Akay, Bakanlığa bütçe artışını, vakıf protokollerini ve MESEM kazalarını sordu

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, 12 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında söz alarak Millî Eğitim Bakanlığı bütçesi ve eğitimdeki sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Akay, bakanlık bütçesinin genel bütçeden aldığı payın azaldığına dikkat çekerek, öğrenci sağlığı, güvenliği ve ücretsiz yemek hizmetleri gibi kritik konularda çözüm beklediklerini ifade etti.

Bütçe payı ve gayrimenkul giderleri

Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinin detaylarına değinen Soyad, sermaye giderleri ve gayrimenkul harcamaları konusundaki belirsizliklere dikkat çekti. Bütçedeki artışın enflasyonun altında kaldığını belirten Soyad, "Millî Eğitim Bakanlığı bütçesi 2 trilyon 458 milyar olarak öngörülmüş 2027 yılı için, geçen yıl 1,9 trilyon civarındaydı, 515 milyarlık bir artış var. Artış yüzdesi yüzde 26,50 yani enflasyon oranının altında bir artış var. Genel merkezî bütçe oranının da altında olduğu için oransal olarak da -merkezî bütçe olarak konuşuyorum, üniversiteleri dışarıda tutarak- yüzde 9,01 civarında bütçeden bir pay alıyor. Demek ki bir düşüş var genel bütçeden aldığı payla ilgili. Alt kırımlarına baktığımız zaman, sermaye giderleri 190 milyar, haziran sonu itibarıyla henüz 29 milyar harcanmış. Burada da baktığımız zaman gayrimenkul alım ve kamulaştırmayla ilgili bir husus dikkatimi çekti. 2 trilyon 300 milyarlık bir bütçe hedefi var. Burada alınacak gayrimenkuller veya kamulaştırılacak alanlar mı var? O konuyla ilgili bilgi verirseniz mutlu olacağız." dedi.

Vakıf transferleri ve fon yönetimi

Kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yapılan transferlerin ve vakıflarla yapılan protokollerin şeffaflığını sorgulayan Soyad, bu fonların yönetimiyle ilgili soru yöneltti. Özellikle Türkiye Maarif Vakfı ve diğer derneklerle ilgili süreçleri hatırlatan Soyad, "Türkiye Maarif Vakfına giden paralar. Daha önce başka yerlere, dernek ve vakıflara giden var mı diye sormuştuk. Siz de çıkarıp 'Sadece Maarif Vakfına gidiyor.' diye ifade etmiştiniz. Geçen yıl 7,8 milyar, bu yıl 9,4 milyar olacak. Haziran sonu itibarıyla 1,1 milyar harcanmış. Ben eylül rakamına baktım, bulabildiğim kadarıyla da 4 milyar civarı harcanmış. Cumhurbaşkanlığıyla ilgili yasal sınır da zaten belli, ağustosta çıkan Cumhurbaşkanlığı kararıyla 7,5 civarında, o hat içerisinde kalınacak. Maarif Vakfını biz de önemsiyoruz, Türkiye içinde ve dışında bunun yapılanmasının güçlenmesi önemli. Ben bütün bakanlıklarda soruyorum: Şimdi, hane halkına yapılan transferler kalemi de var, orada da işte, MESEM kapsamında öğrencilere verilen burslar, bir taraftan da dernek ve vakıflarla yapılan protokoller var. 650'nin üzerinde bir protokol imzaladınız. Bunların nasıl, düzgün kullanılıp kullanılmadığıyla ilgili, protokollerin mahiyetiyle ilgili ayrıntılı bir bilgi verilirse çünkü burada mesela, Ahbap Derneğiyle de anlaşma var, Sabancı'yla da anlaşma var, TEMA'yla da var, TÜRGEV'le de var, Ensar'la da var ve bir sürü vakıfla var; bunların nasıl, hangi projelerde kullanıldığını özellikle öğrenmek istiyorum. Bir soruyu da tekrar buradan soruyorum, tüm bakanlıklara da soruyorum: Maarif Vakfının veya sizin yardım ettiğiniz dernek veya vakıfların bu fon yolsuzluğuyla ilgili olarak bir yerlerde değerlendirdiği paraları var mı? Bu konuyla ilgili bir tespitiniz var mı, inceleme yaptınız mı?" ifadelerini kullandı.

Öğrenci kazaları ve denetim eksikliği

MESEM kapsamında çalışan öğrencilerin yaşadığı iş kazalarına ve can kayıplarına değinen Soyad, denetim mekanizmasındaki aksaklıkları vurguladı. Bakanlıklar arası koordinasyonun önemine değinen Soyad, "MESEM kapsamında çocuk işçilerimiz çalıştırırken -14-17 yaş arasında, biliyorsunuz- vefat ediyorlar, hayatını kaybediyorlar. Ağır sanayide de çalışmaması gerektiği hâlde çalıştırılanlar var. Sizin rakamlarınıza göre 2026 yılı içerisinde hayatını kaybeden 37 öğrencimiz var çalışırken. Benim seçim bölgem Karabük'te de maalesef böyle bir kaza geçiren öğrencimiz oldu, geçen yıl da söylemiştim, hayatını kaybetti, Yağız Yıldız. Ve bunun gibi çok öğrencilerimiz, çocuklarımız hayatlarını kaybediyorlar. Bunun önlemiyle ilgili bakanlıklar arası denetim mekanizmasında bir çelişki oluyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının iş müfettişlerinin denetlemesi gereken konular var ama yeterli iş müfettişlerinin görevlendirilmediğini görüyoruz. Sizin sözleşmesini feshettiğiniz işletmeler var, rakamlar var ama buna rağmen buradaki öğrencilerimizin, çocuklarımızın hayatını kaybetmesini engelleyemiyoruz, önleyemiyoruz. Bununla ilgili farklı bir yol ve strateji izlenmesi gerekiyor. İlgili bakanlıkların bir araya gelip denetim mekanizmasını daha da güçlendirip bu olayı çözmeleri gerekir." dedi.

Ücretsiz yemek ve okul ihtiyaçları

Öğrencilerin beslenme sorununa ve okul personeli ihtiyacına dikkat çeken Soyad, bu konuda bir önerge vereceklerini açıkladı. Sosyal yardımların önemine değinen Soyad, "Örgün öğretimdeki öğrencilerimize ücretsiz yemek verilmesiyle ilgili. Her yıl biz bunu söylüyoruz çünkü genel olarak baktığımız zaman, yoksulluk sınırının altında yaşayan üçte 1 oranında evlatlarımız var, çocuklarımız var. Bunların önemli bir bölümü, beşte 1'i okula aç gittiği ifade ediyorlar, yeterince beslenemediklerini ifade ediyorlar. İstatistiklere baktığımız zaman da çocuk bodurluk oranının son beş, altı yılda yüzde 5'lerden yüzde 10'lar civarına çıktığını görüyoruz. Deprem bölgesinde yüzde 12, 13, 14'ü bulanlar var. Biz önerge de vereceğiz bu konuyla ilgili. Ücretsiz yemek verilmesi olayını önemsiyoruz. Önergemizde de Sayın Bakanım, 371 milyarlık bir ödenek teklifimiz olacak bu konuyla ilgili olarak. Yine, bu teklifin içerisinde yönetim ve destek programının altına okullarımıza 100 bin temizlik görevlisi, 65 bin güvenlik görevlisi, 75 bin okul sağlığı hemşiresi, bir de en düşük memur maaşından hesaplanan tutarlar üzerinden 250 milyar da buna teklifimiz olacak." açıklamasında bulundu.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92337

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia