Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin

İlgi yazı ekinde alınan Bartın Milletvekili Sayın Aysu BANKOĞLU tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/9876 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Bartın Milletvekili Sayın Aysu BANKOĞLU'na Ait 7/9876 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlık olarak; kadına yönelik şiddetle mücadele alanında kadınlara yönelik koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici sosyal hizmet faaliyetlerini yürütme ve koordine etme görevlerimiz çerçevesinde, doğru müdahalenin bireyin durumuna ve ihtiyaçlarına uygun yapılandırılmış kurumsal yapı ve programlar ile sağlanabileceği bilinci ile faaliyetlerimizi sürdürmekteyiz.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çağrı Merkezlerinden Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı aracılığı ile aile, kadın, çocuk, engelli, yaşlı, şehit yakınları ile gaziler ve gazi yakınlarına yönelik hizmetlere ilişkin çağrılar değerlendirilerek rehberlik ve danışmanlık hizmeti sunulmaktadır. Ayrıca ihmal, istismar ve şiddet vakaları veya töre ve namus cinayetlerinin önlenmesi için tedbir mahiyetindeki ihbarlar da alınmakta, durumun aciliyeti göz önünde bulundurularak vakanın bulunduğu ilde görevli Acil Müdahale Ekip Sorumlusuna ve/veya kolluk kuvvetlerine bildirilmektedir. Acil Müdahale Ekibi vakayı değerlendirmekte, gerekli durumlarda emniyet veya jandarma birimleri ile koordinasyon sağlayarak, en kısa zamanda müdahale edilmesi sağlanmaktadır.

Alo 183 Hattı'na vatandaşlarımız 7/24 ücretsiz olarak ulaşabilmektedir.

Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı'na yapılan başvuruların istatistiki bilgileri https://www.aile.gov.tr/sgbd/arge-raporlar/ linkinde yayımlanmaktadır.

2019-2023 Yılları arası Alo 183 Hattına gelen kadına yönelik çağrıdan kadınlar psikososyal, hukuki, eğitim ve mesleki, sağlık, ekonomik destek, rehberlik, danışmanlık, yönlendirme ve bilinçlendirme hizmetleri almıştır.

Öte yandan; kadın konukevinden hizmet almak isteyen kadınlar Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezine (ŞÖNİM) veya kolluk birimlerine başvurabilmektedirler. ŞÖNİM"'de ilk görüşmesi yapılan kadın aynı ilde veya başka bir ildeki kadın konukevine nakil edilerek konukevinden hizmet alabilmektedir. Bu kapsamda konukevi hizmeti almak isteyen tüm şiddet mağduru kadınlar konukevi hizmeti almaktadır. 2023 yılında Bakanlığımız, Belediyeler, Göç İdaresi Başkanlığı ve bir STK"ya bağlı kadın konukevlerinden 46.651 kadın ve beraberindeki 29.712 çocuk olmak üzere toplam 76.363 kişi; mesleki çalışmalar ve değerlendirmelerle birlikte kadın ve çocuklara doğrudan ya da ilgili kuruluşlara yönlendirmek suretiyle barınma, psikososyal, hukuki, tıbbi, ekonomik, meslek ve eğitim destekleri ile çocukları için kreş, rehberlik ve yönlendirme vb. alanlarda hizmet almıştır.

Diğer taraftan, bilindiği üzere Bakanlığımız 6284 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası "Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan idari, cezai, hukuki her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabilir." Uyarınca davalara katılım sağlanmaktadır.

Bu doğrultuda "mağdurun erkek, sanığın kadın olduğu" şeklinde Türk Ceza Kanunu'nda suç tasnifi yapılmadığından, kayıtlarımızda bu konuda bilgi bulunmamaktadır.

Ayrıca,

• 08.07.2021 tarihinde kabul edilen Kanun ile Ceza Kanununda kasten öldürme, kasten yaralama, eziyet ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarının boşanılan eşe karşı işlenmesi nitelikli hâl olarak düzenlenmiş ve bu suretle cezai müeyyideleri artırılmıştır.

• 27 Mayıs 2022 tarihinde yapılan yasal değişiklikle de daha önce başka suçların içerisinde değerlendirilen ısrarlı takip eylemleri ayrı bir suç olarak tanımlanmış; kasten öldürme, kasten yaralama, işkence, eziyet ve tehdit suçlarının "kadına karşı işlenmesi" cezada artırım nedeni olarak düzenlenmiştir. Aynı zamanda söz konusu değişiklikle kadın cinayetlerinde toplumda "kravat indirimi" olarak bilinen uygulamanın önüne geçilmiştir.

• Ayrıca, vekili bulunmaması halinde avukat yardımından yararlanacak kişiler arasında ısrarlı takip suçları ile kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarından mağdur olan kişiler de dahil edilerek kadınların adalete erişimleri güçlendirilmiştir.

• 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen gizlilik kararlarının Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Veri Tabanına elektronik ortamda aktarılması amacıyla Bakanlığımız ile İçişleri Bakanlığı arasında veri entegrasyon protokolü imzalanmıştır.

• Kadınların adalete erişimlerini kolaylaştırmak için Adalet Bakanlığı ve Türkiye Barolar Birliği iş birliğinde barolarda özel merkezler kurulmuştur.

• Kurduğumuz Daimi Hukuk Komisyonu ile hukuki düzenlemeler değerlendirilmektedir.

• Yasal düzenlemelerle, kadına yönelik şiddet fiili içeren suçlardan mağdur olan bireylere sağlanan adli yardımın kapsamı genişletilmiştir.

• 6284 sayılı Kanun kapsamında karar vermeye yetkili aile mahkemesi hâkimleri ile Aile ve Kadına Karşı Şiddet Suçları Soruşturma Bürosu savcılarına yönelik eğitim ve farkındalık çalışmaları yürütülmektedir.

• İnfaz kurumlarında tahliye olan tutuklu ve hükümlülerin kolluk birimlerine anlık bildirimi amacıyla Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı arasında veri entegrasyonu sağlanmıştır.

Bakanlığımız ana hizmet birimlerince sunulan hizmetlerin etkin ve tek noktadan takibi, hizmet süreçlerinin elektronik ortamda yönetilebilmesi, verilerin tek bir veri tabanında toplanması, anlık ve güncel olarak temin edilmesi ve paydaş kurumlar ile çevrimiçi entegrasyonların sağlanması amacıyla tasarlanan dijital sistemler hayata geçirilmiş olup kuruluşlarımızın kullanımındadır. Bununla birlikte, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna istinaden verilen tedbir kararlarının kurumlar arası entegrasyonuna yönelik Adalet Bakanlığı, EGM ve JGK ile koordineli çalışmalar sürdürülmektedir.

Kadına yönelik şiddet eylemlerinin soruşturulması ve kovuşturulması süreçleri ile 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbire hükmedilmesi süreçleri yargı mercilerince yürütülmektedir. Şiddet vakaları, dava süreçleri ve sonuçları konusundaki temel veriler Adalet Bakanlığı UYAP sistemi, İçişleri Bakanlığı POZL-NET ve Jandarma Genel Komutanlığı'nın veri sistemi üzerinden toplanmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan