğrencilere destek veren danışmanlık şirketlerinden birinin web sitesinde, "Yabancı öğrenciler Türkiye'de sınavsız üniversite okuyabilir. Sınavsız yabancı öğrenci kabul eden üniversiteler vakıf üniversiteleridir. Halk dilinde "özel üniversite" diye bilinen üniversitelerde yabancı uyruklu öğrenciler için özel kontenjanlar ayrılmaktadır.
Öğrencilerin Yabancı Öğrenci Sınavı'na girmeden eğitim alabilecekleri toplam 76 üniversite vardır. "Kabulünüzü yüzde 100 garantili bir şekilde sağlıyoruz" denilerek, süreç pazarlanmaktadır.
Yabancı uyruklu öğrenci sayısında olağandışı durumlar görünen yükseköğretim kurumları için inceleme başlatılması, üniversitelerimizin kalitesi ve kentlerimizin yapısı içim oldukça önemlidir. Yabancı uyruklu olup liseyi orta derecede tamamlamış herkesin rahatlıkla kaydolabileceği Oo üniversite (o programlarıyla (Ooülkemizde (Oo yükseköğretim O giderek itibarsızlaştırılmakta, pek çok üniversite artık minimum çabayla diploma alınan yerlere dönüşmektedir.
Yabancı uyruklu öğrencilerin üniversite kaydını ülkemizde kalmak ve Avrupa ülkelerine geçişte basamak olarak kullanmak adına yaptığı düşünülmektedir. Bu nedenle öğrenci kabulü konusunda ciddi bir denetleme mekanizması oluşturularak, hem öğrencilere danışmanlık yapan şirketler, hem de kabul alan üniversiteler denetlenmelidir. Bu denetleme özellikle ve öncelikle yabancı öğrenci kabulünde rekor kıran Karabük, Tokat GOP ve Kütahya üniversitelerinde ivedilikle yapılmalıdır.
2013 yılında 2332 olan Afgan öğrenci sayısı bugün 9203 sayısına ulaşarak 5'e katlanmıştır. Yine Suriyeli öğrenci sayısı 2013 yılında 1786 iken bugün 68 bin 213 sayısına ulaşmıştır.
İlimiz Tokat'ta bulunan Gazi Osman Paşa Üniversitesi'nde de yabancı öğrenci sayısı dikkat çekici seviyelere ulaşmıştır. Tüm bu veriler göz önünde bulundurularak yabancı öğrencilerin bulundukları üniversitelere ve ikamet ettikleri bölgelere yönelik demografik ve sosyolojik etkileri araştırılmalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye genelinde vakıf üniversitelerine, devlet ve özel üniversitelere kayıtlı yabancı öğrenci sayısı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle kaçtır?
Ülkemizde üniversiteye kayıtlı olmak suretiyle bulunan yabancı öğrencilerin uyrukları nedir? Bunların üniversitelere göre dağılımı nasıldır?
Yabancı öğrencilerin ülkemize giriş şekli nasıldır? Dolaylı başvurular denetlenmekte midir?
Yabancı öğrencilerin üniversitelere kabulü için aranan şartlar nelerdir? Bu konuda bir denetim mekanizması bulunmakta mıdır?
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinde eğitim gören aktif kayıtlı yabancı öğrenci sayısı kaçtır? Son beş yılda bu üniversitemizde eğitimini tamamlayan yabancı öğrenci sayısı kaçtır?
Yabancı öğrencilere aracılık eden firmaların sitelerinde öncelikli cazibe unsuru olarak "ikamet izni" bulunuyor denilmektedir. Bu bağlamda Tokat'ta üniversite kaydıyla gelerek ikamet alan yabancı öğrencilerin uyruklarına göre dağılımı nedir?
Tokat GOP Üniversitesinde yabancı öğrenciler için belirlenen kabul şartları nelerdir?
GOP Üniversitesinde bulunan yabancı uyruklu akademisyen sayısı kaçtır? Ülkemizden binlerce nitelikli akademisyen göç ederken, yabancı uyruklu akademisyenlerin istihdamının gerekçesi nedir?
Sınav şartı aranmaksızın yabancı öğrenci kabul eden üniversiteler hangileridir?
Vakıf ve devlet üniversiteleri yabancı öğrenci alımında merkezi YÖS'ü esas alınacak mıdır?
Mezun olan yabancı öğrencilerden kaçı mezuniyet sonrası ülkelerine geri dönmüştür?
Öğrenci olarak ülkemize gelip, vatandaşlık alan öğrenci bulunmakta mıdır?
Öğrencilerin üniversiteye girişlerinde danışmanlık yapan şirketler hangileridir? Bu konuda danışmanlık vermek için herhangi bir sınırlama var mıdır? Bu şirketlere dönük herhangi bir denetleme yapılmakta mıdır?
Ticari amaçlı aracı kuruluşların üniversitelerle anlaşma yapmaları konusunda bir denetleme kurulu oluşturmayı düşünüyor musunuz?
KYK yurtlarında yabancı öğrenciler için kontenjan ayrılmış mıdır? Kontenjan var ise yurtlarda kalan toplam yabancı uyruklu öğrenci sayısı kaçtır?
İkamet izni için öğrenci olma şartı dışında aranan özellikler nelerdir? Öğrenci olarak ülkemize gelen yabancı uyruklu kişilerin sabıka kaydı vs. gibi unsurlar incelenmekte midir? Bu kişilerin güvenlik denetimleri hangi kurumlarca yapılmaktadır?
Salgınlar ve bulaşıcı hastalıklarla mücadele verdiğimiz bir süreçte, ülkemize giriş yapan yabancı öğrencilerin, ülkemize gelmeden önce sağlık taraması yapılmış mıdır?
Yabancı öğrencilere aynı zamanda çalışma izni verilmekte midir? Yabancı öğrencilerden çalışma kaydı bulunanların sayısı kaçtır?
Yabancı öğrencilerin demografik yapı ve sosyo-kültürel yapı üzerindeki etkileri analiz edilmiş midir?
Üniversiteye gelen yabancı uyruklu öğrencilerin Avrupa'ya geçiş yaparken yakalandığı haberleri doğru mudur? Bu şekilde yakalanan öğrenci sayısı kaçtır? Ülkemizin bir geçiş alanı olarak kullanılmasını önlemeye yönelik çalışmalarınız nelerdir?
Puan, mezuniyet derecesi ve sınav şartı aranmadan üniversitelerimize kabul edilen yabancı öğrencilerin okullardaki eğitim kalitesi üzerindeki etkileri nelerdir?
Her ülke ve her program için kontenjanlar YÖK ve üniversiteler tarafından sınırlandırılacak mıdır?
AB ülkeleri politikaları gereği başarılı öğrencileri ülkelerine kabul ederek değerlendirirken, birçoğu az gelişmiş ülkelerden puan şartı olmaksızın gelen öğrencileri ülkemizde kalmaları yönünde desteklemektedir. Ülkemize gelen yabancı öğrencilere AB Tarafından ekonomik destek verildiği, ülkemizde kalmaları için teşvik edildikleri doğru mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
İlgi o :a) 11.10.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1301565 sayılı yazınız.
b) 07.11.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1315339 sayılı yazınız.
c) 29.11.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1332450 sayılı yazınız.
ç) 17.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1363141 sayılı yazınız.
d) 25.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1367290 sayılı yazınız.
e) 08.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1375660 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk OGERGERLİOĞLU'nun 75124 ve 76453, Hatay Milletvekili (Mehmet GÜZELMANSUR'un 7/5125, Diyarbakır Milletvekili Sevilay ÇELENK ÖZEN'in 7/5841, Frzurum Milletvekili Meral DANIŞ BEŞTAŞ'ın 778223, Adana Milletvekili Orhan SÜMER'in 7/8627 ve Tokat Milletvekili Kadim DURMAZ'ın 7/9187 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
TXT Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 22067 sayılı konuya ilişkin yazıları Ekte yer almaktadır.
Wer b 777 re NC
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI mile Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
Sayı O:E-57802651-610-22067
Konu :Soru Önergeleri (Strateji Geliştirme Başkanlığı)
Tokat Milletvekili Kadim DURMAZ tarafından verilen 7/9187 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6287 sayılı Kanun'la değişik 45/f maddesinde yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretiminin tamamını (lise) yurtdışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede belirlenen ve Kurulumuzun adresinde yer alan www.yok.gov.tr Öğrenci başlığı altındaki Kendi İmkanları İle Eğitim Alacaklar kısmında yer alan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslarda yurt dışından öğrenci kabulü kontenjanlarına başvurabilecek adaylar için kriterler belirlenmiştir.
Çeşitli tarihlerde yapılan Yükseköğretim Kurulu toplantılarında belirlenen Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar uyarınca yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde kendi imkanlarıyla ülkemizde ön lisans ve lisans eğitimi almak isteyen ve başvuru şartlarını sağlayan adayların, bir ortaöğretim kurumundan mezun olması ve her üniversite tarafından belirlenen, Başkanlığımızca da uygun görülen sınav ve puanlara (IR-YÖS, YÖS, Abitur, SAT, IB, GCE AL, Tawjihi, ortaöğretim not ortalaması gibi) sahip olması, bu belgeler ve üniversitenin talep edeceği diğer belgeler ile doğrudan üniversiteye başvurması ve üniversite tarafından değerlendirmeye alınması gerekmektedir.
ÖSYM tarafından yılda 2 kez düzenlenen TR-YÖS sonuçları tüm yükseköğretim kurumlarımız tarafından kullanılacaktır. TR-YÖS'ün her ülkede düzenlenemiyor olması nedeniyle yükseköğretim kurumlarımız, yurt dışından öğrenci kabul kriterlerinde TR-YÖS ve diğer uluslararası sınav, ilgili ülkenin ulusal sınavı, not ortalamaları gibi üniversitelerince belirlenmiş olan yönerge veya kriterlerinde yer alan sınav ve puanları başvuru kabulde kullanmaya devam edebileceklerdir.
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi 2023-2024 eğitim ve öğretim yılı için yurt dışından öğrenci kabul kriterlerini; farklı üniversitelerin ulusal sınavları veya uluslararası sınavlardan en az 50/100 puan / lise not ortalaması en az 50/100 puan / Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜYÖS) ve diğer üniversitelerin yaptığı YÖS'ten en az 40 puan alanların bu kontenjanlara başvurabileceği olarak belirlemiş olmakla birlikte TR-YÖS sonucunu da başvuru kriterlerine eklemiştir. 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren devlet yükseköğretim kurumlarının kendi YÖS'lerini düzenlemeyeceği ve diğer yükseköğretim kurumları tarafından düzenlenen YÖS sonuçlarını kullanamayacağına ilişkin Yükseköğretim Kurulu kararı çerçevesinde bu madde (TOGÜYÖS) kriterlerinde yer almayacaktır. giz İF
Yükseköğretim kurumlarımız bünyesinde bulunan programlarda yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları için üniversite önerileri değerlendirilerek Yükseköğretim Kurulu tarafından karara bağlanmaktadır. Kendi imkanları ile eğitim görmek üzere yükseköğretim kurumlarımızda ayrılan bu kontenjanlarda uyruk sınırlaması bulunmamaktadır. Söz konusu adayların başvuruları, yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları içinde üniversiteler tarafından değerlendirilmektedir.
Ülkemizin Covid-19 ile mücadelesinin olumsuz etkilenmemesi açısından yükseköğretim sistemimize kayıtlı öğrencilerin aşılanması ve bunun için öğrencilerin HES kodu üzerinden veya dijital aşı karnesi üzerinden yükseköğretim kurumlarımızca takip edilmesinin büyük önem taşıdığı, yükseköğretim sistemimize kayıtlı öğrencilerin aşı durumlarının takibinin yapılabilmesi için yükseköğretim öğrencilerine ait HES kodu verilerinin Başkanlığımız ve yükseköğretim kurumlarımızla paylaşılması hususu ile uluslararası öğrencilerin ülkemize girişte pasaport işlemlerinin yapıldığı mekanlarda öğrenci belgesi veya öğrenci kabul belgesi ve pasaport numaralarıyla Covid-19 aşısı yapılması hususu Sağlık Bakanlığından talep edilmiştir.
Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans, yüksek lisans ya da doktora öğrenimi görecek yabancılara öğrenci ikamet izni verilmesine ilişkin konu Göç İdaresi Başkanlığının görev alanına girmektedir. Yabancı uyruklu öğrencilerin ülkeye giriş şekli, denetlemesi, ülkede kalış şartları, çalışma izni verilmesi, mezuniyetten sonra ülkeden çıkışları, KYK yurtlarında barınmaları, AB tarafından ekonomik destek verilmesi ile ilgili bilgiler Kurulumuz görev alanına girmemektedir.
Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarında eğitimine devam eden yabancı uyruklu öğrenciler ile yabancı uyruklu akademisyen bilgilerine istatistik.yok.gov.tr adresinden ulaşılabilir.
Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU Başkan Vekili