Akın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına Zenkar GES projelerini sordu

DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Kervanpınar Mahallesi'nde yürütülen GES projesinin çevresel etkilerine ilişkin, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 4 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52542 esas numarasıyla kayda girdi.

Akın, önergesinde şunları kaydetti:

“Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Arzoxli (Kervanpınar) Mahallesi'nde köylülerin ortak kullanımındaki mera alanlarında Zenkar-l ve Zenkar-2 adıyla iki güneş enerjisi santrali ve enerji depolama tesisi kurulması planlanmaktadır. Basına yansıyan bilgilere göre, iki proje için toplam 540 dönümü aşan mera alanı söz konusudur. EPDK tarafından iki tesis için ayrı ayrı 49 yıllık üretim lisansları verildiği bildirilmiştir.”

“Yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi, fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması ve iklim değişikliğiyle mücadele bakımından önemlidir. Bununla birlikte, enerji yatırımlarının yer seçimi ve uygulanmasında ekolojik değerlerin, tarımsal üretimin ve yerel halkın geçim kaynaklarının korunması da kamu yararının ayrılmaz bir parçasıdır.”

Akın, önergede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar'a şu soruları yöneltti:

1. Zenkar-l ve Zenkar-2 projelerine EPDK tarafından verilen elektrik üretim lisanslarının tarihleri, lisans süreleri, kurulu güçleri, öngörülen yıllık elektrik üretimleri ve enerji depolama kapasiteleri nedir?
2. Zenkar-l ve Zenkar-2 projeleri için mera niteliği taşıyan alanların seçilmesinden önce tarımsal-ekolojik niteliği düşük alanlar gibi alternatif yerler değerlendirilmiş midir? Değerlendirilmişse bu alanların neden tercih edilmediğine ilişkin teknik ve ekonomik karşılaştırmalar nelerdir? çatı üstleri, sanayi tesisleri, organize sanayi bölgeleri, daha önce bozulmuş araziler ve
3. İki projenin aynı bölgede ve aynı köyün ortak mera varlığı üzerinde gerçekleştirilmesinin enerji üretimi ve şebeke planlaması bakımından gerekçesi nedir? Projelerin ayrı ayrı değil, birlikte. değerlendirilerek arazi kullanımının ve çevresel maliyetlerinin azaltılabileceği alternatif senaryolar incelenmiş midir? i 525142 : * 4. Projelerde kullanılacak enerji depolama sistemlerinin batarya teknolojisi, kapasitesi, ," tahmini kullanım ömrü ve güvenlik standartları nelerdir? Batarya sistemlerinin yangın, kimyasal sızıntı ve atık oluşumu risklerine karşı hangi önlemler ve acil müdahale planları zorunlu tutulmuştur?
4. 5S. Güneş panellerinin, bataryaların, invertörlerin ve diğer elektronik ekipmanların kullanım ömrü sona erdiğinde ortaya çıkacak atıkların toplanması, taşınması ve geri dönüştürülmesi hangi mevzuat ve yükümlülükler çerçevesinde gerçekleştirilecektir? Bu işlemlerin mali sorumluluğu yatırımcı şirkete ait midir?
5. Üretim lisansı süresinin sona ermesi veya tesisin faaliyetine son verilmesi hâlinde, şirketin tesisleri sökmesi, atıkları mevzuata uygun biçimde bertaraf etmesi ve araziyi yeniden mera kullanımına elverişli hâle getirmesi için lisans veya ilgili izinlerde bağlayıcı yükümlülükler bulunmakta mıdır? Bu yükümlülükleri güvence altına alan mali teminat öngörülmüş müdür?
6. Zenkar-1 ve Zenkar-2 projelerinin enerji üretiminden beklenen ekonomik ve toplumsal fayda ile 540 dönümü aşan mera alanının kullanım dışı kalmasının yaratacağı tarımsal ve ekolojik maliyetler karşılaştırılmış mıdır? Bu yönde bir maliyet-fayda veya kamu yararı analizi hazırlanmışsa sonuçları nelerdir?
7. Bakanlığınız, yenilenebilir enerji yatırımlarında önceliğin tarım ve mera alanlarının kullanımına değil, çatı üstleri, sanayi alanları, atıl ve daha önce tahrip edilmiş araziler gibi alternatiflere verilmesi için ulusal ölçekte bir yer seçimi politikası uygulamakta mıdır? Böyle bir önceliklendirme bulunmuyorsa, bu yönde düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
8. Zenkar-l ve Zenkar-2 projeleriyle ilgili bilirkişi raporunda ortaya konulan çevresel ve teknik eksiklikler Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir? Bu değerlendirme sonucunda EPDK ve ilgili kurumlarla lisans koşullarının, proje takviminin veya izin süreçlerinin yeniden ele alınmasına yönelik bir görüş alışverişi yapılmış mıdır?
9. Bakanlığınız, yenilenebilir enerji yatırımlarının geliştirilmesi sırasında mera ve tarım alanlarının korunmasını, yerel toplulukların geçim kaynaklarının gözetilmesini ve projelerin tüm yaşam döngüsü boyunca doğaya verebileceği zararların önlenmesini güvence altına alacak yeni ölçütler oluşturmayı planlamakta mıdır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52542 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66feb005-79e9-40d1-a6bf-01a1a6fe3fb1

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia