6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında iş ve çalışma yaşamına yönelik alınan tedbirlere ilişkin
Kaynak göster
Sevda Karaca Demir (EMEP), 8 Şubat 2024 tarihinde 7/9406 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 273 gün sonra, 7 Kasım 2024).
Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında iş ve çalışma yaşamına yönelik alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9406, 8 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9406-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremler-sonrasinda-is-ve-calisma-yasamina-yo (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7c25e087-f181-485e-9ee6-018d8cc1a52e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 273 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 08.02.2024 / /
6 Şubat 2023 tarihli depremler; can kaybı yaralama ve ağır yıkımla birlikte deprem bölgesinde çalışan işçileri de her bakımdan mağdur etmiştir. İş ve çalışma yaşamını düzenlemek üzere Olağanüstü Hal Kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanına İlişkin alınan Tedbirlere Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 22.2.2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olsa da kararname işçilerin mağduriyetini gidermek bir yana, perçinlemiştir. Çünkü kararname, depremzede işçileri değil, deprem bölgesindeki patronları düşünerek hazırlanmıştır.
Kararname ile pandemi döneminde olduğu gibi kısa çalışma ödeneği devreye sokulmuş, ücretsiz izin uygulaması getirilmiştir. İstihdamın korunması gerekçesiyle işten çıkarmanın yasaklandığı iddia edilse dahi İş Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendinde yer alan "ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler", işin sona ermesi, belirli süreli sözleşmedeki sürenin sona ermesi, işyerinin kapanması bu istisnanın dışında tutulmuştur. Ayrıca istifa ileri sürülerek işten çıkarma yöntemi de yaygın olarak kullanılmıştır.
Deprem sonrasında evi yıkılan, ağır veya orta hasarlı olan, barınma imkanı kalmadığı için geçici süreyle de olsa başka yerlere giden işçiler için herhangi bir düzenleme yapılmamıştır; işçiler işinden, ekmeğinden olmuştur. İşçiler lehine başkaca bir düzenlemeye de gidilmemiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Deprem bölgesinde OHAL uygulandığı süre içerisinde kaç işyeri kısa çalışma ödeneği için başvuru yapmış ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanması uygun görülmüştür?
Kısa çalışma ödeneği başvurusu kabul edilen işyerlerinde çalışmakta olan kaç işçi kısa çalışma ödeneğinden yararlanmıştır?
...3. Ücretsiz izin desteğinden yararlanabilen işçi sayısı ne kadardır?
Deprem sonrası ilan edilen OHAL döneminde, OHAL ilan edilen 11 ilde işten çıkartılan işçilerden kaçı 3 (İstifa), 5 (Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi), 17 (İşyerinin kapanması), 18 (İşin sona ermesi) ve İş Kanunu'nun 25/11'inci maddesinde düzenlenen hallere ilişkin olmak üzere 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49 ve 50 kodları kullanılarak işten çıkarılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi o : 19.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1383435 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Gaziantep Milletvekili Sayın Sevda KARACA tarafından yöneltilen 7/9406 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"3 Şubat 2024 tarihli ve 32449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7494 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun ilgili maddeleri ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Ek-2'nci maddesinde bir takım değişiklikler yapılmıştır.
Bu kapsamda 1 Mart 2024 tarihi ve sonrasında başlayacak kısa çalışma talepleri için kısa çalışma gerekçeleri arasına "Genel Salgın" gerekçesi eklenmiş, kısa çalışma ödeneğine hak kazanılabilmesi için gereken 'kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak üzere son 3 yıl içerisinde 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak' şartı, Son 120 gün hizmet akdine tabi olmak üzere son 3 yıl içerisinde 450 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak şeklinde değiştirilmiş ve daha önceki kısa çalışma ve işsizlik ödeneği hak sahipliklerinin, yeni kısa çalışma başvurularına istinaden belirlenecek hak sahipliklerine engel teşkil etmemesine yönelik düzenlemeler getirilerek hem uygulamanın kapsamının genişletilmesi hem de daha fazla sigortalının ödenekten yararlanabilmesi amaçlanmıştır.
Bununla birlikte, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların işten ayrılışlarına ilişkin bildirimleri işverenleri tarafından SGK 'ya yapılmakta olup işten ayrılış bildirgesinin verilmediğinin tespiti halinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi, yapılacak bir ay süreli tebligat ile ilgili işveren veya alt işverenden istenilmekte, söz konusu bildirge yapılan tebligata rağmen verilmediği takdirde re'sen düzenlenmektedir.
06.02.2023 tarihli depremden etkilenen illerde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki siggrtalıların işten çıkış kodları ve işten çıkış sayıları aylar itibarıyla değişiklik göstermektedir. "
Prof. Dr. Vedat BIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 7i 68
Telefan' (2171 704 ANNAN