Bir tiyatro oyununun sahnelenmesine Kürtçe olması nedeniyle izin verilmediği iddiasına ilişkin

Aşağıda izah edilen sorularımın Anayasa'nın 98, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. ve 98. maddeleri uyarınca İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından, oluşan maddi ve manevi zararların önüne geçilmesinin önemi dikkate alınarak ivedilikle cevaplanması konusunda gereğinin yapılmasını bilginize sunarım.

Sevilay Çelenk Diyarbakır Milletvekili gen

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kürtçe sahnelenmesi planlanan "Oral ü Travis" tiyatro oyunu muhtelif zamanlarda kaymakamlıklar tarafından gerekçesiz bir şekilde yasaklanmıştır. Daha önce Ağrı'nın Patnos ilçesinde sahnelenmesi yasaklanan oyun sonrasında Gaziantep'te ve en son Şişli'de idari makamlarca yasaklanmıştır. Yasak kararları oyunun sahnelenmesine saatler kala tebliğ edilmiş, hem sanatçılar hem de seyirciler maddi ve manevi zararlara uğratılmıştır.

"Oral ü Travis" eseri, dünya çapında bilinen ve onlarca ülkede sahnelenmiş bir eserdir. Bu eser Türkçeye "Halktan Biri: Travis Pine" adıyla çevrilmiş ve Türkiye'de yüzlerce defa sahnelenmiştir. Eser Türkçe sahnelendiği hiçbir yerde hiçbir idari müdahaleyle karşılaşmamıştır. Ancak Kürtçe sahnelenmeye çalışıldığı yerlerde idari mercilerce gerekçesiz ve keyfi yasaklamalara maruz bırakılmıştır.

"Oral ü Travis" eseri ABD'de yaşayan Travis Pine adlı kişinin, Başkanın uyguladığı keyfi ve absürt politikalar hakkında kaleme aldığı mektuplara dayanmaktadır. Gaziantep'te oyunun yasaklanması kararı alan birimin "oyunun içeriğinin kendilerine bildirilmediği" şeklinde bir gerekçe sunduğu basına yansımıştır. Bu gerekçenin muhataplara, oyunu sergileyecek olan sanatçılara değil, iktidar ittifakında bulunan bazı milletvekillerine şifahen söylendiği de basına yansımıştır. Şişli Kaymakamlığı"nın 16.02.2024'ta "Oral ü Travis" oyununun oynanmasına saatler kala tebliği kolluk tarafından yapılan kararında ise hiçbir gerekçe sunulmamıştır.

Bu bağlamda;

I- "Oral ü Travis" oyununun yasaklanmasının gerekçesi nedir?

SORULAR

1. İçişleri Bakanı sayın Ali Yerlikaya'nın bakanlığı döneminde yasaklanan Kürtçe oyun ve etkinlik sayısı kaçtır? Bu oyun ve etkinlikler hangi gerekçelerle yasaklanmıştır?

2. Tiyatro eserlerinin sergilenmesinde Türkçe için ayrı, Kürtçe için ayrı uygulamalar mı yürütülmektedir? Eserin Türkçe hali "Halktan Biri: Travis Pine" için uygulanmayan tedbir ve idari kararların Kürtçe hali "Oral ü Travis" için uygulanmasının gerekçeleri nelerdir?

3. İçişleri Bakanlığı'na bağlı yerel merciler tarafından edebi eser ve piyeslerin sergilenebilmeleri için sanatçılardan eserlerin içerikleri talep edilmekte midir?

4. Daha önce gerekçesiz bir şekilde yasaklanan Kürtçe oyun ve etkinlikler hakkında idare mahkemeleri yasaklama kararlarının iptali yönünde kararlar almıştır. Bakanlığın ilgili mercileri yasaklanan Kürtçe eserler hakkında verilen idare mahkemeleri kararlarına vâkıf mıdır? İdare mahkemelerinin kararlarına rağmen Kürtçe eserlerin yasaklanmasının nedenleri nelerdir?

5. Bakanlığın Kürtçe eserlerin yasaklanması hakkındaki politikası nedir? İçişleri Bakanı sayın Ali Yerlikaya Kürtçe eserlerin yasaklanması konusundaki tasarrufu ne şekilde olacaktır?

6. "Oral ü Travis" oyununun yasaklanmasıyla sanatçıların ve eseri Kürtçeye çeviren ve uyarlayan "Şano Ar" kurumunun maddi ve manevi zararları nasıl tazmin edilecektir?