İmar barışından yararlanmış olan 5 katın üzerindeki binaların 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasındaki durumuna ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

İmar barışından yararlanmış olan 5 katın üzerindeki binaların 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasındaki durumuna ilişkin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı tarafından yanıtlaması istemiyle verdiğim 16.02.2024 tarih ve 7/9529 esas nolu soru önergem cevaplanmamıştır.

Soru önergelerinin, TBMM'nin denetim mekanizmalarından biri olduğu, yürütmeyi uyarma ve kamuoyunu bilgilendirme gibi önemli işlevleri bulunduğu hususları dikkate alınarak, Anayasamızın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 99 uncu maddelerine de riayet edilerek aşağıdaki sorularımın zamanında ve eksiksiz cevaplandırılması gerekmektedir.

I-Gaziantep'te ve diğer 10 deprem ilinde, iller bazında, 6 Şubat depremleri öncesinde dükkânt-5 kat olarak ruhsat alınan ve sonradan üzerine bir veya daha fazla kat eklenen, eklenen bu katlar da imar barışı çerçevesinde kayıt altına alınan yapılardan kaçı depremde yıkılmış ve yıkılacak durumdadır?

2-Bahsedilen binalarda kaç dükkân ve imar barışı ile kayıt altına alınan katlarda kaç bağımsız. bölüm bulunmaktadır?

3-Yeniden yapılanma sürecinde, 5 kat hakkı tanındığı için yıkılan/yıkılacak binalarda dükkânı olan, ya da imar barışı ile kayıt altına alınan *5'in üstündeki katlarda evi olan vatandaşlarımızın durumu ne olacaktır?

4-Bu durumdaki vatandaşlarımızın mağduriyetini gidermek adına planlanan/yürütülen bir çalışma var mıdır?

CEVAP

3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16 ncı maddesi kapsamında 31/12/2017 tarihinden önce ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılmış yapılar/aykırılıklar için Yapı Kayıt Belgesi alınabilmekte, böylece bu durumdaki yapıların yıktırılıp yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar bu yapıların mevcut haliyle kullanılması ve anılan Geçici 16 ncı madde ile verilen haklardan faydalanılması söz konusu olmaktadır. Ancak, anılan Geçici 16 ncı maddenin 10 uncu fıkrasındaki "Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır." hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere Yapı Kayıt Belgesi ve bu belge ile kazanılan tüm haklar bu yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olup, buna göre Yapı Kayıt Belgesi alınan bir yapının yıkıldıktan sonra yeniden yapılması halinde meri imar mevzuatı hükümleri geçerli olacaktır.

Diğer taraftan, Yapı Kayıt Belgeleri ilk etapta beyan esasına dayalı olarak alındığından, belge alınırken beyan edilen ada, parsel, adres, yapı/arsa alanı, kullanım amacı, kat sayısı vb. yapı bilgilerinde hata yapılması söz konusu olabilmektedir. Bu sebeple Yapı Kayıt Belgeleri Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 10 uncu maddesinin (1) inci fıkrasında yer alan "Yapı Kayıt Belgesi verilmesine ilişkin iş ve işlemler Bakanlık tarafından denetlenebilir." hükmü çerçevesinde denetlenmekte, bu suretle hatalı beyan içeren belgelerin düzeltilmesi sağlanmakta ve Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemeyecek yapılar için alınmış olan belgeler iptal edilmektedir.

Ancak, Bakanlığımızca yürütülen denetleme süreci tamamlanmadığı için, denetimden geçmemiş bir çok belgedeki ada, parsel ve adres beyanın doğru olduğu, yapıların kullanım amaçlarının doğru beyan edildiği varsayımı ile ağır veya orta hasarlı olarak tespit edilen yapılardan hangileri için Yapı Kayıt Belgesi alındığı hususunda bilgi verilebilmesi mümkün değildir.

Yerinde dönüşüm uygulamalarında; zemin durumu ya da imar mevzuatı ve yürürlükteki imar planları dolayısıyla aynı parsel üzerinde depremden önceki bağımsız birim adedine ulaşılamaması durumunda, eksik kalan birimler için yapı maliklerine ait başka bir parseldeki yapım işlemleri için hibe ve kredi desteği sağlanabilmesine yönelik alternatif seçenekler bulunmaktadır.