Ayçiçek tohumu ve ayçiçek yağı alımında gümrük vergilerinin düşürülmesine ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri (oOuyarınca Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanmasını arz ederim.

Dr. —. AYGUN CHP Tekirdağ Milletvekili

AK Parti iktidarları boyunca ithalata dayalı politikalar, çiftçimizi zora sokmuştur. Ayçiçek tohumu ve ayçiçek yağında vergilerin düşürülmesinin yanı sıra yeni ithalat kotaları belirlenmesi; üreticimizin ürününün değer kaybetmesine ve üretimden soğumasına yol açmaktadır.

Hayvancılık politikasındaki ithalata dayalı anlayış da kırmızı et fiyatlarını yukarı yönlü arttırmıştır. 2024 yılında da aynı anlayışın sürdürülmesi hem üreticimizi hem de tüketicimizi zarara sokmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 25 Ocak 2024 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile ithal edilen ayçiçeği yağındaki gümrük vergileri yüzde 36'den yüzde 22'ye, yağlık ayçiçeği tohumlarındaki gümrük vergileri yüzde 27"den yüzde 12'ye düşürülmüştür. Ayrıca ithalatta 15 Nisan 2024 tarihine kadar geçerli olmak kaydıyla yağlık ayçiçeği tohumu için 100 bin ton, ham ayçiçek yağı için ise 250 bin ton tarife kontenjanı (ithalat kotası) belirlenmiştir.

   Ancak 25 Ocak 2024 tarihli karar, 26 Ocak 2024 tarihli ve 32441 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu karardan sonra çıkması gereken "Yağlık Ayçiçeği Tohumu ve Ham Ayçiçeği Yağı İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanmasına İlişkin Tebliğ"in de aynı gün yayımlanarak yürürlüğe girmesi dikkat çekicidir. Tebliğ ve Cumhurbaşkanı Kararı'nın aynı tarihli Resmi Gazete "de yayımlanması, ilk kez gerçekleşmiştir. Bu konuda neden bu kadar acele edilmiştir?

2. İthalat kotasından hangi firmalar yararlanacaktır? Yoksa Tebliğ öncesinde ayçiçek yağı ve tohumu taşıyan gemiler yola çıkmış mıdır?

3. Yerli çiftçiyi desteklemek yerine ayçiçek yağı ve tohumunda neden vergiler düşürülmüştür?

4. Ayçiçek yağı ve tohumu üretiminde destekleme primlerini arttırmak ve üreticimizi desteklemek yerine neden ithalat politikası tercih edilmektedir?

5. İthalat yapılacaksa neden ham ayçiçek yağı yerine ayçiçek tohumu tercih edilmemektedir? Ham yağ ithal edildiğinde küspesi ile birlikte katma değer de yurt dışında bırakılmaktadır. Bu nedenle yem sanayiinin de yararlanması açısından neden ham yağ yerine sadece ayçiçek tohumu ithal edilmiyor?

6. Et ve Süt Kurumu neden piyasayı regüle etmemektedir? Kurumun, büyükbaş hayvan karkas kesim fiyatlarını üretici maliyetlerinin altında belirlemesi, üreticilerin zarar etmesine ve hayvan varlığının azalmasına yol açmıştır. 2022 yılı sonunda hayvan varlığının 16,8 milyon adete indiği görülmektedir. Et ve Süt Kurumu, neden piyasa şartlarına teslim olmuştur?

7. Hayvan açığının ithalatla kapatılmaya çalışılması, hem kırmızı et fiyatlarını yükseltmekte hem de üreticinin hayvancılıktan kopmasına neden olmaktadır. 2024 yılı için 600 bin baş besilik sığır ithalatına ilişkin duyurunun yapılması, yanlış politikalardan vazgeçilmediğini ortaya koymaktadır. Hayvan varlığında Avrupa'da birinci isek, bu yanlış politika niye sürdürülmektedir?

8. Ulusal Süt Konseyi (USK), çiğ süt tavsiye fiyatını litre başına net 13,5 lira olarak belirlemiştir. Üreticiye yönelik bu fiyat politikası, enflasyonun altındadır. Yem fiyatları enflasyonun üzerinde artan üretici, iktidar tarafından aynı oranda desteklemeye tabi tutulmamaktadır. Hayvancılığın artmasını sağlayacak önlemler alacak mısınız?