Maden işletmelerinin çevreye ve insan sağlığına etkilerine ve alınacak önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Adıgüzel (CHP), 21 Şubat 2024 tarihinde 7/9809 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 16 Nisan 2024).
Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu). “Maden işletmelerinin çevreye ve insan sağlığına etkilerine ve alınacak önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9809, 21 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9809-maden-isletmelerinin-cevreye-ve-insan-sagligina-etkilerine-ve-alinacak-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/822cdfdf-9636-4dbf-b218-018dcb52b192
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 55 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından yazıl olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Dr. Mustafa ADIGÜZEL CHP Ordu Milletvekili
Erzincan İliç'te yaşanan maden faciası ülkemizin pekçok yerinde benzer tekniklerle yapılan madencilik faliyetlerinin denetimlerini de gündeme getirmiştir. Mevcut maden işletmelerinin acilen insan ve doğa odaklı bir bakış açısı ile denetlenmesi asgari şartları sağlayamayacak düzeyde olanların kapatılması gerekmektedir. Daha önce Ordu Fatsa'daki altın madeninde yapılan ve madenin kapatılarak üretiminin durdurulmasını sağlayan toprak, su, yaşam alanları ile ilgili bilimsel etki analiz çalışmalarının, faliyette bulunan tüm tüm altın madenleri için de yapılması zaruri görülmektedir.
SORULAR
İlk etapta siyanür ve/veya sülfirik asit benzeri yöntemle işletilen mevcut altın madeni işletmelerindeki üretimin, tüm çalışanların maaş ve tüm sosyal hakları saklı kalmak kaydı ile 6 aylığına durdurulması ve bu sürede sağlık taraması, toprak, su, ekosistem analiz çalışmalarının yapılması için bir girişiminiz olacak mıdır?
Ordu Fatsa'da yapılan bilimsel etki analiz çalışmalarının mevcut tüm maden işletmeleri için yapılması ve yaşam alanlarında oluşan tahribatın yasal sınırlar üzerinde olması halinde gerekli yasal girişimlerin başlatılması için bir çalışmanız var mıdır? Toprağa, suya, havaya, canlı varlığına ve insana dair olası zararların bağımsız-güvenilir uzmanlar tarafından incelenmesi ve ulaslararası akredite bir laboratuarda analiz edilmesi için ne tür girişimleriniz olmuştur?
Maden şirketlerinin ortaklık yapısı ve sözleşmeleri ile kar marjlarının şeffaf hale getirilerek kamuoyu ile paylaşılması için bir girişiminiz olacak mıdır?
Erzincan'daki facia bölgesinde atıkların ve havuzların yarattığı kirlilik ne durumdadır? Yeraltı su sistemlerine, akarsulara, su havzalarına mevcut ve olası etkileri nedir?
Mevcut tahribatın rehabilitasyonu mümkün müdür? Mümkün ise maliyeti ve süresi nedir?
Toprak kayması ve havuzların patlaması söz konusu olmasa dahi bu madenin çevreye zzehir saçtığı ile ilgili çok sayıda şikayet üzerine bir inceleme yapılmış mı idi? Yapıldı ise sonuçları nelerdir?
Altın madeni olmayan illerimizdeki ölüm sebebi ve yaşı ile başta kanser olmak üzere ağır metal ve toksik maddelerin yarattığı hastalıkların görülme oranı ile altın madeni bulunan il ve ilçelerdeki istatistiklerin mukayeseli bir çalışması bugüne kadar yapılmış mıdır? Yapıldı ise sonuçları nelerdir? Yapılması ise ivedi bir biçimde bu çalışmanın yapılması için girişimde bulunacak mısınız?
Mevcuttüm madenlerde çalışanların sağlık taramasından geçirilerek sağlık durumlarına ilişkin bir çalışma yürütülmesi ve bu konuda da bir mukayeseli istatistiki çalışma yapılması için bir girişiminiz olacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Ordu Milletvekili Sayın Mustafa ADIGÜZEL.'in tarafıma tevcih ettiği 7-9809 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
ADIGÜZEL'İN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN ' DÖNEM : ESASNO !
CEVAPLAR . 282 79809
Madencilik faaliyetlerinin tüm aşamaları; çevreye etkileri bakımından 2872 Sayılı Çevre Kanunu kapsamında Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, iş sağlığı ve güvenliği bakımından 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve madencilik faaliyetleri bakımından 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında MAPEG tarafından periyodik olarak denetlenmektedir.
Bakanlığımız tarafından yapılan denetimlere bakıldığında; 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup, çok az riskli ruhsatlar 24 ay, az riskli ruhsatlar 12 ay, riskli ruhsatlar 6 ay ve çok riskli ruhsatlar ise 3 ayda bir periyodik olarak MAPEG tarafından denetlenmektedir. Bu çerçevede önergeye konu maden sahası MAPEG tetkik ekibi tarafından en son 05.08.2023 tarihinde mahallinde tetkik edilmiştir.
Yapılan bu denetimlere ek olarak ilgili diğer kamu kurum/kuruluşlarının mevzuatları gereği yapacakları inceleme ve denetimlerde Kanun'a uygun çalışılmadığının tespiti halinde mevzuat çerçevesinde yapılacak işlemler yine MAPEG'e bildirilmekte, MAPEG tarafından çevre ve insan sağlığına zarar verdiği tespit edilen madencilik faaliyetleri de gerekli önlemler alınıncaya kadar durdurulmaktadır. Bu ihlallerin tekrarlanması halinde ise 3213 sayılı Maden Kanunu çerçevesinde ruhsat iptali yaptırımı gündeme gelmektedir.
Bununla birlikte maden sahalarında madencilik faaliyetinin başlayabilmesi için ruhsat sahipleri tarafından izin alanına yönelik olarak Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir. Bahse konu izinlerin alınması sürecinde de yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkileri yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirilmekte olup, bu izinlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına Bakanlığımızca müsaade edilmemektedir.
Şubat ayında yığın liç alanında meydana gelen kayma sonrasında ilgili kurum/kuruluşlar tarafından yeraltı sularından ve yüzeyden düzenli olarak numuneler alınarak kontroller gerçekleştirilmekte olup, gerçekleştirilen bu kontrollerin sonuçları da kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Şu ana kadar yapılan analizlerde herhangi bir olumsuzluğa rastlanmamıştır.
Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.