CMK ücret tarifesinde yapılan güncellemeye ve yeni avukatların desteklenmesine ilişkin
Kaynak göster
İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi), 8 Şubat 2024 tarihinde 7/9311 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 726 gün sonra, 3 Şubat 2026).
İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul). “CMK ücret tarifesinde yapılan güncellemeye ve yeni avukatların desteklenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9311, 8 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9311-cmk-ucret-tarifesinde-yapilan-guncellemeye-ve-yeni-avukatlarin-desteklenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8878cb8a-208a-4bca-a80f-018d8ce03893
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 726 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
İsa Mesih Şahin
Avukatlık mesleği, sosyal hayatın gelişmesiyle birlikte insanlık tarihinde var olan en eski mesleklerden birisidir ve bir kamu hizmeti olarak görülmektedir. Avukat, bireyin devlet karşısında temsilini sağlayan, bireye karşı devlet eliyle yöneltilen suç isnatlarında kamu gücüne karşı koyabilecek savunma mekanizmasını ortaya koyan gücün adıdır. Avukatların görev olarak üstlendiği savunma ayağı yargı ayağının üç önemli saç ayağından birisidir. Dolayısıyla avukatlık mesleği yargı organının önemli bir direğidir.
Gerekçenin tamamını göster (12 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Avukatlık mesleği adalet kurumu açısından önemli bir yere sahip olmasına rağmen, son dönemlerde bu önemli meslek itibar kaybı yaşamaktadır. Bu itibar kaybının yanında mesleğe yeni başlayan genç avukatların yaşadığı mesleki sorunlar da büyük bir önem arz etmektedir.
Genç avukatların mesleğin başında yaşadığı en önemli sorunlar ekonomik sorunlardır. Staj yeri bulma sorunu, staj yaparken ekonomik olarak ayakta kalmak, yüksek maliyetler düşünüldüğünde mesleğin başında ofis açmanın zorluğu, CMK — Adli Yardım gibi uygulamalarda yaşanan aksaklıklar genç avukatların yaşadığı önemli sorunlardır.
Mesleğin başında ekonomik olarak ayakta kalabilmek için genç avukatların özellikle tercih ettiği CMK avukatlığı uygulamasında önemli sorunlar görülmektedir. Örneğin; 13 Ocak 2024 tarihli ve 32428 sayılı Resmi Gazetede CMK ücret tarifesi yayımlanmıştır. 01 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren CMK ücret tarifesi bir önceki yıla göre ortalama 958,40 oranında artmıştır. Türkiye Barolar Birliği'nin de görüşü alınarak Adalet ve Maliye Bakanlıkları tarafından hazırlanan tarifedeki artış oranı güncel enflasyon rakamlarının altında kalmıştır. Oysa 21 Eylül 2023 tarihli 32316 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde aynı işler için belirlenen ücret CMK ücret tarifesinin 4 katı oranındadır. Bu nedenle CMK görevi üstlenen özellikle geçimini buradan sağlayan genç avukatlarımız emeklerinin karşılığını alamamaktadır. Ayrıca CMK ve Adli Yardım ödemelerinin çok geç yapılması nedeniyle, enflasyondan kaynaklı olarak avukatlar büyük zarar görmektedirler. Yapılan işe göre ödenen ücretlerin hem düşük olması hem de ödemlerin geç yapılmasıyla ödenen paranın değer kaybetmesi nedeniyle avukatlar, özellikle de genç avukatlar büyük mağduriyetler yaşamaktadırlar.
,Bu durum karşısında genç avukatlar;
"Aynı işlemler için CMK ücret tarifesi ile avukatlık asgari ücret tarifesinde belirtilen ücretlerin eşitlenmesini,
CMK Avukatlığının kamu hizmeti olduğu göz önünde bulundurularak bu hizmet için ödenecek ücretlerden alınan KDV'nin 961 olması gerektiğini ve stopaj kesintisinin kaldırılmasını,
CMK Avukatlığı ücretlerinin gecikme olmaksızın ödenmesini, geciken ücretler için enflasyon farkının yansıtılmasını,
Avukatlık Kanunu madde 180'de düzenlenen ve bütçeden yargı harçları içerisinden adli yardıma ayrılan oranın güncellenerek arttırılmasını, adli yardım sisteminde görev yapan avukatlara birikmiş borçlarının derhal ödenmesini " talep etmektedirler.
Genç avukatlar ayrıca ;
"Staj uygulamasında yeni bir düzenleme yapılmasını, staj yapmak isteyen mezunların staj yeri bulma sorununun bu şekilde çözülmesini,
Hakim savcı stajyerleri için staj yapılan dönemde adalet bakanlığı tarafından ücret ödendiği göz önünde bulundurularak, stajının ilk 6 ayını yasal olarak adliyede yapmak zorunda olan avukat stajyerlerine de staj süresince staj ödemesi yapılmasını" talep etmektedirler.
Bu bağlamda ;
SORULAR
Mesleğe yeni başlayan genç avukatların ekonomik sorunlarına yardımcı olmak için bakanlığınızın uyguladığı projeler var mıdır? Önümüzdeki dönem için bu konuda farklı teşvik projeleri düşünülmekte midir?
2024 yılı içerisinde CMK Ücret Tarifesinde güncelleme yapılması yönünde bir planlamanız var mıdır?
CMK ve Adli Yardım Uygulaması kapsamında gecikmiş ödemeler için enflasyon farkı ödemesi yapılması yönünde bir değişiklik düşünceniz var mıdır?
Avukatlığa girişte zorunlu olan avukatlık stajı için, staj yerinin sistematik olarak belirlenmesi amacıyla yeni bir proje çalışmanız var mıdır? Hakim-savcı stajyerlerine verilen staj ücreti gibi avukat stajyerleri için de benzer bir ödeme yapılması yönünde bir planlamanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1378076 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili İsa Mesih Şahin tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/9311 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-195-910/1118 Konu : Yazılı soru önergesi J. (212026
Sayın İsa Mesih ŞAHİN İstanbul Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/9311 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.
11- Avukatlık mesleği ve savunmanın daha da güçlendirilmesi amacıyla son yıllarda birçok önemli düzenleme hayata geçirilmiş olup, bu kapsamda;
A) İlk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla 29 yaşını doldurmamış avukatlara belirli şartlarla vergi istisnası getirilmiştir.
B) Bazı avukatlık hizmetleri için uygulanan KDV oranı düşürülmüştür.
©) Baro levhasına yazılı olan ve en az on beş yıl kıdemi bulunan avukatlara, belirli şartlarla hususi damgalı pasaport verilebilmesi imkanı getirilmiştir.
Ç) Avukatlık stajına başlayabilmek için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında başarılı olma şartı getirilmiştir.
D) Avukatlık mesleğinin ilk beş yılında baro keseneğinin alınmayacağına yönelik düzenlenme yapılmıştır.
E) Avukatların, avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ya da baroların organlarındaki görevlerinden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlar nedeniyle verilen bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararlarının herhangi bir sınırlama olmaksızın Yargıtay tarafından incelenebilmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden /OCBON4 - j400JSg - wBTOhLF - GM22RM- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
F) Sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlardan ya da hesaptan talep edilecek tazminat alacağının ancak; alacaklı tarafından bizzat, alacaklının kanuni temsilcisi veya kanuni temsilcinin bizzat vekâlet verdiği avukat vasıtasıyla, alacaklının bizzat vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı vasıtasıyla takip edilebileceği düzenlenmiştir.
G) Avukatların, büro kurma giderlerinin karşılanması için uygun kredi ve finansmana erişmesini sağlayacak düzenleme yapılmıştır.
Ğ) Adli yardım ödenekleri yarı oranında artırılmıştır.
H) 2023-2024 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin maktu ücretler kısmında 9490, 2024-2025 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin maktu ücretler kısmında ise 9055 oranında artış yapılmış olup, her iki tarifede de nispi ücretler kısmında ücret dilimleri artırılmıştır.
04/11/2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2025-2026 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile maktu vekalet ücretlerinde yaklaşık 9636 oranında artış yapılmış, ayrıca, nispi ücretlere ilişkin dilimler 9050 oranında artırılmış ve "9013"lük yeni bir dilim eklenmiştir.
111-5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun "Müdafi ve vekil ücreti" kenar başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının istemi üzerine baro tarafından görevlendirilen müdafi ve vekile, avukatlık ücret tarifesinden ayrık olarak, Türkiye Barolar Birliğinin görüşü de alınarak Adalet ile Hazine ve Maliye bakanlıkları tarafından birlikte tespit edilecek ücretin, Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla yer alan ödenekten ödeneceği, bu ücretin, yargılama giderlerinden sayılacağı; ikinci fıkrasında ise bu madde uyarınca yapılacak ödeme ve uygulamaya ilişkin usül ve esasların Türkiye Barolar Birliğinin görüşü de alınmak suretiyle Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda, 08/01/2026 tarihli ve 33131 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Görevlendirilen Müdafi ve Vekillere Yapılacak Ödemelere İlişkin 2026 Yılı Tarifesi 01/01/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
IV- Adli Yardım Uygulamalarının Geliştirilmesine Destek Projesi kapsamında avukatlara, kadın ve çocuk hakları gibi konularda adli yardım uygulamasına yönelik eğitim verilmiş, avukatlık hizmetinin etkin bir şekilde sürdürülmesi için adliye binaları bir bütün olarak yeni bir mimari anlayışla inşa edilmiş, UYAP Avukat Portal Bilgi Sistemi ve CELSE (Mobil Avukat Bilgi Sistemi) uygulamasına geçilmiş, e-duruşma uygulamasıyla avukatların duruşmalara internet üzerinden sesli ve görüntülü olarak katılmaları sağlanmış, avukatlar tarafından takip edilen ve abonelik sözleşmesinden kaynaklanan para alacağına yönelik takiplerin Merkezi Takip Sistemi (MTS) üzerinden başlatılması mümkün kılınmış, adliyelere gitmeden e-imzayla dava açma ve icra takibi yapma gibi pek çok kolaylık ve imkân sağlanmıştır.
V- Yukarıda belirtilen düzenlemelerin yanında önümüzdeki dönemde de, avukatlık mesleği ve savunmanın daha da güçlendirilmesi amacıyla önemli çalışmalar yapılması planlanmakta olup bu kapsamda, yargı alanında temel politika belgesi niteliğinde olan ve hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi vizyonuyla
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden / Oc BOn4 - jto0J sg - wBTOh LF - GM22RM- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü hazırlanan dördüncü "Yargı Reformu Strateji Belgesi" 23/01/2025 tarihinde Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından kamuoyuna açıklanmıştır. Dördüncü Yargı Reformu Strateji Belgesine Bakanlığımız "https://yargireformu.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan