Ankara'nın Ayaş ilçesinde yapılması planlanan madencilik faaliyetlerinin insan sağlığına, çevreye ve tarımsal üretime etkilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. i-Ankara'nın Ayaş ilçesinde, başta Bayram, Gökçebağ ve Ulupmar mahalleleri olmak üzere bölgedeki kırsal yerleşimleri etkileyebileceği belirtilen bir maden arama ruhsatına ilişkin vatandaşlarımız tarafından ciddi endişeler dile getirilmektedir.

Bölge sakinleri ve mahalle muhtarları tarafından Ankara Valiliğine yapılan başvurularda; Maden ve Petrol işleri Genel Müdürlüğünden edinildiği ifade edilen bilgilere göre X: 4438503,42, Y: 444421,03 koordinatlarında, IR: 202201412 No: Y2 bilgileriyle tanımlanan sahada "Şah Baba Madencilik-İsmail Sarıtaş" adına madencilik arama ruhsatı alınmak suretiyle faaliyette bulunulacağı belirtilmektedir.

Söz konusu mahalleler yalnızca birer yerleşim alanı değil; yıllardır tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan vatandaşlarımızın üretim alanı, mera sahası, su kaynağı ve yaşam çevresidir.

Ayaş'ın kırsal mahallelerinde yaşayan vatandaşlarımızın geçim kaynaklarını, tarım arazilerini, hayvanlarını, yer altı ve yer üstü su kaynaklarını doğrudan etkileyebilecek bir faaliyetin; yöre halkının bilgisi, görüşü ve rızası dışında yürütülmesi kabul edilemez.

Madencilik faaliyetleri elbette ülke ekonomisi açısından Önemlidir. Ancak . hiçbir ; ekonomik faaliyet; insan sağlığından, temiz sudan, verimli tarım toprağından, meradan, i ormandan ve vatandaşlarımızın mülkiyet hakkından daha değerli değildir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. IR: 202201412 No: Y2 olarak belirtilen maden sahasına ilişkin Bakanlığınız ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü kayıtlarında herhangi bir maden arama ruhsatı bulunmakta mıdır?

2. Bulunmakta ise söz konusu ruhsat hangi tarihte, hangi şirket veya gerçek/tüzel kişi adına ve hangi maden grubunda düzenlenmiştir?

3. Ruhsatın ilk müracaat tarihi, yürürlük tarihi ve geçerlilik süresi nedir?

4. Söz konusu ruhsat hâlen geçerli midir? Ruhsatla ilgili devir, temdit, iptal, terk veya herhangi bir idari işlem yapılmış mıdır?

5. Ruhsat sahasının toplam yüz ölçümü kaç hektardır?

6. Ruhsat sahasının sınırları içerisinde veya etki alanında Ayaş ilçesine bağlı hangi mahalleler bulunmaktadır?

7. Bayram, Gökçebağ ve Ulupmar mahallelerinin ne kadarhk bölümü ruhsat sahası veya maden faaliyetinin doğrudan ya da dolaylı etki alanı içerisinde kalmaktadır?

8. Söz konusu ruhsat kapsamında hangi maden veya madenlerin aranması hedeflenmektedir?

9. Ruhsat sahibine bugüne kadar arama faaliyet raporu, işletme projesi, işletme ruhsatı veya işletme izni verilmiş midir?

10. Arama ruhsatının ilerleyen aşamada işletme ruhsatına dönüştürülmesine yönelik bir başvuru veya işlem bulunmakta mıdır?

11. Sahada ticari ölçekte işletilebilir bir rezerv tespit edilmiş midir? Edilmiş ise hangi maden türünde ve yaklaşık ne kadar rezerv belirlenmiştir?

12. Ruhsat sahası içerisinde tarım arazisi, mera, çayır, orman alanı, hazine arazisi ve özel mülkiyete ait arazi miktarı ayrı ayrı ne kadardır?

13. Ruhsat sahasında birinci sınıf veya mutlak tarım arazisi, dikili tarım alanı, özel ürün arazisi ya da büyük ova koruma alanı bulunmakta mıdır?

14. Bölgede tarımsal üretim yapılan arazilerin maden faaliyetlerinden etkilenmemesi için hangi koruma tedbirleri öngörülmüştür?

15. Ruhsat sahasının mera alanlarıyla çakışması söz konusu mudur? Varsa kaç hektarlık mera alanı ruhsat sahası içerisinde kalmaktadır?

16. Mera vasfındaki alanların amacı dışında kullanılabilmesi için herhangi bir tahsis amacı değişikliği başvurusu veya kararı bulunmakta mıdır?

17. Bölgedeki hayvancılık faaliyetlerinin; toz, gürültü, ağır vasıta trafiği, patlatma, yer altı su seviyesindeki değişimler ve mera kaybı nedeniyle görebileceği zararlar konusunda herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?

18. Ruhsat sahası içerisinde veya yakın çevresinde orman alanı bulunmakta mıdır?

19. Bulunmakta ise ne kadarlık orman alanı faaliyetlerden etkilenebilecektir?

20. Maden faaliyeti nedeniyle herhangi bir ağaç kesimi veya orman izni talep edilmiş midir?

21. Maden arama veya olası işletme faaliyetlerinin bölgedeki yer altı su seviyesine ve su kalitesine etkisi araştırılmış mıdır?

22. Vatandaşlarımızın içme, kullanma ve tarımsal sulamada kullandığı su kaynaklarının kirlenmesi veya debisinin azalması riskine karşı hangi tedbirler alınacaktır?

23. Bölgede mevcut su kaynaklarından madencilik faaliyeti kapsamında su kullanılması planlanmakta mıdır? Planlanmakta ise günlük ve yıllık ne kadar su tüketilecektir?

24. Faaliyet kapsamında kullanılacak veya ortaya çıkabilecek kimyasal maddeler bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise bunların toprağa ve su kaynaklarına karışmasını. önlemek için hangi yöntemler uygulanacaktır?

25. Söz konusu proje veya ruhsat için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci başlatılmış mıdır?

26. Başlatılmış ise ÇED başvurusunun tarihi nedir ve süreç hangi aşamadadır?

27. Proje hakkında "ÇED Olumlu", "ÇED Gerekli Değildir" veya başka bir çevresel karar verilmiş midir?

28. Henüz ÇED süreci başlatılmamışsa ruhsat kapsamında hangi faaliyetler ÇED sürecine tabi olmadan gerçekleştirilebilecektir?

29. Projenin çevresel etkileri değerlendirilirken Bayram, Gökçebağ, Ulupınar ve diğer çevre mahallelerde yaşayan vatandaşların görüşlerinin alınması sağlanacak mıdır?

30. Bugüne kadar mahalle muhtarlarına, Ayaş Belediyesine, Ankara Büyükşehir Belediyesine veya yörede yaşayan vatandaşlara Bakanlığınız ya da ilgili şirket tarafından resmî bir bilgilendirme yapılmış mıdır?

31. Bölgedeki vatandaşların mülkiyetindeki taşınmazlar içerisinde ruhsat sahasına denk gelen parseller bulunmakta mıdır?

32. Bulunmakta ise kaç vatandaşa ait toplam kaç parsel ve ne kadarlık özel mülkiyet alanı ruhsat sınırları içerisinde kalmaktadır?

33. Olası işletme aşamasında özel mülkiyete ait taşınmazlara yönelik kamulaştırma, acele kamulaştırma, irtifak hakkı veya geçiş hakkı tesis edilmesi öngörülmekte midir?

34. Ruhsat sahibi tarafından bugüne kadar bölgede herhangi bir taşınmaz satın alınmış veya vatandaşlarla arazi kiralama/satın alma konusunda görüşme yapılmış mıdır?

35. Maden faaliyetleri nedeniyle köy ve mahalle yollarında oluşabilecek ağır tonajlı araç trafiği, yol bozulması, trafik güvenliği ve tozlanmaya ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır?

36. Maden nakliyesinde kullanılacak yollar belirlenmiş midir? Bu yollar hangi mahallelerden geçecektir?

37. Faaliyetin başlaması durumunda günlük ortalama kaç kamyon veya ağır vasıtanın bölge yollarını kullanması öngörülmektedir?

38. Ağır vasıta kullanımı nedeniyle zarar görecek köy ve mahalle yollarının bakım ve onarım giderlerini kim karşılayacaktır?

39. Olası madencilik faaliyetinin bölgede oluşturacağı gürültü, titreşim ve tozun insan sağlığı ile tarımsal üretim üzerindeki etkileri ölçülmüş müdür?

40. İşletme aşamasında patlatmalı üretim yöntemi kullanılması planlanmakta mıdır?

41. Patlatma yapılması hâlinde bölgedeki konutlara, tarımsal yapılara, ahırlara, su kuyularına ve diğer yapılara zarar verilmemesi için hangi güvenlik mesafeleri uygulanacaktır?

42. Bölgede flora, fauna ve biyolojik çeşitliliğe yönelik bir envanter çalışması yapılmış mıdır? Koruma altında bulunan herhangi bir bitki veya hayvan türü tespit edilmiş midir?

43. Ruhsat sahasında veya yakın çevresinde arkeolojik, tarihî, kültürel veya doğal sit niteliğinde alanlar bulunmakta mıdır?

44. İlgili ruhsat için Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, DSİ, Orman Genel Müdürlüğü, Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ayaş Belediyesi veya diğer kamu kurumlarından görüş istenmiş midir?

45. İstenmiş ise bu kurumların verdiği görüşler nelerdir? Herhangi bir kurum tarafından olumsuz görüş, çekince veya şartlı uygunluk bildirilmiş midir?

46. Ayaş'ın temel ekonomik faaliyetlerinden olan tarım ve hayvancılığın zarar görmesi ihtimaline karşı ekonomik ve sosyal etki analizi yapılmış mıdır?

47. Maden faaliyeti nedeniyle tarımsal üretimde, hayvancılıkta veya vatandaşların taşınmazlarında zarar meydana gelmesi hâlinde zararların tespiti ve karşılanması için nasıl bir mekanizma uygulanacaktır?

48. Şirketin çevresel zararların giderilmesi ve maden sahasının rehabilitasyonu amacıyla Bakanlığınıza verdiği teminatın miktarı nedir?

49. Faaliyet sona erdiğinde sahanın yeniden tarıma, hayvancılığa veya doğal yapısına kazandırılmasına ilişkin rehabilitasyon planı hazırlanmış mıdır?

50. Ruhsat sahibi şirket veya kişi hakkında daha önce Türkiye'nin başka bölgelerinde yürütülen madencilik faaliyetlerinden kaynaklanan idari yaptırım, ruhsat iptali, çevre cezası veya faaliyet durdurma işlemi bulunmakta mıdır?

51. Ankara Valiliğine 11 Ağustos 2026 tarihinde bölge muhtarları ve vatandaşlar tarafından verilen bilgi edinme başvuruları Bakanlığınıza veya MAPEG'e iletilmiş midir?

52. Bu dilekçelerde talep edilen ruhsatın tarihi, ruhsatı veren makam, ruhsat sahasının sınırları ve yüz ölçümü ile sürecin mevcut aşamasına ilişkin bilgiler vatandaşlarımıza hangi tarihte verilecektir?

53. Vatandaşların bilgi edinme başvurularına verilecek cevaplarla birlikte ruhsat sahasının koordinatlarını ve mahalle/parsel sınırlarını açık biçimde gösteren haritanın kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?

54. Bayram, Gökçebağ ve Uğurpmar mahalleleri başta olmak üzere yöre halkının ciddi itirazlarının bulunması hâlinde Bakanlığınız ruhsat ve izin süreçlerini yeniden değerlendirmeyi veya faaliyetleri durdurmayı düşünmekte midir?

55. Tarım, hayvancılık, mera, orman ve su kaynakları bakımından meydana gelebilecek telafisi mümkün olmayan zararların ortaya çıkacağının tespit edilmesi hâlinde söz konusu ruhsatın iptal edilmesi Bakanlığınızın gündeminde olacak mıdır?

56. Ayaş'ın kırsal mahallelerinin geleceğini doğrudan ilgilendiren böylesine önemli bir konuda, "önce ruhsat verip sonra vatandaşı bilgilendirmek" yerine, vatandaşın görüşünü ve bölgenin tarımsal geleceğini esas alan şeffaf bir süreç yürütülmesi için Bakanbgımzea hangi adımlar atılacaktır?