Akay: TGA gelir ve giderlerinde Sayıştay denetimi yetersiz

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, 6 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı konuşmada Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesini ve TGA'nın denetim süreçlerini değerlendirdi. Akay, turizmin geliştirilmesine ayrılan payın yetersiz olduğuna ve Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'nın harcamalarının detaylandırılması gerektiğine dikkat çekti.

Turizm bütçesi yetersiz kalıyor

Bakanlık bütçesindeki artış oranlarını değerlendiren Akay, turizmin geliştirilmesine ayrılan payın düşük olduğuna dikkat çekerek, "Turizmin geliştirilmesiyle ilgili yeterli pay ayrılmış mı? Demin ifade etmiştim 13,6'lık bir artış var diye, 4,5'ten 5,1 milyara çıkmış. Bu çok düşük, yetersiz ama bir taraftan baktığımız zaman da TGA diye bir kurum var. Bu kurum 7183 sayılı Kanun'la kurulan Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı. Bunun 2025 yılı -kesin hesaplardan baktığımız şekliyle söylüyorum- geliri 10,7 milyar. Yani sizin turizmin gelişmesine ayırdığınız payın ki 2025 yılı rakamlarına göre de kıyasladığımız zaman çok ciddi tutarda üzerinde." ifadelerini kullandı.

TGA harcamaları ve denetim eksikliği

TGA'nın harcama yapma süreçlerindeki rahatlığa ve denetim sorunlarına değinen Akay, "Burada bir sıkıntı var, burada yeterli Sayıştay denetiminin olmadığını görüyoruz. Burada 11 Temmuz 2019 sayılı Kanun'la çıkan, 7183 sayılı Kanun'la çıkan durumla alakalı icra kurulunun tercih ettiği bağımsız denetim kuruluşlarıyla yapılan denetleme sonucu çıkan mali tablolar üzerinden Sayıştay denetleme yapıyor. O zaman tablolar üzerinden denetleme yaptığı zaman kaynakların kamu yararına nasıl nerelere kullanıldığıyla ilgili yerindelik denetimini ve detay denetimini yapmamış oluyor." dedi. Ajansın kamu ihale mevzuatının dışında hareket edebildiğini belirten Akay, "TGA, bu Ajans, bu genel müdürlük gerçekten turizmle ilgili bir ikinci bir güç gibi olmuş. Yani nasıl diyelim, ikinci bir turizm bakanlığı diyemeyiz tabii yani ifade yanlış olur. Fakat daha rahat harcamaların yapılabildiği, örneğin pazarlama giderleri 2025 yılı için 9,7 milyar TL. İşte reklam tanıtım giderleri kamu ihale mevzuatının dışında rahatlıkla yapılabiliyor. Bir de üstüne Sayıştay denetiminin tablolar üzerinde olduğu dikkate alındığı zaman burada keyfî harcamalar söz konusu, rahat harcamalar söz konusu. O zaman ne gerekiyor? TGA'yla ilgili gelir gider durumunun ayrıntılı olarak açıklanması gerekiyor. Buradaki tanıtım reklam giderlerinin, pazarlama giderlerinin hangi firmalara hangi süre için hangi bedelden yapıldığıyla ilgili detay açıklama gerekiyor." açıklamasında bulundu.

Soru önergelerine verilen yanıtlar

Bakanlığın Meclis sorularına yanıt verme oranlarını paylaşan Akay, "Yine, baktığımız zaman, soru önergelerine Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak nasıl cevap verdiğinizle ilgili resmî rakamları sizinle paylaşmak istiyorum. Biz Meclis Başkanlığına resmî olarak sorduk, buradadır resmî rakamlar ama 8'inci ay sonu itibarıyla 1.359 soru sormuşuz biz bütün partiler olarak, milletvekilleri olarak Kültür ve Turizm Bakanlığına; süresi içerisinde yüzde 4'ü cevaplanmış Sayın Bakan, süresi geçtikten sonra cevaplanan yüzde 66, cevaplanmayan yüzde 26, toplam cevaplanmayla ilgili oran da yüzde 70. Böyle baktığımız zaman bakanlıklar arasında orta sıralarda yer alıyorsunuz." ifadelerini kullandı.

Sanatçıların istihdam talebi

Devlet tiyatrolarında çalışan sanatçıların taleplerini komisyona ileten Akay, "Devlet tiyatrolarında yıllardır görev yapan yaklaşık 300-350 sözleşmeli sanatçının 4/B statüsüne geçirilmesine yönelik bir modelin gündeme getirilmesi konusunda sizlerden destek istiyoruz. Yani gerekirse bir kanun teklifi veya değişik bir yönetmelikte olabiliyorsa bu tip desteklerin verilmesi.. Aynen ifadeyi söylüyorum: "Bizler ilgili üniversitelerin oyunculuk ve sinema sanatları bölümünden mezun, yıllardır devlet tiyatrolarının farklı bölgelerinde provalarda, oyunlarda ve turnelerde görev yapan sanatçılarız. Her yeni yapımda seçme ve değerlendirme süreçlerinden geçiyor, kadrolu sanatçılarla aynı sahnede ve aynı sanatsal sorumlulukta çalışıyoruz. Buna rağmen çalışma hayatımız oyun bazlı ve geçici sözleşmelere bağlı. Yıl boyunca düzenli gelir ve iş güvencesine sahip değiliz." 4/B istihdam modelini istiyorlar." şeklinde konuştu.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91775

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia