Türkiye'de bulunan su havzalarında yapılan çeşitli risk ve etki değerlendirmesi çalışmalarına ilişkin
Kaynak göster
Kayıhan Pala (CHP), 22 Şubat 2024 tarihinde 7/9802 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 293 gün sonra, 11 Aralık 2024).
Kayıhan Pala (CHP, Bursa). “Türkiye'de bulunan su havzalarında yapılan çeşitli risk ve etki değerlendirmesi çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9802, 22 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9802-turkiye-de-bulunan-su-havzalarinda-yapilan-cesitli-risk-ve-etki-degerlendirmesi-calismalar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/42ca1674-6176-4499-bbee-018dd0ce3961
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 293 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına iletilmesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.
SORULAR
02.2024
Prof.Dr. Kayıhan PALA Bursa Milletvekili
Akarsu sistemlerindeki kimyasalların "Ekolojik Risk Değerlendirmesi? çevrenin korunması açısından hayati öneme sahiptir. Bu bağlamda;
Bakanlığınız tarafından ülkemizde hangi su havzalarında "Ekolojik Risk Değerlendirmesi" yapılmıştır? Eğer yapıldıysa Ekolojik Risk Değerlendirme raporları nerede yayınlanmıştır?
Bakanlığınız tarafından "Olasılıksal Ekolojik Risk Değerlendirmesi? yapılan herhangi bir su havzası ve/veya akarsu sistemi var mıdır?
Ülkemizdeki su havzaları için herhangi bir 'Maruziyet Değerlendirmesi' yapılmış mıdır?
Ülkemizdeki su havzaları için herhangi bir 'Etki Değerlendirmesi' yapılmış mıdır?
Ülkemizdeki su havzaları için herhangi bir 'Risk Değerlendirmesi' yapılmış mıdır?
Bakanlığınız tarafından su havzaları ve akarsulara ilişkin, kirlenme olasılığı bulunan su sistemi üzerinde yaşayan türlerin potansiyel olarak etkilenen kısım açısından riskini değerlendirmek amacıyla hem maruz kalma hem de etki bilgilerini analiz etmek ve entegre etmek için kullanılan herhangi bir karar destek sistemi var mıdır?
Ülkemizdeki siyanürle altın çıkartılan 20 madenin etkilediği su kaynaklarında çevresel siyanür konsantrasyonları ölçülmekte midir? Eğer ölçülüyorsa, söz konusu madenlerin faaliyete geçtiği tarihten itibaren siyanür konsantrasyonları ölçüm sonuçları aylara ve yıllara göre nedir?
Söz konusu 20 altın madeninin çevresindeki yer üstü ve yer altı sularının, toprağın veya çökeltilerin kirliliğini izlemek amacıyla ve arzu edilen çevresel kalite hedeflerine ulaşmak için kullanılan herhangi bir Ekotoksikolojik izleme/değerlendirme prosedürü var mıdır?
Erzincan İliç'teki altın madeni faciası sonrasında yer üstü ve yer altı suları ile toprak ve çökeltilerdeki kirliliği izlemek için bölgede hangi tarihlerde, hangi noktalardan hangi analizler yapılmıştır? Analiz hangi laboratuvarlarda yapılmış, analiz raporları nerede yayınlanmıştır?
AHU PP
Bakanlığınızın siyanürle altın çıkartılan madencilik faaliyetlerinin çalışan sağlığına, halk sağlığına, çevreye ve ekolojik sisteme etkilerini izlemek için yürürlüğe koymaya karar vermiş olduğu herhangi bir eylem planı var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
SORULAR:
Akarsu sistemlerindeki kimyasalların 'Ekolojik Risk Değerlendirmesi' çevrenin korunması açısından hayati öneme sahiptir. Bu bağlamda;
1. Bakanlığınız tarafından ülkemizde hangi su havzalarında 'Ekolojik Risk Değerlendirmesi" yapılmıştır? Eğer yapıldıysa Ekolojik Risk Değerlendirme raporları nerede yayınlanmıştır?
2. Bakanlığınız tarafından 'Olasılıksal Ekolojik Risk Değerlendirmesi" yapılan herhangi bir su havzası ve/veya akarsu sistemi var mıdır?
3. Ülkemizdeki su havzaları için herhangi bir 'Maruziyet Değerlendirmesi' yapılmış mıdır?
4. Ülkemizdeki su havzaları için herhangi bir 'Etki Değerlendirmesi! yapılmış mıdır?
5. Ülkemizdeki su havzaları için herhangi bir 'Risk Değerlendirmesi' yapılmış mıdır?
6. Bakanlığınız tarafından su havzaları ve akarsulara ilişkin, kirlenme olasılığı bulunan su sistemi üzerinde yaşayan türlerin potansiyel olarak etkilenen kısım açısından riskini değerlendirmek amacıyla hem maruz kalma hem de etki bilgilerini analiz etmek ve entegre etmek için kullanılan herhangi bir karar destek sistemi var mıdır?
7. Ülkemizdeki siyanürle altın çıkartılan 20 madenin etkilediği su kaynaklarında çevresel siyanür konsantrasyonları ölçülmekte midir? Eğer ölçülüyorsa, söz konusu madenlerin faaliyete geçtiği tarihten itibaren siyanür konsantrasyonları ölçüm sonuçları aylara ve yıllara göre nedir?
8. Söz konusu 20 altın madeninin çevresindeki yer üstü ve yer altı sularının, toprağın veya çökeltilerin kirliliğini izlemek amacıyla ve arzu edilen çevresel kalite hedeflerine ulaşmak için kullanılan herhangi bir Ekotoksikolojik izleme/değerlendirme prosedürü var mıdır?
9. Erzincan İliç'teki altın madeni faciası sonrasında yer üstü ve yer altı suları ile toprak ve çökeltilerdeki kirliliği izlemek için bölgede hangi tarihlerde, hangi noktalardan hangi analizler yapılmıştır? Analiz hangi laboratuvarlarda yapılmış, analiz raporları nerede yayınlanmıştır?
10. Bakanlığınızın siyanürle altın çıkartılan madencilik faaliyetlerinin çalışan sağlığına, halk sağlığına, çevreye ve ekolojik sisteme etkilerini izlemek için yürürlüğe koymaya karar vermiş olduğu herhangi bir eylem planı var mıdır?
CEVAP:
Yurdumuz genelinde gerçekleştirilmekte olan madencilik faaliyetleri kapsamındaki düzenli depolama tesislerine yönelik yeraltı sularında yapılmakta olan kirlilik izleme çalışmaları referans ve gözlem kuyularında Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nin ekinde yer alan Tablo 23-1 çerçevesinde yürütülmektedir. Faaliyet sahiplerince hazırlanan analiz sonuçlarını içeren yeraltı suyu kirlilik izleme raporları Bakanlığımızca değerlendirilmektedir.
Bakanlığımızca direkt olarak maden faaliyetlerinin etki alanı özelinde olmamakla beraber, 2014 yılından itibaren Ergene, Gediz, K. Menderes, K. Ege, Sakarya ve Susurluk havzalarında yer alan nehirlerde belirli dönemlerde Evsel ve Endüstriyel Kirlilik İzleme Programı yürütülmektedir.
Program kapsamında; mevzuatta yer alan parametreler ile birlikte toplam siyanür miktarı da izlenmekte olup, ekotoksikolojik izleme yapılmamaktadır. Söz konusu havzalarda sürdürülen çalışmalarda toplam siyanür parametresi değeri genel olarak tespit limitinin altında belirlenmiş, endişe edici bir duruma rastlanmamıştır. Bakanlığımızca konuya gereken hassasiyet gösterilmekte olup, denetim ve izleme çalışmaları devam etmekte ve cezai yaptırımlar uygulanmaktadır.