Ülkemizde üretilip ihraç edilen balların içeriğine dair yapılan denetimlere ilişkin
Kaynak göster
Ayhan Barut (CHP), 2 Şubat 2024 tarihinde 7/9217 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 73 gün sonra, 15 Nisan 2024).
Ayhan Barut (CHP, Adana). “Ülkemizde üretilip ihraç edilen balların içeriğine dair yapılan denetimlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9217, 2 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9217-ulkemizde-uretilip-ihrac-edilen-ballarin-icerigine-dair-yapilan-denetimlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f9563307-5719-46b0-b39d-018d699c44af
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 73 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.
Ülkemizde maalesef tağşiş ve taklitler, katkı maddeleri, yasak hileli gıda ürünleri kullanımı halk sağlığı açısından büyük sorunlar yaratıyor. Ülke ekonomisi de bu durumdan olumsuz etkileniyor. Bal, et ve süt ürünleri, bitkisel yağlar, alkollü ve alkolsüz içecekler, çikolata, enerji içecekleri, kahve, şekerli ürünler ve baharatlar en çok tağşiş yapılan gıdalar olarak hep gündeme geliyor. Oysa Türk Gıda Kodeksi'ne göre gıdalara tağşiş uygulanması, çıkarılan yasalar ve yayınlanan yönetmeliklerle hileli ürün tümüyle yasaktır. Ancak gerçekte bu sorunların yaşandığı ortada duruyor. Ülkemizde çıkarılan yasalara, yaşanan tartışmalara, uygulanan yönetmeliklere ve yapılan denetimlere rağmen 'Hileli ürün' konusu hala konuşulmaya devam ediyor.
Yakın zaman önce Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Türkiye gibi üçüncü ülkelerden ithal edilen balların önemli oranlarda hileli çıktığı iddialarının ardından yasal düzenleme yapılacağını duyurdu. Geçen yıl AB Komisyonuna bağlı sağlık ve bilim kuruluşları ile Avrupa Dolandırıcılıkla Mücadele Bürosu'nun (OLAF) işbirliğinde hazırlanan rapor çok tartışılmıştı. Rapora göre AB ülkelerine giden ballardan alınan 320 numuneden yüzde 46'sının saf bal olmadığı, Türkiye'den ithal edilen 15 numuneden 14'ü hileli olduğu ileri sürülmüştü. AB yönetmeliklerine göre de balın hiçbir katkı maddesi ya da sulandırıcı içermemesi, tamamen doğal olması gerekiyor. Ama ihraç edilen ballarımızla ilgili yapılan bulgular, halk sağlığımızın korunması, ticari itibarımızın gözetilmesi ve bu konularda önlem alınması açısından çok önem taşıyor.
Bu bağlamda;
SORULAR
Avrupa Birliği (AB) ülkelerince hazırlanan Mart 2023 tarihli raporda, AB ülkelerine giden ballardan alınan 320 numuneden yüzde 46'sının saf bal olmadığı, Türkiye'den ithal edilen 15 numuneden 14'ü hileli olduğu iddiaları doğru mudur?
Bu iddia doğru ise herhangi bir adli veya idari soruşturma/kovuşturma, tahkikat gibi adım atılmış mıdır? Bu sürecin akıbetiyle ilgili bilgi verir misiniz? İddialar doğru değilse ülkemizin itibarı açısından gereken adımlar atılmış mıdır?
İddia edildiği gibi Avrupa Birliği (AB) ülkelerince yapılan kontrollerde Türkiye'den ihraç edilen balların geri gönderilip gönderilmediği, söz konusu balların ülkemiz iç piyasasında tüketilip tüketilmediğiyle ilgili açıklama yapacak mısınız?
Avrupa'ya ihraç edilen ve hileli olduğu ileri sürülen söz konusu bal markası ve isimlerinin kamuoyuna açıklanmasıyla ilgili ne düşünüyorsunuz?
Hileli, sahte bal ve katkılı bal üreten şirketlerin faaliyetlerinin engellenmesiyle ilgili bugüne dek yapılan çalışmalarla ilgili bilgi verir misiniz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (O: 08.02.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1375660 sayılı yazısı.
İlgide kayıtlı yazınız ekinde yer alan, Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT tarafından verilen 7/9217 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Baek oldak
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Çankaya/ANKARA SORU ÖNERGELERİ BİRİMİ ipin 3.
Telefon No: 03124491344 Faks No: 03124491341
İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr
TİCARET BAKANLIĞI
Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT'a Ait 7/9217 Sayılı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 5) 2021-2022 yılları arasında Avrupa Birliği'nin (AB) ithal etmiş olduğu ballara ilişkin yapılan bir araştırma, 2023 yılı Mart ayında Avrupa Komisyonu tarafından raporlaştırılmıştır. Söz konusu rapor bulguları tamamen balların kalitesi ile ilgili bazı kimyasal değerlere ilişkin olup insan sağlığına risk oluşturacak bir durum tespit edilmemiştir. AB raporunun sonrasında başta Tarım ve Orman Bakanlığı (TOB) ve ihracatçılarımız olmak üzere tüm paydaşlarla birlikte çalışmalara başlanmıştır.
Öte yandan, Avrupa Komisyonu ile 10 Temmuz 2023 tarihinde Brüksel'de gerçekleştirilen Sağlık ve Bitki Sağlığı Kaynaklı Ticari Sorunlar Çalışma Grubu Toplantısı'nda ve 27-28 Kasım 2023 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilen 39. Gümrük Birliği Ortak Komitesi Toplantısı'nda ülkemizden AB"ye bal ihracatı konusu da ele alınmıştır. Bu çerçevede, balda tağşiş ve hilenin önlenmesine ilişkin atılan adımlar hakkında muhataplarımıza bilgi verilmiştir. Avrupa Komisyonu tarafından ülkemizin açıklamalarının memnuniyet verici olduğu dile getirilmiştir.
Diğer taraftan, ticari reklamlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemek, ülkemizde yayınlanan tüm ticari reklamların mevzuata uygunluğunu denetlemek ve mevzuata aykırı reklamlarla ilgili olarak gerekli idari yaptırımları uygulamakla görevli olan tek idari otorite, Bakanlığımız bünyesinde oluşturulmuş olan Reklam Kurulu?'dur.
Reklam Kurulu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 63 üncü maddesi çerçevesinde kendisine verilen yetkiyle, ticari reklamlar ve haksız ticari uygulamalarla ilgili inceleme ve denetimlerini gerçekleştirmekte ve tüketicilerin sağlığının, güvenliğinin ve ekonomik çıkarlarının, reklamlar ve haksız ticari uygulamalar vasıtasıyla zedelenmesinin önüne geçmeyi amaçlamaktadır.
6502 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinin genel çerçevesini çizdiği ticari reklamlar, aynı zamanda, reklamı yapılan mal veya hizmetlerin tabi bulunduğu özel düzenlemelerde yer alan reklama ilişkin hükümlere de uygun olmak zorundadır. Bu bağlamda, ilaçlar, tıbbi cihazlar, sağlık hizmetleri, takviye edici gıdalar, kozmetik ve temizlik ürünleri başta olmak üzere reklama ilişkin özel düzenlemesi bulunan mal veya hizmetlere ilişkin tanıtımların ilgili mevzuata uygun olması gerekmektedir.
Gerek tüketiciler, ilgili kurum ve kuruluşlar veya rakip firmalar tarafından Bakanlığımıza yapılan başvurularda gerekse Bakanlığımızca resen gerçekleştirilen incelemelerde; bal ürünlerinde ilgili mevzuatına aykırılık ve tağşişin tespit edilmesi halinde, tüketicileri aldatıcı ve yanıltıcı reklam yönünden incelenen ürünlere, 6502 sayılı Kanun'da öngörülen idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Son olarak, iç piyasada bal vb. gıdaların üretiminde hile ve tağşişe ilişkin kontroller 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılmaktadır.