Konya'da olası bir depreme karşı alınan önlemlere ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede, TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Liste ve Ekleri (64 Sayfa)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupinar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tel: 410 14 45

TBMM 7/9420 ESAS SAYILI 64705 YAZILI SORU ÖNERGESİNE

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Konya'da gerçekleşen merkez üssü Selçuklu ilçesi olan 5.0 büyüklüğündeki deprem Konyalı hemşehrilerimiz arasında büyük bir endişe yaratmıştır. Her ne kadar "Konya deprem bölgesinde değil" görüşü genel kabul haline gelmiş olsa da Konya'da 50 km. uzunluğunda bir fay zonu olduğu bilinmektedir. Konya Fay hattı olarak adlandırılan ve Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü MTA'nın deprem haritalarında diri fay olarak gösterilen bu hat Konya kent merkezinin hemen yanında ve genişleme sahasında yer almaktadır. Bu fayın 6 - 6.5 (o büyüklüğünde bir deprem üretebileceği uzmanlar tarafından ortaya koyulmuştur. Konya'nın zeminin alüvyon olduğu göz önünde bulundurulduğunda bu büyüklükteki bir depremin yıkıcı etkilerinin olacağı açıktır.

Konya Fay Hattı'nın üzerinde ve yakın çevresinde geçtiğimiz yıllarda çeşitli yapılaşma faaliyetleri yürütülmüştür. Bunların başında Ardıçlı TOKİ Konutları ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi gelmektedir. Hastanenin yapım sürecince olumsuz rapor verilmesine rağmen o inşaatın devam ettiği ve hastanenin hizmete açıldığı bilinmektedir.

Son olarak yine aynı fay hattı üzerinde yer alan 47. Mühimmat Bölük Komutanlığı'nın Çumra ilçesine taşınmasının ardından bölgeye Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından konut projesi yapılacağı açıklanmıştır. Deprem riski taşıyan bir bölgede bu denli yoğun bir yapılaşma faaliyeti yürütülmesi ciddi tehditleri de beraberinde getirmektedir.

Bu bilgiler çerçevesinde;

I- Bakanlığınızın Konya'nın depremselliği hakkında herhangi bir çalışması var mıdır?

2- Bakanlığınız tarafından Konya'nın deprem risk haritası hazırlanmış mıdır? Konya'da diri fay hattı sayısı kaçtır?

3- Devlet kurumları tarafından diri fay hattı olarak tanımlanan Konya Fay Hattı'nın üzerindeki yapılaşmaya ne gerekçe ile izin verilmektedir?

4- Diri fay hatlarının üzerinde inşaat faaliyetlerinin yürütülmesine dair Bakanlığınızın bilimsel görüşü nedir?

5- 2018 yılında Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi (Hastanesi'nin inşaatı sürecinde olumsuz rapor verilmiş olmasına rağmen ne gerekçe ile binanın hizmete alınmasına müsaade edilmiştir?

6- Konya'da riskli yapı stoku hakkında Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? Konya'da tespit edilen riskli bina sayısı kaçtır?

7- Tespit edilen riskli binalardan kaç tanesinin acilen dönüşüme girmesi gerekmektedir? Bu dönüşümle ilgili bir çalışmanız var mıdır?

8- Bakanlığınız tarafından yürütülen İmar Barışı'na Konya'daki başvuru sayısı 156.613'tür. Bu başvuruların Deprem Yönetmeliği'ne uygunluğu denetlenmiş midir?

9- Bakanlığınız tarafından Konya yapı stoku envanter çalışması yapılmış mıdır? 10- Bakanlığınız tarafından Konya Deprem Acil Eylem Planı hazırlanmış mıdır? Konya'da kaç adet deprem sonrası toplanma bölgesi belirlenmiştir?

Il-Konya Büyükşehir Belediyesi o tarafından Bakanlığınızın oOŞehrim 2023 O Projesi kapsamında yapılacağı söylenen konut projesi hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir? Diri fay hattı üzerine oyapılacağı bilinen bu proje (Bakanlığınız tarafından onaylanacak mıdır?

CEVAPLAR

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un yürürlüğe girdiği 2012 yılından bugüne kadar; bu Kanun kapsamında maliklerin talebine istinaden Bakanlığımızca lisanslandırılan kurum ve kuruluşlarca Konya İli'nde konut ve işyeri olmak üzere riskli yapı tespitleri yapılmakta olup, bu Kanun kapsamındaki dönüşüm uygulamalarına devam edilmektedir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16'nci maddesi; afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması; böylece bu yapıların kentsel dönüşüm uygulamalarına tabi tutulmasının sağlanması ve bu yapıların yıktınlıp yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar malikler ile idareler arasında imar mevzuatından kaynaklanan problemlerin ortadan kaldırılması, yani bir nevi imar barışının sağlanması amacıyla yürürlüğe konulmuştur.

Bu kapsamda, İmar Kanunu'nun Geçici 16'ncı maddesinin 10'uncu fıkrasında açıkça "Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır. Yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğundadır." hükmü bulunmaktadır.

İmar Barışı düzenlemesi ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve süreç içerisinde bu yapıların kentsel dönüşüme tabi tutulması maksadıyla yürürlüğe konulduğundan ve yapının depreme dayanıklılığının malikin sorumluluğunda olduğu hususu, Kanun hükmü ile açık olduğundan; idarece, yapıların depreme karşı dayanıklılığına dair denetim yapılması suretiyle Yapı Kayıt Belgesi verilmesi yönünde bir düzenleme yapılmamış olup, doğrudan zikredilen hükme dayanılarak Yapı Kayıt Belgesi'nin herhangi bir inceleme yapılmadan, tamamen yapı sahibinin beyanı esas alınarak düzenlenmesi öngörülmüştür. Bu itibarla, Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların depreme dayanıklı olup olmadığına ilişkin incelemelerin, bu kayıtların da göz önünde bulundurulması suretiyle yürütülecek olan kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında yapılması planlanmıştır.

Bakanlığımızın; 12 Haziran 2003 tarihli ve 416 sayılı Genelgesi ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarına binaların depreme karşı rehabilitasyonu için gerekli ödeneğin birim maliyetleri iletilerek, bu ödeneklerin Bakanlığımız o bütçesine (aktarılması halinde depreme karşı inceleme ve gerekiyorsa güçlendirme çalışmalarının Bakanlığımızca yerine getirileceği tebliğ olunmuştur. Bunu müteakip; Maliye Bakanlığı, Kredi ve Yurtlar Kurumu, İçişleri Bakanlığı, MİT vb. kamu kurumları tarafından gelen talepler üzerine, talep sahibi kurumlara ait binalara yönelik güçlendirme çalışmaları yurt çapında yürütülmüştür.

Bu kapsamda, Konya İlinde bugüne kadar toplam 9 adet kamu binasında (26.231m7) deprem dayanımlarının belirlenmesi ve gerektiğinde güçlendirme projelerinin hazırlanması çalışmaları Bakanlığımız koordinasyonunda yapılmış olup, kurumlar tarafından talep edilmesi durumunda iş bu çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca, Bakanlığımız dışında, bazı kamu kurum ve kuruluşları da geçen zaman içerisinde; kendi imkanları veya valilikler kanalıyla deprem inceleme çalışmalarını yapmaktadırlar.